{"id":111711,"date":"2007-12-04T15:58:00","date_gmt":"2007-12-04T13:58:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/dat-grote-publiek\/"},"modified":"2007-12-04T15:58:00","modified_gmt":"2007-12-04T13:58:00","slug":"dat-grote-publiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/dat-grote-publiek\/","title":{"rendered":"Dat grote publiek"},"content":{"rendered":"
\n

08-12-2007
Door Carel Peeters<\/p>\n

Mijn oog viel op een grote advertentie van Bikkembergs. Er was een rij blote mannen te zien in een witte onderbroek. Het merk kon niemand ontgaan, want het staat in blokletters op de plaats van het elastiek. Iedereen die zo\u2019n onderbroek koopt, fungeert dus vrijwillig en gratis en voor niets als mobiele reclamezuil. Even vrijwillig laat men zijn broek er ook nog iets voor zakken om het merk goed zichtbaar te maken. <\/p>\n

Toen Bret Easton Ellis van de hoofdpersoon van zijn roman American Psycho (1991) een waanzinnige serial killer maakte die helemaal was opgetrokken uit merkkleding en dito accessoires, kon je denken dat daarmee de grens om als particulier met een bepaald merk te koop te lopen wel was bereikt. Maar het ging niet over, de merkenmanie werd alleen maar erger. Er ontstond een battle of the brands, waarbij elk merk een soort spirituele denominatie werd. Het maakt nu verschil of men tot het kerkgenootschap van Nike behoort of van Puma of Adidas. <\/p>\n

Zeker is dat bijna iedereen met alle geweld ergens bij lijkt te willen horen. Desnoods bij de wereldgemeenschap van Burberry-dragers. De merkenmanie is een onderdeel van de algemene zucht om met iets in het openbaar herkend te worden, als de short cut naar een identiteit. Dat is helemaal niets bijzonders als het om kinderen en jonge mensen gaat. Een club, een stel vrienden, fan van iemand zijn, je identificeren met een stijl: dat zijn allemaal zekerheden en opstapjes die uiteindelijk tot een bepaalde persoonlijke autonomie zullen leiden. Maar de merkenmanie heeft epidemische vormen aangenomen, men komt er nooit meer van af, men blijft er in hangen. Op zijn zestigste moet de polo van de man nog van Lacoste zijn, en zijn vrouw wil graag met haar tas reclame blijven maken voor Louis Vuitton. Iedereen is een exhibitionist aan het worden. <\/p>\n

Deze hedendaagse behoefte om bij elkaar te klitten, dringt zich vanzelf op bij het lezen van Peter Gay\u2019s boek Het modernisme. H\u00e9t kenmerk van een modernistische kunstenaar was precies het tegendeel van dit klitten: een uitgesproken streven naar \u2018absolute artistieke autonomie\u2019, naar persoonlijke onafhankelijkheid, naar authenticiteit en vernieuwing. Het contrast tussen de ambities van toen en nu vliegt je in dit boek tegemoet. Modern wilde vanaf 1880 tot 1960 zeggen: nieuw en onafhankelijk willen zijn, hoe risicovol dat ook was en hoe eenzaam je je daardoor ook ging voelen. Natuurlijk is deze modernistische ambitie niet verdwenen, maar die is inmiddels wel overvleugeld door de stroming die naadloos aansluit bij het klitten en de merkenmanie: het postmodernisme. Dat was allerminst uit op vernieuwing of originaliteit, maar juist op het recyclen van het oude, en op het opheffen van het verschil tussen hoge en lage kunst, de soort kunst die de oren laat hangen naar wat \u2018het publiek\u2019 wil. <\/p>\n

Het laatste voorbeeld van deze amechtige behoefte om \u2018een groter publiek te bereiken\u2019 is het tijdschrift Oog, de glossy van het Rijksmuseum die nu in de plaats is gekomen van de Rijksmuseum Kunstkrant. Hoe bereik je \u2018het grote publiek\u2019? Door het op de cover schaamteloos naar de mond te praten, hoe beneden elk peil ook. Houdt het grote publiek van Bekende Nederlanders? Dan krijgt het die. Wil dat grote publiek seks en geweld? Dan krijgt het seks en geweld van het Rijksmuseum, bij monde van de specialist Paul Verhoeven. Wil het grote publiek graag huilen? Dan mag het huilen om kindermoord, met Marco Borsato. Houdt het grote publiek wel van een mep en een schop? Dan krijgt het die, van Paul de Leeuw. En dan is er ook nog de onvermijdelijke \u2018liefde\u2019. Oog is de zoveelste door Studio Room (Linda, La Vie en Rose, Gullit) geproduceerde ramp, platter dan ooit, want gerenommeerde kunst wordt met postmodern cynisme verknoopt met de onderbuikgevoelens van \u2018het grote publiek\u2019. Oog is het gevolg van de compromissengeest die volgens Peter Gay het modernisme heeft opgevolgd: die geest wil dat alles \u00e9\u00e9n pot nat wordt. Het wachten is op een onderbroek van het merk \u2018Rembrandt\u2019.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Van merkenmanie via publiekskunst tot de onderbuikgevoelens van het Rijksmuseum.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[61,97,269],"tags":[783,2573],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=111711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111711\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=111711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=111711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=111711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}