{"id":113789,"date":"2007-10-02T15:01:00","date_gmt":"2007-10-02T13:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/aung-san-suu-kyi-dochter-van-birma\/"},"modified":"2007-10-02T15:01:00","modified_gmt":"2007-10-02T13:01:00","slug":"aung-san-suu-kyi-dochter-van-birma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/aung-san-suu-kyi-dochter-van-birma\/","title":{"rendered":"Aung San Suu Kyi, dochter van Birma"},"content":{"rendered":"
\n

Aung San, held uit de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten, is Birma\u2019s beroemdste martelaar. Zijn dochter Aung San Suu Kyi was pas twee jaar oud toen hij in 1947 door een politieke rivaal werd vermoord. In 1988 maakten de generaals van de Birmese junta haar tot een levende martelaar. En de krachtmeting tussen de generaals en de dochter van de vader des vaderlands laait weer op nu de Birmese junta de opstand tegen het militaire regime met harde hand probeert te stoppen. <\/b><\/p>\n

Het is maart 1988. In het huis in Oxford waar Aung San Suu Kyi met haar man Michael Aris en zoons Kim en Alexander woont, gaat de telefoon. Er volgt een gesprek dat het leven van alle betrokkenen voorgoed zal veranderen. Suu Kyi\u2019s moeder blijkt stervende en ze reist met spoed terug naar haar geboorteland Birma om haar te verzorgen. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Aanvankelijk bleef de terugkeer van Suu Kyi vrijwel onopgemerkt. Haar vader Aung San, held uit de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten, mocht dan Birma\u2019s beroemdste martelaar zijn, zijn dochter Suu was een onbekende. Ze was pas twee jaar oud toen haar vader aan de vooravond van de onafhankelijkheid in 1947 door een politieke rivaal werd vermoord. Het grootste deel van haar leven bracht ze in het buitenland door. Deels groeide ze op in India, waar haar moeder ambassadrice was. Vervolgens studeerde ze filosofie, politicologie en economie in Oxford. Haar exotische verschijning \u2013 ze ging vaak gekleed in een longyi \u2013 (Birmese sarong) \u2013 fascineerde de studenten. Maar haar ingetogen houding wekte soms ook de spotlust op van haar veel wereldser medestudenten. Suu Kyi dronk geen druppel alcohol en ze leidde ook verder een zedig leven waarin voor mannen vrijwel geen plaats was. <\/p>\n

Na haar afstuderen werkte ze een aantal jaren voor de Verenigde Naties in New York. In 1972 trouwde ze met Michael Aris, een Britse Tibet-deskundige. Het paar kreeg al snel twee zoons. Suu Kyi bezocht haar land met regelmaat, maar het merendeel van de Birmezen werd slechts met een aantal regels in de staatskrant aan haar bestaan herinnerd. Zoals wanneer ze een krans legde op haar vaders graf. <\/p>\n

Toch moet ze een voorgevoel hebben gehad van de haast historische onvermijdelijkheid die haar ooit in de politiek zou doen belanden. Kort nadat ze Michael Aris had leren kennen, schreef ze hem: \u2018Ik vraag je alleen of, mocht mijn volk me nodig hebben, je me dan wilt helpen bij het vervullen van die plicht.\u2019<\/p>\n

Leuzen<\/b>
Het Birma waarnaar Suu Kyi in maart 1988 terugkeerde, was het toneel van ongewoon grote en openlijke protesten. Al maanden werd er onder leiding van studenten af en aan gedemonstreerd tegen het wanbeleid en de onderdrukking. In de grote koloniale villa aan het meer waar Suu Kyi haar moeder verpleegde, waren de leuzen duidelijk te horen. \u2018Democracy, do aye, do aye\u2019 (democratie is onze zaak, onze zaak), riepen de betogers. Ze droegen portretten van Suu Kyi\u2019s vader Aung San met zich mee. Toen de spanningen tussen het leger en de demonstranten verder opliepen, vond Suu Kyi dat ze niet langer afzijdig kon blijven. Haar eerste toespraak aan de voet van de Shwedagon-pagode trok meteen honderdduizenden toehoorders. Velen waren gekomen uit nieuwsgierigheid naar de dochter van bogyoke (generaal) Aung San, maar al snel werd hen duidelijk dat Suu Kyi meer te bieden had dan haar illustere afkomst. Ze wond er geen doekjes om dat het tijd werd dat de militairen zich terugtrokken uit de politiek. De Tatmadaw, het leger, moest weer een leger worden zoals haar vader zich dat gewenst had. Hij had zijn militaire functie neergelegd zodra hij de leiding kreeg in de tijdelijke raad die het land op de onafhankelijkheid moest voorbereiden. \u2018In feite is dit onze tweede strijd voor onafhankelijkheid,\u2019 zei ze tegen de menigte. Ook refereerde ze aan de principes van Gandhi en zijn leer van geweldloos verzet. Stilletjes op de achtergrond keken Michael Aris en zoons Kim en Alexander toe bij haar optreden, dat het einde van een familieleven zou inluiden.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

– Haar huis werd opnieuw een zenuwcentrum van politieke activiteit. Voor zichzelf was ze veeleisend en voor degenen om haar heen ook.<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

De demonstraties namen in omvang toe. Toen ook ambtenaren en onderdelen van de luchtmacht en de marine deel gingen nemen, besloot de junta een einde te maken aan de protesten. In september 1988 ging Birma nagenoeg op slot. Het land was een nieuwe generatie van zo\u2019n drieduizend martelaren rijker. Onder internationale druk, en in de overtuiging dat ze zouden winnen, schreven de militairen voor 1990 verkiezingen uit. <\/p>\n

Met een aantal prominente intellectuelen en oudgedienden uit het leger richtte Suu Kyi de Nationale Liga voor Democratie op. De campagnes trokken overal aanhangers. Haar partij was meer een volksbeweging dan dat er een duidelijk programma was, en eigenlijk is dat tot op de dag van vandaag zo gebleven. <\/p>\n

De paar maanden dat ze campagne voerde, waren er tal van pesterijen en bedreigingen. Nadat Suu Kyi in het voorjaar van 1989 generaal Ne Win, de hoogste leider, rechtstreeks verantwoordelijk stelde voor de deplorabele staat waarin het land verkeerde, was het geduld van The Number One, zoals Ne Win in de volksmond heette, op. De avond van 20 juli rolden de legerwagens naar de compound van Suu Kyi aan University Avenue 54. De jongeren die er verbleven om haar te assisteren bij de campagne, werden naar de gevangenis afgevoerd. Ze liep met hen mee naar het hek. Haar afscheidswoorden waren: \u2018Ah hman ta yar ne do paw ya hmar pe. Op een dag zal de waarheid komen.\u2019 Vanaf dat moment stond Suu Kyi onder huisarrest. <\/p>\n

Buren hoorden haar af en toe pianospelen, Bach was haar favoriete componist. Maar na een tijdje vervaagden de klanken omdat de snaren het begaven. Haar interieur takelde af omdat ze geen geld wilde aannemen van de junta en er waren dagen dat ze nauwelijks genoeg te eten had. Een paar keer werd familiebezoek toegestaan. Dat gebeurde waarschijnlijk in de hoop dat man en zoons haar zouden overreden naar huis te komen. Toen dat niet bleek te gebeuren, kwam er een einde aan de bezoeken. Haar Birmese verwanten die pal aan overkant van de weg woonden en die ook geen toegang tot haar kregen, maakten onderling de treurige grap of ze die dag het hek van Suu Kyi wel hadden gegroet.<\/p>\n

Aerobics<\/b>
Met de discipline die haar zo typeert, bracht Suu Kyi structuur aan in de eenzame dagen die zich voor haar uitstrekten. Ze mediteerde, las politieke boeken en romans, luisterde naar de BBC en deed aan aerobics. Volgens het dagblad The New Light of Myanmar, de spreekbuis van de junta, kronkelde ze daarbij wellustig om een paal. <\/p>\n

Uitdagend beschilderde Suu Kyi de muren en het trappenhuis met uitspraken van haar vader. Zo hield ze zijn opvatting levend dat een leger niet in regeringsgebouwen, maar in de barakken thuishoort. Zodra de militairen een voet over de drempel zetten, staarden de teksten hen als een geweten aan. Sommigen bleken niet ongevoelig voor haar idee\u00ebn. Uit voorzorg werden haar bewakers om de paar weken gewisseld.<\/p>\n

Vlak bij haar huis verschenen borden met Orwelliaanse slogans die weergaven hoe de junta over haar en haar collega\u2019s dacht: \u2018Oppose those relying on external elements, acting as stooges, holding negative views. Oppose those trying to jeopardise stability of the State and progress of the nation. Oppose foreign elements interfering in internal affairs of the State.\u2019<\/p>\n

Ondanks haar huisarrest won haar partij de verkiezingen met tachtig procent van de zetels. Zelfs in wijken waar veel militairen woonden, won de NLD. De junta negeerde de uitslag en begon in plaats daarvan een Nationale Conventie om een nieuwe grondwet te schrijven die de rol van het leger in de politiek zou legitimeren. De NLD maakte geen deel uit van dit overleg. Sindsdien sleept de kwestie van een definitieve nieuwe grondwet voort.<\/p>\n

Het Birmese Happy Hour<\/b>
Zes jaar later, op 10 juli 1995, werd ze vrijgelaten. De junta had het moment met zorg gekozen. De meeste etnische minderheden die decennialang vanuit de grensgebieden een gewapende strijd leverden voor meer autonomie binnen een federale staat, hadden mede vanwege druk uit de buurlanden staakt-het-vuren-akkoorden afgesloten. De kopstukken van de oppositie, onder wie veel van Suu Kyi\u2019s adviseurs, waren achter de tralies gezet en de binnenlandse controle leek groter dan ooit. Van een kleine gevangenis naar een grote, luidde dan ook het oordeel van de Birmezen over haar vrijlating. Ondanks het verbod op bijeenkomsten van meer dan vijf personen kwamen al snel duizenden mensen naar haar huis. Zo ontstond het Birmese Happy Hour. Hier was Suu Kyi, die de reputatie had dat ze net als haar vader ook afstandelijk, ongeduldig en compromisloos kon zijn, op haar best. Elke zaterdag en zondag sprak ze met twee andere leiders van de partij de menigte toe. Het ging altijd over vaste thema\u2019s als rechtvaardigheid en vrijheid. En haar stokpaardje luidde: \u2018Reken niet alleen op mij. Als Birma een vrij land moet worden, zal iedereen zijn steentje bij moeten dragen.\u2019<\/p>\n

Haar huis werd opnieuw een zenuwcentrum van politieke activiteit. Voor zichzelf was ze veeleisend en voor degenen om haar heen was ze dat ook. Toen een vrouw liet weten dat ze haar niet actief kon steunen omdat haar man dan voor de derde keer in de gevangenis zou komen, had ze slechts een kort en korzelig antwoord: \u2018Wie nu niet met ons is, is tegen ons.\u2019 Een ander die haar wilde adviseren, kreeg te horen: \u2018Ik heb geen advies nodig, maar hulp.\u2019<\/p>\n

Er waren andere heikele onderwerpen. Zo welbespraakt als Suu Kyi was over haar idee\u00ebn om van haar land door een geweldloze strijd een democratische staat te maken, zo zwijgzaam bleek ze wanneer het om de toekomstplannen van haar partij ging. Ook vragen over het beleid van de NLD ten opzichte van de etnische minderheden die een derde van het land bewonen, behoorden lange tijd niet tot haar favoriete onderwerpen. Ze had maar weinig contact met de niet-Birmanen en was beducht voor beloften over zelfbestuur die ze later niet waar zou kunnen maken. Maar toen ze in 2002 voor korte tijd in hun thuislanden op tournee ging, liepen ook daar mensen massaal te hoop om haar te zien. <\/p>\n

Tegen buitenlandse journalisten verduidelijkte ze haar centrale thema, de strijd die ze een revolutie van de geest noemde: \u2018Iedereen moet beginnen zichzelf vragen te stellen. Handel ik uit angst of uit de overtuiging dat het juist is wat ik doe? Als iemand handelt uit angst zal hij moeten erkennen dat hij bezweken is voor dat angstgevoel en zich moeten afvragen of hij met zijn handelingen door moet gaan. Daarmee is de eerste stap gezet om uit die vicieuze cirkel van angst en gehoorzaamheid te breken.\u2019<\/p>\n

Ze riep op tot een economische boycot in de overtuiging dat dat de snelste weg zou zijn naar een einde van het bewind. Die visie werd niet overal in Birma gedeeld. En zowel binnen als buiten de partij klonken geluiden dat Suu Kyi soms te moralistisch was en pragmatischer zou moeten opereren. Toch is haar positie altijd geweest dat zij en haar partij bereid zijn zonder voorwaarden vooraf met de \u2018State Peace and Development Council\u2019, zoals de junta inmiddels heet, aan tafel te gaan zitten. <\/p>\n

Degenen die meer wilden weten over haar priv\u00e9leven kregen meestal de kous op de kop. Een enkele keer liet ze wat contouren zien. Zoals op de vraag in hoeverre ze ook haar moeders dochter was. \u2018Ik was twee jaar oud toen mijn vader overleed. Te jong om herinneringen aan hem te hebben. Het was mijn moeder die me leerde mijn vaders dochter te zijn.\u2019 Haar moeder Khin Kyi was een sterke persoonlijkheid, vertelde ze. \u2018Ik groeide op in een omgeving waar angst iets beschamends was. Mijn moeder werd boos als ik bang was voor de hond of voor het donker bijvoorbeeld.\u2019<\/p>\n

Eind jaren negentig werd bij haar echtgenoot kanker geconstateerd. Suu Kyi wilde het land niet verlaten om afscheid van hem te nemen uit vrees niet meer terug te kunnen keren. Toen de junta Aris een visum weigerde onder het mom dat men bezorgd was dat de verre reis hem te zwaar zou vallen, accepteerde hij dat een laatste afscheid hun niet gegund werd. Toen hij op 27 maart 1999 \u2013 ironisch genoeg Armed Forces Day \u2013 overleed, hield Suu Kyi met een kleine groep monniken een boeddhistische ceremonie en plantte ze ter nagedachtenis rozen in haar tuin.<\/p>\n

Offers<\/b>
Waren de persoonlijke offers niet te groot? Die vraag deed steevast een bezemsteel in haar rug schieten. \u2018Het is geen opoffering maar een keuze,\u2019 zei ze dan. Ze vond dat ze geen recht had op zelfmedelijden. Haar kinderen waren veilig in het buitenland. Andere moeders moesten leven met de wetenschap dat hun kinderen gemarteld werden. Het gaf een permanent schuldgevoel dat honderden van haar aanhangers hun activiteiten met zware gevangenisstraffen moesten bekopen. En als ouders bij haar kwamen om te vertellen dat hun kinderen waren opgepakt, kon ze haar tranen niet bedwingen. <\/p>\n

En zo duurt de krachtmeting tussen de generaals en de dochter van de vader des vaderlands voort, een verhaal dat door de buitenlandse pers \u2018The Beauty and the Beast\u2019 werd gedoopt. Naar verluidt heeft de juntaleider zo\u2019n hekel aan Suu Kyi dat hij zelfs weigert haar naam uit te spreken. Uit de koker van zijn getrouwen kwam het plan om haar in 2003 door een knokploeg te laten vermoorden. Ze ontsnapte ternauwernood aan de aanslag, maar tientallen van haar aanhangers werden in een afgelegen gebied van Birma doodgeknuppeld.<\/p>\n

Sinds die tijd zit Suu Kyi weer onder huisarrest; sinds vorige week misschien zelfs in de gevangenis. Zo hebben de generaals een levende martelaar van haar gemaakt. Haar isolement is groter dan ooit. Haar telefoon werd afgesloten en de bezoeken van haar lijfarts tot een minimum teruggebracht. Maar net als in 1988 kan Suu Kyi, als ze zich nog in haar huis bevindt, de protesten horen, en het geratel van geweren. En ze zal zich afvragen wie van de militairen de kant van de bevolking zal durven kiezen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aung San, held uit de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten, is Birma\u2019s beroemdste martelaar. Zijn dochter Aung San Suu Kyi was pas twee jaar oud toen hij in 1947 door een politieke rivaal werd vermoord.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":290131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,71,1729,69,193],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Minka Nijhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/113789"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=113789"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/113789\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Minka Nijhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/290131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=113789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=113789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=113789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}