Aan tafel met Ehsan Jami<\/p>\n
Het was erg rustig tijdens het verbreken van de vasten in de Milli G\u00f6r\u00fcs-moskee in Amsterdam-West. Ooit verdrongen plaatselijke politici zich hier om een plaatsje aan de iftar-dis. Nu waren ze pijnlijk afwezig. In de jaren dat \u00dczeyir Kabaktepe (achter de tralies, verdacht van financi\u00eble malversaties) en Haci Karacaer er de scepter zwaaiden, liep het storm. Directeur Haci Karacaer zocht de confrontatie, of het nu met Paul Scheffer was of met Ayaan Hirsi Ali. Door alle negatieve publiciteit \u2013 voorzitter Kabaktepe bleek tijdens zijn arrestatie zelfs vuurwapens in huis te hebben \u2013 is het niet meer zo bon ton om geassocieerd te worden met deze Turkse moskee-organisatie. Nee, tegenwoordig is Slotervaart, onder de bezielende leiding van stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch, the place to be. Afgelopen zondag stonden de genodigden al ruim voor aanvangstijd te wachten tot de deuren van het stadsdeelkantoor opengingen. Ahmed Marcouch had Paul Cliteur gevraagd een inleiding te houden. Omdat in zijn kielzog de zwaarbeveiligde Ehsan Jami en Afshin Ellian meekwamen, was er een enorme politiemacht op de been. Maar dat was nog niet alles. Voorvechters van de joods-Marokkaanse dialoog wilden het in deze periode vallende joodse Soekot (loofhuttenfeest) vanavond graag verweven zien met de ramadan. Keppeltjes, sheitels (pruiken), hoofddoeken: alles zat door elkaar. Er was kosjer \u00e9n halal eten. Aan de viptafel zat Ellian naast de rabbijn, zijn prot\u00e9g\u00e9 Jami, gekleed in een grijs gestreept pak, maakte een wat nerveuze indruk. Om te kunnen roken moest hij naar buiten, samen met zijn lijfwachten.<\/p>\n
Hier en daar klonk gemor: moest dat nou, provocateur Ehsan Jami bij deze iftar? Marcouch reageerde beslist: \u2018Ik ben geen restaurant, ik wil debat. Liefst tussen tegenpolen.\u2019 Helaas was het islamitische panellid Abdeljamid Khairoun, voorzitter van de Nederlandse moslimraad, niet komen opdagen. Cliteur sprak over religie en moraal, niet iedereen snapte zijn weloverwogen betoog. Pas toen de rabbijn riep dat vrouwen zichzelf nat\u00fa\u00farlijk moeten bedekken, kwam er leven in de brouwerij.<\/p>\n
Jami werd door de aanwezige moslims beleefd genegeerd. \u2018Er waren drie mensen die niet naast me wilden zitten.\u2019 Maar dat werd goedgemaakt toen Marcouch hem het laatste woord gaf. Islamitische vrouwen worden hier in Nederland thuis opgesloten en homo\u2019s worden de gracht in gegooid, zo benadrukte Jami weinig subtiel zijn pessimistische toekomstbeeld. Geestelijk leidsman Ellian was tevreden. Glimlachend: \u2018Jami had het publiek toch weer binnen twee minuten op de kast.\u2019<\/p>\n
Margalith Kleijwegt<\/p>\n
Naar Moskou, naar Moskou<\/p>\n
Ik eet rendiervlees aan het bot in de Siberische wildernis. Achter mij staan drie Chantimannen met hun indianengezichten pijnboompitten te roosteren boven een vuur in de grond. Het rendiervlees is niet te vreten. Maar de pijnboompitten zijn heerlijk. \u2018Mensen opschieten, we gaan verder!\u2019 De hovercraft voert ons verder over de rivier de Ob. Ons gezelschap in de krappe passagiersbak is aangeschoten. De Chantimannen \u2013 hun sjamanen en woudreuzen aanbiddende volkje telt nog maar dertigduizend zielen \u2013 waren dat ook. Zij hadden vuurwater bij zich. Wodka uit Omsk.<\/p>\n
De oevers met hun overhangende begroeiing doen denken aan de Amazone. Dan meren we aan in het gehucht Kisjik, dat u op geen kaart zult vinden. Toch wonen ook hier mensen. Voornamelijk Russen \u2013 achthonderd in getal. Een vrouw met een gouden voortand in een besrood leren jasje is de burgemeester. Natasja. Over houten trottoirs lopen we langs houten barakken, tot hun knie\u00ebn in het water. Siberi\u00eb levert de wereld olie en gas. Maar hier kent men geen gas. \u2018We stoken hout, hout, en nog eens hout,\u2019 zegt ze. \u2018En stroom betrekken we van een dieselgenerator. Dat ding is vaak kapot. Ook als het vijftig graden vriest. Kunt u zich dat voorstellen?\u2019 In de modder voor de idyllische krotten liggen jachthondjes. \u2018Ze zijn voor zelfs beren niet bang. Vorige maand is een paard door een beer verslonden. De honden hebben zich bijna dood geblaft. Het paard heette Ivan. Alle kinderen waren verzot op hem.\u2019<\/p>\n
Dan lopen we naar het dorpsschooltje. De kleuterklas verwelkomt ons met brood en zout. De houten schoolbarak is proper. Er staan vetplanten in de kozijnen. Getekende portretten van Gogol, Dostojevksi en \u2013 vreemd genoeg \u2013 Hemingway hangen boven het schoolbord. De leraressen zijn breedheupige Russinnen, gebouwd voor de eeuwigheid. \u2018Waar zijn toch de mannen?\u2019 vraag ik. \u2018Uit vissen,\u2019 zegt de burgemeester. Maar dan een ander: \u2018Op dit tijdstip zijn ze allemaal bezopen. Ze houden zich binnen schuil.\u2019<\/p>\n
De leraressen doceren de kinderen van hun zesde tot hun achttiende in wiskunde, biologie, literatuur, chemie. Lerares Bachmann (welk lot voerde haar en haar familie op een dag naar hier?) heeft van het Kremlin een onderscheiding gekregen. Lerares van de hoogste categorie. De bel gaat. Ook hier \u2013 waar de wc een gat is in de grond – laten zestienjarige meiden hun ondergoed uit hun jeans stulpen. Ze lopen op hoge hakken. En zwaaien met mobieltjes. \u2018Internet is mooi,\u2019 zegt mevrouw Bachmann. \u2018Maar ons dorp loopt leeg. Ze willen allemaal naar Moskou.\u2019 Naar Moskou, naar Moskou\u2026 Waar hadden we dat vaker gehoord? Juist, in Tsjechovs Drie zusters.<\/p>\n
Pieter Waterdrinker<\/p>\n
Voetballen bij de New York Red Bulls<\/p>\n
\u2018Als je even bier gaat halen, kun je zomaar het enige doelpunt missen.\u2019 De opmerking van mijn buurman illustreert waarom Amerikanen niet echt warm lopen voor voetbal: het is te langzaam, er gebeurt te weinig en als je niet oppast, eindigt de wedstrijd ook nog in een gelijkspel.<\/p>\n
Het is niet bepaald druk bij de wedstrijd tussen de New York Red Bulls en Salt Lake City. In het kolossale stadium, doorgaans de thuisbasis van het American football team van de New York Giants, is deze zaterdagavond slechts een fractie van de 80.000 zitplaatsen gevuld. Eind jaren zeventig, tijdens de eerste Amerikaanse voetbalcompetitie, speelden hier de New York Cosmos, met sterren als Pele, Neeskens en Beckenbauer. Het stadion zat vaak bomvol. In de huidige competitie gaat het er allemaal wat bescheidener aan toe. De grootste vedetten van de Red Bulls zijn van Hollandse bodem: Dave van den Bergh, voormalig linksbuiten van Ajax en FC Utrecht, en Ronald Waterreus, oud-keeper van PSV.<\/p>\n
De wedstrijd begint met een zangeres in een felrode jurk die het volkslied zingt, waarbij het voltallige publiek gaat staan. Daarna klinkt het beginsignaal. De Red Bulls (eigendom van de Oostenrijkse energiedrankenfabrikant) spelen niet fantastisch. Vanaf de tribune is het wedstrijdverloop niet altijd even gemakkelijk te volgen: de schriele gele lijntjes van het voetbalveld zijn nauwelijks zichtbaar onder de dikke verfstrepen van het foot\u00adball-veld.<\/p>\n
Na een minuut of twintig komt Salt Lake City op 1-0. Midden in ons vak springt een kluitje juichende Salt Lake-supporters omhoog. \u2018Zitten de supporters gewoon door elkaar heen?\u2019 vraag ik verbaasd. Mijn buurman haalt verveeld zijn schouders op. \u2018Natuurlijk!\u2019<\/p>\n
Surrealistisch, dit volkomen gebrek aan voetbalvandalisme. Er staan geen politiekordons, en er weerklinken geen racistische spreekkoren. (De New York Red Bulls verbiedt zelfs het dragen van clothing containing vulgar language) Driekwart van het publiek bestaat uit gezinnen met kinderen.<\/p>\n
De wedstrijd eindigt in 2-2. Bob Sheringham, een bebaarde vijftiger uit New Jersey die achter ons zit, is een tikje teleurgesteld. Zijn hele leven is hij al voetbalfan. Een paar weken geleden, vertelt hij, zat het stadion bijna net zo vol als vroeger bij de New York Cosmos. Maar goed, dat was omdat David Beckham op bezoek kwam.<\/p>\n
Thijs Niemantsverdriet<\/p>\n
Weg met de laag\u00adgeletterden<\/p>\n
\u2018Af en toe moet je jezelf goed wakker schudden om het tot je te laten doordringen,\u2019 zegt de dagvoorzitster. \u2018In Nederland zijn anderhalf miljoen mensen laaggeletterd. En van hen is een miljoen autochtoon.\u2019 Laaggeletterden \u2013 een nieuw eufemisme? \u2013 hebben zoveel moeite met lezen en schrijven dat ze daar last van hebben in hun dagelijks leven. Daar moet wat aan gedaan worden. Vorig jaar trok het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (met een onleesbaar logo) ten strijde met een ambitieus Aanvalsplan op alle mogelijke fronten.<\/p>\n
Vandaag is, op initiatief van de Stichting voor de Arbeid, een gevarieerd gezelschap bijeengekomen in de raadszaal van de SER in Den Haag. Zij buigen zich over de vraag: wat kunnen bedrijven doen om de laaggeletterdheid van hun personeel te verhelpen? Het probleem is verbluffend groot: een op de vijftien werknemers is niet- of laaggeletterd. Velen van hen, vooral de autochtonen, zijn \u2013 ze schamen zich rot \u2013 een meester geworden in het verbergen ervan. Dat leidt tot hoge maatschappelijke en economische kosten voor het bedrijfsleven. Daarom: ten aanval! De aanwezigen die zich om het lot van de laaggeletterde werknemers bekommeren, zijn in ieder geval supergeletterd: termen als \u2018modulaire opleidingsstructuur\u2019, \u2018begeleidingsmodule\u2019, starttraject en \u2018monitoring\u2019 vliegen je om de oren. Interessanter wordt het als de praktijkvoorbeelden aan de orde komen. Bij de afdeling logistiek van Coca-Cola merkten ze dat sommige werknemers de instructies bij nieuwe heftrucks niet begrepen. Of de \u2018breuklijst\u2019 bij het afleveren van flessen bij de supermarkt niet konden invullen. Die mensen kregen een cursus waarin lezen en schrijven even zwaar wogen als vakkennis. Met succes.<\/p>\n
Bij afvalverwerkingsbedrijf Sita zagen ze dat chauffeurs en beladers niets snapten van de nieuwe boordcomputers. Zij kregen een lees- en schrijfcursus aangeboden \u2013 in werktijd, net als bij Coca-Cola. \u2018Nu zijn z\u00edj trots. En ook voor het bedrijf is het effect positief: de medewerkers zijn breder inzetbaar geworden.\u2019 De sprekers namens Sita en Coca-Cola vertellen ook over de subsidi\u00ebring en de opzet van de cursussen. Veel gaat in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven (ook al zo\u2019n onleesbaar logo), met prinses Laurentien als voorzitster.<\/p>\n
Tijdens de borrel na afloop zegt een van de deelneemsters: \u2018Onder autochtone Zweden schijnen geen laaggeletterden voor te komen.\u2019 Een ander: \u2018In Tsjechi\u00eb en Litouwen ook niet.\u2019 Nee, en in Iran hebben ze geen homoseksuelen. Tijd voor een vergelijkend Europees onderzoek?<\/p>\n
Martje Breedt Bruyn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jami, joden en moslims in Slotervaart \/ Beer eet paard in het gehucht Kisjik \/ New York Red Bulls vs. Salt Lake City \/ Met veel woorden de laaggeletterdheid te lijf<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Martje Breedt Bruyn, Margalith Kleijwegt, Thijs Niemantsverdriet, Pieter Waterdrinker","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/113759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=113759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/113759\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martje Breedt Bruyn, Margalith Kleijwegt, Thijs Niemantsverdriet, Pieter Waterdrinker","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=113759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=113759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=113759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}