Route langs de crime scenes van Amsterdam<\/p>\n
Het bankje<\/p>\n
W\u00e1\u00e1r te beginnen is geen vraag. Niets verbeeldt de kruisbestuiving tussen twee milieus beter dan deze twaalf groene plankjes op drie ijzeren staanders. Het bankje aan de Apollolaan. Schuin voor het kantoor van Willem Endstra werd de vastgoedman gekiekt, zittend naast zijn vermeende kwelgeest Willem Holleeder. De foto was het definitieve bewijs en versnelde de downfall van een geplaagde witteboordencrimineel.<\/p>\n
Delcavi<\/p>\n
We verlaten het grasperkje en wandelen naar de kruising met de Beethovenstraat, waar we rechtsaf slaan. Daar zit restaurant Delcavi, op nummer 38. Freddy Heineken frequenteerde de zaak. Net als Herman Brood (zie nr. 49). Ook Willem Holleeder kwam er. Volgens oud-eigenaar Jan Oltshoorn overigens slecht \u00e9\u00e9n keer, samen met zijn voormalig raadsman Bram Moszkowicz. Toen De Neus zijn jas ergens neergooide, pakte de uitbater het kledingstuk op, vertelde Oltshoorn ooit aan Het Parool. \u2018Loodzwaar was hij. \u201cLaat die jas liggen,\u201d riep Holleeder. \u201cNee,\u201d zei ik. \u201cDie gaat netjes aan de kapstok.\u201d Binnen tien minuten was hij weg. En hij kwam ook nooit meer terug. Kijk, Albert Heijn en Heineken kwamen hier vaak binnen. Je snapt wel dat ik Holleeder niet in mijn zaak wilde hebben.\u2019<\/p>\n
Parkeergarage Albert Heijn<\/p>\n
Aan de overkant van het restaurant, op de hoek Beethovenstraat\/Gerrit van der Veenstraat, is het een komen en gaan van dure bolides. In de parkeergarage onder de Albert Heijn stallen rijke buurtbewoners hun Mercedes S-klasse, hun Bentleys en Porsches. De garage is ondergebracht in een vennootschap van Jan-Dirk Paarlberg, de vastgoedman die door justitie wordt gezien als de witwasser van Holleeder.<\/p>\n
Fidelio<\/p>\n
Verderop in de Beethovenstraat, op de hoek met de Stadionweg, zit caf\u00e9-restaurant Fidelio. Het terras \u2013 oude dames, snelle jongens \u2013 biedt prominent zicht op de voortjakkerende Zuid-bewoners, die ter plaatse even worden opgehouden door de stoplichten. Holleeder werd er gesignaleerd, net als de van drugshandel verdachte Surinaamse rijsthandelaar Shyam Guptar, huisvriend van oud-legerleider Desi Bouterse. Guptar ontmoette er zijn financieel adviseur Rob B., fiscalist van de onderwereld.<\/p>\n
Gerard W. Bakker<\/p>\n
De kruising over. Aan de linkerhand, op Beethovenstraat 87, zit het kantoor van makelaar Gerard W. Bakker, tevens een roemruchte pandjesbaas, altijd in de clinch met de Amsterdamse kraakbeweging. Bakker pleitte in 2003 voor een zwarte en een grijze lijst van Amsterdamse onroerendgoedjongens. \u2018Een soort BKR voor het vastgoed,\u2019 liet hij indertijd weten. \u2018Het is toch simpel? Als je echt clean wilt blijven, moet je je verre houden van de boeven. Onder- en bovenwereld zijn, vooral in Amsterdam, op een ongeoorloofde manier vermengd.\u2019<\/p>\n
Carmen Caf\u00e9<\/p>\n
Een paar honderd meter verderop stuit de wandelaar op een ogenschijnlijk nette woonbuurt. Onder de flats zitten bedrijfspanden, waarvan Beethovenstraat 180 de kroeg Carmen Caf\u00e9 herbergt. Hier werkte Shirley O., de vriendin van Bram Zeegers, de adviseur van Endstra die afgelopen oktober het leven liet. Ze bracht zijn laatste uren met hem door. Uitbater van het caf\u00e9 was Shirley\u2019s vriend Joop B., verdacht van witwassen (zie ook nr. 10) en betrokkenheid bij drugshandel. Voorheen huisde hier Caf\u00e9 Ludwig, verzamelspot van twijfelachtige types.<\/p>\n
Huize Endstra<\/p>\n
Een stukje terug en dan rechtsaf langs de Bernard Zweerskade, belanden we op de Diepenbrockstraat. Wie rechtsaf gaat, komt vanzelf bij de ingang van het Beatrixpark. Pal er naast, op nummer 11, woonde Willem Endstra. De villa met inpandig zwembad is inmiddels verkocht. Hier was het een komen en gaan van zakenrelaties en boeven, voor zover er een onderscheid was tussen die twee. Volgens de getuigenverklaring van een secretaresse kwam Endstra \u2018met knikkende knie\u00ebn\u2019 terug uit het park, waar Holleeder hem aan zijn oor zou hebben getrokken.<\/p>\n
Satyricon<\/p>\n
We lopen verder, langs het huis (nr. 5) waar voormalig directeur van De Nederlandsche Bank Wim Duisenberg woonde. Hij kocht het ooit van Endstra, wiens ouders er hadden gewoond. Via de Wielingenstraat, na een paar bochtjes links en rechts, komen we uit bij de Roompotstraat 1, waar ooit Gentlemen\u2019s Club Satyricon zat gevestigd. Het pand was van Willem Holleeder, maar is na diens arrestatie verkocht door justitie. \u2018Voor veel te weinig,\u2019 bromde de verdachte onlangs in de rechtzaal. Justitie denkt dat De Neus de verlaten seksclub vlak voor zijn arrestatie gebruikte als schuiladres; ze vonden er jassen van Holleeder, etensresten en matrassen. In de jaren negentig werden de Heineken-ontvoerders er vaak gezien. Toenmalig beheerder Jaap Witzenhausen zei tegenover de recherche: \u2018Het bordeel was een soort van clubhuis. Ze konden alles doen en laten wat ze wilden.\u2019 Ooit trok de politie er \u2018het behang van de muren\u2019, op zoek naar een videoband met beelden van een officier van justitie in een compromitterend een-tweetje met een van de dames.<\/p>\n
VisaandeSchelde<\/p>\n
Terug naar de Wielingenstraat en rechtsaf. Op nummer 4 aan het Scheldeplein zit het gelauwerde restaurant VisaandeSchelde. Hier trof getuige Bram Zeegers de vastgoedhandelaar John Wijsmuller. \u2018Je weet toch wat er met mij gebeurd is? Dat heeft Wim je toch verteld?\u2019 zou Wijsmuller volgens Zeegers hebben gefluisterd. Het restaurant was ook de plek voor een t\u00eate-\u00e0-t\u00eate tussen Klaas Hummel en Erik de Vlieger om hun zaken met Willem Endstra te bespreken. Holleeder kwam er niet graag. \u2018Niet te vreten,\u2019 zegt hij in een afgeluisterd telefoongesprek tegen zijn vriendin.<\/p>\n
Valaire<\/p>\n
Steek over en wandel de Scheldestraat in. Hier vindt u een imposant rijtje horecagelegenheden, waarvan sommigen in het verleden de warme aandacht van justitie genoten. Bijvoorbeeld op nummer 93, de plek waar nu Uwe Majesteit huist. Hier zat voorheen restaurant Valaire, volgens de opsporingsinstanties een witwasproject van twee facilitators: advocaat Evert Hingst en fiscalist Rob B. Toenmalig uitbater en mede-verdachte was Shirley O.\u2019s vriend Joop B.<\/p>\n
\u2019t Vliegertje<\/p>\n
Een stukje verderop, aan Scheldestraat 79, zit caf\u00e9 \u2019t Vliegertje. De gezellige uitbating was in de jaren negentig een ontmoetingsplek voor Rob Grifhorst, een zakenrelatie van de Heineken-ontvoerders. Hij was op zoek naar kopers van zijn hoerenpanden op de Alkmaarse Achterdam.<\/p>\n
IJssalon Veneti\u00eb<\/p>\n
Kijk naar de overkant van de Scheldestraat. Op nummer 68 zit IJssalon Veneti\u00eb. Hier at Holleeder naar eigen zeggen in de zomer elke dag een \u2018ijsie\u2019. Tja, en als hij dan op de stoep medeverdachte Senol T. trof, dan rende De Neus niet hard weg, maar maakte beleefd een praatje. Daar moeten we verder niets van denken. Op 29 juni 2003 werd Holleeder er voor de deur aangehouden door de politie in zijn zwarte Mercedes SL 500. Hij had zijn rijbewijs niet bij zich en kreeg een bon. \u2018Meneer was niet blij,\u2019 schreef de verbalisant. \u2018Meneer was erg lastig en vond dat hij geprovoceerd werd.\u2019<\/p>\n
Sal-Meijer<\/p>\n
Terug naar de oneven kant van de Scheldestraat. Op nummer 45 huist de legendarische broodjeszaak Sal-Meijer.<\/p>\n
H\u00e9t adres voor viskoekjes, warm pekelvlees en magere ossenworst.<\/p>\n
Michael Vane, witwasser voor Klaas Bruinsma, werd er op 2 november 1993 ?gezien, een dag voordat zijn verbrande ?lichaam werd gevonden in recreatiegebied Spaarnwoude.<\/p>\n
Het Houtman-pandje<\/p>\n
Verder de straat in, op de hoek met de Deurloostraat, staat een veelbesproken pandje. Nummer 37 is een oude apotheek waar Kees Houtman en Willem Holleeder ruzie om zouden hebben gekregen. Die onenigheid is volgens justitie aanleiding geweest voor de afpersing van Houtman. Veertien jaar eerder, op 23 december 1993, liet de crimineel Erwin Tra precies op die kruising het leven. Hij regelde drugstransporten met Joegoslaven en werd doodgeschoten in zijn auto. Naast hem zat Mladen V., de man die afgelopen oktober door Shirley O. werd aangesproken om Bram Zeegers van drugs te voorzien.<\/p>\n
Huize Van Hout<\/p>\n
Enkele tientallen meters verderop in de rustige Deurloostraat, op nr. 20, woonde ooit Cor van Hout, samen met Sonja Holleeder. De Heineken-ontvoerder werd op 27 maart 1996 voor zijn eigen voordeur onder vuur genomen. Hij overleefde deze aanslag en er waren nog twee pogingen nodig om \u2013 in 2003 \u2013 de klus te klaren. Eigenaar van het pand is tot op de dag van vandaag Willem Endstra\u2019s broer Haico.<\/p>\n
Hotel Okura<\/p>\n
We gaan terug naar de Scheldestraat, rechtsaf, de Churchilllaan over, de Ferdinand Bolstraat in. Op nummer 333 torent het Okura Hotel boven de stad uit. Wie als crimineel wil meetellen, is hier binnen geweest. In het Ciel Bleu Restaurant (twee Michelin-sterren), de Twenty Third bar, of wellicht in een van de kamers, al dan niet vergezeld door een dame van Vlinders Escort. Joego-gangsters maken er afspraken, freefighters ontmoeten er Turkse maffiosi. Cor van Hout trainde er in de fitnessclub. John Mieremet ging er met zijn zoon Barry uit eten. Jan Femer, Stanley H. en Mink Kok herdachten hier met een etentje de in 1991 vermoorde \u2018godfather\u2019 Klaas Bruinsma.<\/p>\n
Hotel Le Meridien Apollo<\/p>\n
De straat over bij het Okura, de Jozef Israelskade op. Aan de overkant van het water zijn de ramen te zien van de mondaine bar in het Le Meridien Apollo Hotel. Hier ontmoette vastgoedhandelaar en vermeend afpersslachtoffer John Wijsmuller in 2004 zijn Turkse connecties. Op de parkeerplaats zou Wijsmuller door zijn vermeend afperser Senol T. in elkaar zijn geschopt. Daarbij zou de Turkse crimineel tegen de zakenman hebben gezegd: \u2018Verdomme! Ik word tegengehouden om jou te vermoorden!\u2019 Ook Evert Hingst, Maruf \u2018Paja\u2019 M., Bram Zeegers, Sam Klepper en John Mieremet werden er gesignaleerd.<\/p>\n
Caf\u00e9 Jong Zuid<\/p>\n
De Jozef Israelskade gaat over in de Ruys\u00addael\u00adkade. Steek de Ceintuurbaan over. Op nummer 149, bij de kruising met de 1e Jan Steenstraat, zit een berucht caf\u00e9: Jong Zuid. Voorheen heette het caf\u00e9 Jan Steen en was het de huiskamer van Mieremet en Klepper. Hier ontmoette Mieremet het meisje van Pel Friedl\u00e4nder, zoon van een vastgoedhandelaar die later door het onderwereldduo werd bedreigd. De omdoping tot Jong Zuid heeft weinig soelaas geboden: in de nacht van 11 augustus dit jaar werd de 33-jarige Amsterdammer Robert Knufman er door zijn hoofd geschoten, in wat de politie ziet als een criminele afrekening.<\/p>\n
Caf\u00e9 Wildschut<\/p>\n
Aan de andere kant van het water steken we de Hobbemakade over. Een paar straatjes verder zit aan de Roelof Hartstraat 1 een bekend Amsterdams caf\u00e9: Wildschut. Willem Holleeder vertelde Vrij Nederland onlangs dat hier in 1996 de oorlog tussen de Heineken-ontvoerders enerzijds en de club van Mieremet en Klepper anderzijds op een zaterdagochtend werd beslecht door de invloedrijke topcrimineel Mink Kok. \u2018Mieremet en Klepper waren met zwaar bewapende bodyguards. Die lui van Mink kwamen op alleen maar gympies, verder helemaal niks. Dat ging van gabbertje gab. Mink zei tegen Sam: \u201cLuister, je bent mijn vriend, maar Willem Holleeder is ook een vriend van me. Willem heeft me zijn woord gegeven dat hij niks tegen jullie zal ondernemen als antwoord op de aanslag op Cor. Dan moeten jullie me je woord geven dat jullie niks tegen hem doen. Je bent mijn vriend, Sam. Maar als je me in de maling neemt, ben je mijn vriend niet meer.\u201d\u2019<\/p>\n
Le Garage<\/p>\n
Rechtsaf de Van Baerlestraat in en op de eerste kruising weer rechts. Wie met de auto is, kan hem door de valetparking van Le Ga\u00adra\u00adge laten parkeren. Al jaren is Joop Braak\u00adhek\u00adkes keuken gevestigd aan de Ruys\u00addael\u00adstraat 54. Hier reflecteert iedere bekende ijdeltuit meermalen in de vele spiegels. Bij Joop is het kijken net zo belangrijk als het eten. Wie werden er gespot? Klaas Hummel met de vriendinnenclub van beroepsshopper Estelle Cruijff, onder wie Holleeders ex-vriendin Maike Dijk\u00adhuis. De Neus zelf, onvermijdelijk in gezelschap van Endstra. Toen twee aangeschoten gasten avances maakten richting de dames van Willem & Willem, sloeg Hol\u00adlee\u00adder er eentje met de vlakke hand in het gezicht. Vermeend afpersslachtoffer John Wijsmuller at er 5 ?februari 2002 voor 359 euro en 62 cent.<\/p>\n
De Taartman<\/p>\n
Terug naar de Van Baerlestraat. Op nummer 93 zit de bakkerij van Arnold C., a.k.a. De Taartman. Hij werd in maart 1998 aangehouden op verdenking van coca\u00efnehandel. De banketbakker werd veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf. De Taartman speelde een prominente rol in de IRT-affaire, waarbij grote hoeveelheden drugs werden doorgelaten onder toeziend oog van de opsporingsinstanties.<\/p>\n
Andiamo<\/p>\n
We wandelen verder en steken de Van Baer\u00adle over ter hoogte van 116, getriggerd door de uitgekiende etalage van de Andiamo<\/p>\n
Vespa Lifestyle Store. Daar hangt eenzaam een scooter te glimmen; volop andere hippe brommers staan voor de deur. Hier kocht Holleeder verschillende exemplaren van zijn favoriete voertuig. Net als o.a. Kees Houtman, Ellemieke Vermolen, Bram Moszkowicz, Marco Borsato, Evert Hingst, George van Kleef en Henk Schiffmacher.<\/p>\n
Playlogic<\/p>\n
Even de hoek om bij het Concertgebouw. Op nummer 13 houdt Playlogic van Willem Smit kantoor. De alom aanwezige habitu\u00e9 van Amsterdam-Zuid frequenteerde al in de jaren tachtig en negentig het fameuze barretje Hilton. Hij is een geziene gast in Le Garage en werd ook al gespot in restaurant Sophia, de nieuwste place to be. Lange tijd dacht justitie dat de veelzijdig entrepreneur ook was afgeperst; volgens Endstra heeft Smit een miljoen betaald. Maar hij heeft altijd ontkend. Toch is er op 31 mei 1999 op zijn auto geschoten. \u2018Ja en?\u2019 luidde Smits reactie onlangs. \u2018Er zijn toen vier auto\u2019s en een flat beschoten. Daar zat mijn auto bij. Ik heb aangifte gedaan van vernieling bij de politie en daarna nog eens gevraagd of ze al iets wisten. Nou, nooit meer wat van gehoord.\u2019<\/p>\n
Boerhaave Kliniek<\/p>\n
Terug, de drukke kruising met de Van Baerle over. Via de Gabri\u00ebl Metsustraat ?komen we in de Johannes Vermeerstraat. Bij de Boerhaave Kliniek op nummer 31 ?kunnen ontevreden golddiggers terecht voor oog-, oor-, borst-, bil- of neuscorrecties. De criminele spijtoptant opteert er indien nodig voor een veilig witness-protection-?uiterlijk.<\/p>\n
Museum Vastgoed<\/p>\n
We houden links aan en overzien het Museumplein. Nummer 1, op de hoek, is een kolossaal pand waar onder andere Museum Vastgoed zetelt. Van hieruit bestiert Klaas Hummel, ex-zakenpartner van Endstra, zijn vastgoedimperium. Onlangs nog vond de ondernemer een afluisterapparaat dat was aangesloten op zijn telefooncentrale.<\/p>\n
Cobra Caf\u00e9<\/p>\n
Loop links- of rechtsom langs de grasmat. Voor de poort van het Rijksmuseum ligt het moderne Cobra Caf\u00e9, laafplaats voor talloze museumbezoekers. Het is een horeca-investering van de gebroeders George en Harold Skene, die ooit miljoenen verdienden in de sekslijnenbusiness. Ze deden de laatste jaren regelmatig zaken met wijlen Willem Endstra. Banketbakker Arnold C. (zie 21) was ook een initi\u00eble investeerder in de kroeg op het Museumplein.<\/p>\n
Geboortehuis Willem Endstra<\/p>\n
Vanuit het caf\u00e9 keek je vroeger door de poort van het Rijksmuseum op de Wete\u00adring\u00adschans. Op nummer 81-89 stond de Grote Wetering, een legendarisch kraakpand. In 1980 woedde er de beruchte veldslag tussen krakers en politie. Onder leiding van de latere hoofdcommissaris Jelle Kuiper drong de politie binnen via een op het dak getakelde container. Als eerste kwam een als sinterklaas verklede agent naar buiten. Eigenaar was Gerard Bakker (zie nr. 5). Tegenwoordig zit er op de bewuste hoek een diamantair. Weinig krakers van weleer zullen hebben geweten dat in het \u2013 inmiddels gesloopte \u2013 pand pal tegenover het Rijksmuseum de wieg stond van wijlen Willem Endstra.<\/p>\n
Strenesse<\/p>\n
Aan de rechterzijde van het Museumplein ligt de middenstandsaorta van chic Zuid, de P.C. Hooftstraat. Op nummer 44 zit de winkel van Anita Schuts, beter bekend als de \u2018weduwe Endstra\u2019. Van hieruit moest Schuts in opdracht van haar toenmalige levensgezel vijftigduizend euro cash geven aan Willem Holleeder. Afpersgeld, meent justitie. Schuts haalde naar eigen zeggen snel een duizendje uit de enveloppe voor eigen gebruik.<\/p>\n
Oger<\/p>\n
Iets verderop is de meest bekende ondernemersfamilie van de PC gevestigd: pakkenwinkel Oger, breed ge\u00ebtaleerd van nummer 75 tot en met 81. Het OM vermoedt dat hun voormalige klant Willem Holleeder druk heeft uitgeoefend op ondernemer Oger Lu\u00adsink. Toen in de glamoureuze winkelstraat een Joegoslaaf werd doodgeschoten, merkte een medewerker van de pakkenkoning op dat hij hoopte dat het Holleeder was. Die opmerking was in de krant terechtgekomen. Tot woede van de crimineel. Hij zou het ontslag van de medewerker hebben ge\u00ebist en een baantje voor een van zijn vriendinnen.<\/p>\n
Het Buffet<\/p>\n
\u2018Een broodje eten bij Anton,\u2019 was een vaak gehoord antwoord op vragen van de rechter aan Holleeder over zijn bezigheden. An\u00adton Verlaan runde broodjeszaak Het Buffet aan de P.C. Hooftstraat 93 en had geen moeite met zijn klandizie. \u2018Hol\u00adlee\u00adder zat hier vroeger met Mie\u00adre\u00admet en Klep\u00adper. Achter\u00adin in de hoek was hun stamtafel,\u2019 citeerde het tijdschrift Miljonair hem. \u2018Ze kwamen drie keer per dag (\u2026) En altijd maar vragen: \u201cMag ik wat eten?\u201d Fantastische mensen!\u2019<\/p>\n
PC 102 Jewels and Watches<\/p>\n
Op nummer 102 dreef Masha Wijsmuller een tijdje haar nering. Ze verkocht er juwelen. Jus\u00adtitie vermoedde dat de vastgoeddochter net als haar vader door criminelen werd lastiggevallen, maar daar is nooit enig bewijs van gevonden. Tegenwoordig zit er PC 102, een zaak van Jaap Ligtenberg. Deze juwelier woont in Monaco en regelde een onderkomen voor Holleeder toen deze in het najaar van 2000 het Flying Doctors Gala in het glamourkoninkrijk bezocht.<\/p>\n
Kantoor\/huis Bram Zeegers<\/p>\n
We rijden de PC uit, slaan linksaf de Van Baerle in, helemaal terug naar het Concertgebouwplein. Daar rijden we de De Lairessestraat in. Op nummer 49 speelde zich in de ochtend van 9 oktober een drama af. De Braziliaanse Shirley O. vond haar vriendje Bram Zeegers dood in de badkuip. Zeegers had een te hoge dosis xtc genomen. Vanwege zijn rol als getuige in het Holleeder-proces en vanwege de dubieuze vriendenkring van Shirley blijft er een geur van intrige hangen rond de dood van deze Endstra-vertrouweling.<\/p>\n
Palma<\/p>\n
Rechtdoor, rechtsaf. De Cornelis Schuyt in, de straat die eigenlijk veel chiquer is dan de P.C. Hooftstraat. Op de rotonde met de Johannes Verhulststraat (nr. 104) serveert Italiaans restaurant Palma een uitstekende pasta vongole. Gedecideerd van binnen, extravert op het terras. Afgelopen zomer troffen we er vastgoedhandelaar en vermeend afpersslachtoffer Rolf Friedl\u00e4nder luidruchtig orerend, en nippend aan witte wijn. Zijn Bentley ontnam het zicht op de straat.<\/p>\n
De \u2018groentejuwelier\u2019<\/p>\n
Een paar meter verderop in de \u2018Schuyt\u2019, op nummer 35, verkoopt Chris Nugteren zijn als kostbare schatten opgepoetste appels en als robijnen glanzende tomaten. De prijzen zijn navenant.<\/p>\n
Journalist Yvo van Regteren Altena, beroepsmatig kenner van het goede en gegoede leven, tekende ooit de volgende anekdote op. \u2018Stop die zuidvruchten maar in mijn derri\u00e8re,\u2019 zei een klant die zich stoorde aan de buitensporig geprijsde waar. Daarop zou de groentejuwelier hebben geantwoord: \u2018Dat zal niet lukken want daar zit al een komkommer in van een tientje.\u2019<\/p>\n
De Joffers<\/p>\n
Aan het eind van de Cornelis Schuyt stuiten we op een volgend populair rijtje horeca. Brasserie De Joffers, op de hoek met de Willemsparkweg, bijvoorbeeld. Fraai is het verhaal van Rolf Fried\u00adl\u00e4nders vrouw, een ex van Holleeder. Ze heeft afgesproken met een vriendin; die blijkt ook De Neus te hebben uitgenodigd. \u2018Hij is binnengekomen, een kopje koffie wilde hij mij aanbieden. Ik ben weggegaan. Later zei ze (de vriendin, red.): \u201cIk heb een cadeau voor je van Holleeder.\u201d Ik zei: \u201c(\u2026) Waarom moet ik een cadeau van Holleeder?\u201d \u201cJa eh, nou, hij vindt je zo aardig, hij vindt je als hij terugkijkt wel een aardige vriendin.\u201d Ik zeg: \u201cIk moet geen cadeaus van mijnheer Holleeder. Geef ze maar aan je dochter.\u201d (\u2026) Toen dacht ik: stel je nu voor dat ik die cadeaus aanneem, stel je voor er staat op een afstand iemand foto\u2019s te maken en hij gaat mij afpersen. Ik zeg je, je moet overal over nadenken met die Holleeder.\u2019<\/p>\n
Van Dam<\/p>\n
\u2018Hier vliegen de BN\u2019ers je om de oren,\u2019 schreef een recensent over lunchroom Van Dam, behorende bij de verderop gelegen slager\/traiteur. Klaas Hummel (zie nr. 25), voormalig zakenpartner van Endstra, dronk er in 2000 een kopje koffie met zijn vrouw en trof er het moorddadige duo Klepper en Mieremet. Het gerucht ging dat Spic en Span de vastgoedman naar het leven stonden, omdat hij hen te kakken had gezet tijdens het Flying Doctors Gala in Monaco. Daar werden de heren criminelen, vergezeld van vriendinnen en Bram Moszkowicz, achterin de zaal geplaatst, volgens de overlevering op instigatie van Hummel. Van die animositeit merkte de zakenman niets in de lunchroom. \u2018Ze zeiden: \u201cHallo, ken je ons nog van Monaco?\u201d Toen ze weggingen, bleken ze mijn koffie ook te hebben afgerekend.\u2019<\/p>\n
Spring<\/p>\n
Een paar meter de hoek om, aan de Willemsparkweg 177, krijgt de hooggeprofileerde bezoeker wat meer privacy in restaurant Spring, met zelfs de mogelijkheid van een private diner. Endstra schoof graag aan voor de lunch, waar hij zich volgens een frequent bezoeker een matig drinker toonde. Voor hem een halfje Angelo Gaja Barbaresco van honderdvijftig euro.<\/p>\n
Caf\u00e9 Lexington<\/p>\n
Linksaf de Willemsparkweg in, naar de volgende kruising. Daar is op nummer 223 het vermaarde Lexington gevestigd, pal tegenover het politiebureau. Hier zou het afpersen zijn begonnen, hier zochten topcriminelen als Holleeder, Klepper en Mieremet hun steenrijke slachtoffers, althans als we Mieremet mogen geloven. \u2018Sam Klepper en ik waren de drugshandel een beetje zat. De risico\u2019s waren te groot en met andere activiteiten viel meer geld te verdienen,\u2019 vertelt Mieremet in 2002 aan De Telegraaf. \u2018Er is een plan uitgewerkt om zakenmensen te gaan afpersen. (\u2026) De tactiek kwam erop neer dat via Holleeder contact werd gelegd met vermogende onroerendgoedhandelaren. Het ging om mensen met wie Endstra zaken deed, maar soms kwamen contacten ook tot stand in een in de zakenwereld populair caf\u00e9 in Amsterdam-Zuid.\u2019<\/p>\n
Tootsie<\/p>\n
We wandelen verder, de Willemsparkweg gaat over in de Koninginneweg. Links bij de volgende kruising ligt het Valeriusplein. Op nummer 4A zit de populaire broodjeszaak Tootsie, voorheen gefrequenteerd door Bram Zeegers en zijn vriendinnen. Op de laatste dag van zijn leven werd hij er nog ?gezien met Shirley. Verder kan men hier de advocaat Cees Korvinus treffen, alsook de vermeende Caransa-ontvoerder Evert T.<\/p>\n
Jeugdhuis Willem Endstra<\/p>\n
Hou rechts aan op het plein, langs de Vale\u00adri\u00adus\u00adkliniek voor psychiatrisch pati\u00ebnten. Bijna bij de hoek met de De Lairessestraat, op nummer 38, groeide Willem Endstra op onder het strenge toezicht van moeder Margot. Endstra\u2019s zus Trix: \u2018Ze was een Duit\u00adse generaal. Wim en ik rebelleerden weleens tegen die knoet.\u2019 In die tijd zag ze voor het eerst dat haar jongere broer graag de kont tegen de krib gooide en tegen beter weten in het gevaar opzocht. \u2018Hij was soms wild. Vocht veel op school. Hij hield van een hoog stressniveau, van gevaarlijke spelletjes. Dan schaatste hij op de gracht vlak langs een wak. Terwijl het ijs kraakte riep hij: \u201cTrix, moet je kijken!\u201d Of hij liep op het randje van de sluizen in de Weteringschans, precies daar waar gevaarlijke draaikolken zaten.\u2019<\/p>\n
Le Salon<\/p>\n
Terug naar de Koninginneweg, links de hoek om. Op nummer 151 zit Le Salon, al jaren d\u00e9 plek waar Zuiderlingen hun coiffure veiligstellen. Kapper Roeland ontfermde zich veelvuldig over de donkere haardos van Willem Holleeder. \u2018Hij belde bij nacht en ontij, \u2019s ochtends om vijf, zes uur,\u2019 weet een vaste klant. \u2018Dan stond hij om zeven uur, half acht op de stoep.\u2019 Ook zijn vriendinnen worden er gezien, zoals Sandra den Hartog, de weduwe van Sam Klepper.<\/p>\n
Sophia<\/p>\n
Binnendoor, via de Saxen-Weimarlaan, in een gebied vol schimmige kantoortjes die handelen in vennootschappen, naar Sophialaan 55. Hier zat ooit een Chinees restaurant, maar sinds september zetelen er culinair mastodonten Ron Blaauw en Edo Kamping. Verplichte hang out voor elke zichzelf etalerende thrillseeker. Vergezeld van zijn Braziliaanse schone dronk Bram Zeegers er op de fatale avond in oktober zijn laatste publieke drankje.<\/p>\n
New San Kong<\/p>\n
Een eind verderop, waar de Amstelveense\u00adweg de Stadionweg ontmoet, zit Chinees restaurant New San Kong. Eind 1999 hield de Nederlandse onderwereld hier topberaad. Xtc-handelaar Ronald van Essen was in zijn hoofd geschoten, maar had de aanslag overleefd. De criminele topdogs van toen vermoedden dat het ging om een vete over drugsmiljoenen die Van Essen had belegd bij Endstra. De schrik sloeg ze om het hart, want iedereen had zijn goeie geld bij de witwassende vastgoedman gestald. Boven een bord bami volgde topberaad. Althans, volgens Willem Holleeder in een recente verklaring bij de rechter. \u2018Ik had niks met die aanslag te maken maar ze wilden me er wel voor doodschieten.\u2019 Bij de Chinees werd het conflict beslecht, \u2018voor een kwart miljoen gulden en een rotte partij Pakistaanse hasj.\u2019<\/p>\n
Vakzuid<\/p>\n
Gevestigd in het gerenoveerde Olympisch Stadion, verscholen aan de achterkant, is de ingang van Vakzuid. Grootstedelijk ruim en semi-chic. Speelveld voor jonge rijken, nieuwsgierige verslaggevers en types die veel parkeerruimte nodig hebben. Hier zou de ruzie tussen Erik de Vlieger en zijn zakenrelatie Dennis Panday zijn ge\u00ebscaleerd, een transactie die nu onderdeel is van de afperszaak rond de vastgoedmiljonair. De geliquideerde drugshandelaar en pandjesbaas Kees Houtman werd volgens zijn weduwe door zijn afpersers gesommeerd om zich in Vakzuid te vervoegen.<\/p>\n
Quartier Sud<\/p>\n
Steek het Stadionplein over, volg de Stadionweg tot aan het Olympiaplein. Op nummer 176, op de hoek met de Parnassusweg, zit Grande Brasserie Quartier Sud, de \u2018buurtkantine\u2019 van deze betere stadswijk. Op weg naar, of terugkomend van de verderop gelegen rechtbank kunnen advocaten en officieren, slachtoffers en daders zich laven aan de kookkunsten van chef-cuisinier Denise Mooy. Spannende zakenmensen als Arie Hommel, Joep van den Nieuwenhuyzen en Nina Brink prikten er in de \u2018saumon Bawykov fum\u00e9\u2019 of de \u2018terrine de foie de canard\u2019.<\/p>\n
Rechtbank<\/p>\n
Een korte wandeling over de Parnassusweg brengt ons bij nummer 220, de vier torens van de zittende en staande magistratuur. Wie zich in de grotemensenspeeltuin van Amsterdam-Zuid heeft misdragen, moet hier verantwoording afleggen. Hier vellen de Amsterdamse rechters hun vonnis. Hier ontmoeten boven- en onderwereld elkaar noodgedwongen, in kort geding, in bodemprocedures, in strafzaken.<\/p>\n
Villa Maffia<\/p>\n
Een stukje terug, het water over, rechtsaf de Stadionkade op. Stop bij de Minervalaan en kijk naar het noorden. De brede straat, in twee\u00ebn gedeeld door een goed onderhouden grasmat met bloemenperken, is de nulmeridiaan van het Endstra-dorp, villa maffia. Kies links, kies rechts, wandel de Gerrit van der Veenstraat in, de Michel\u00adangelostraat, de Cliostraat, de Jan van Eyckstraat. Geheid loopt u langs een pand in handen van de veelbesproken vastgoedfamilie, de \u2018blokjes\u2019 en \u2018straatjes\u2019 ooit aangeschaft door Willem Endstra. Zijn vrienden wonen er, maar ook zijn vijanden. Net als zijn zussen, broers, neven, nichten, zakenrelaties en vriendinnen \u2013 veel vriendinnen.<\/p>\n
Evert Hingst<\/p>\n
Evert Hingst, \u2018advocaat van de onderwereld\u2019, werd op de avond van 31 oktober 2005 geliquideerd voor de deur van z\u2019n woning in de Gerrit van der Veenstraat. Hingst had het pand gekocht van Endstra. Hij was onder meer fiscaal adviseur van Mieremet, met wie hij later gebrouilleerd raakte. Ook was de jurist betrokken bij de dubieuze zaken rond restaurant Valaire (zie nr. 10).<\/p>\n
Hilton Hotel<\/p>\n
Loop de Minervalaan uit, steek de Stadion\u00adweg over, ga verder tot aan de Apollolaan. Op nummer 138, staat het Hil\u00adton. Vanaf het dak zag Herman Brood de Amsterdamse skyline voor het laatst. Op de parkeerplaats liet godfather Klaas Bruins\u00adma het leven. Roemrucht was het barretje Hil\u00adton, waar de nieuwe rijken van de jaren tachtig back\u00adslappend zij aan zij stonden met de fine fleur van de Amster\u00addam\u00adse onderwereld. Toen het uit de hand liep, stuurde de internationale hotelketen begin jaren negentig een doortastende Italiaanse manager die het gespuis de lobby uitveegde. Maar voor in keurig pak gestoken cryptocriminelen is het nog steeds een geliefde plaats voor een zakelijk rendez-vous.<\/p>\n
Kantoor willem Endstra<\/p>\n
Terug naar het begin, naar Apollolaan 109. Het einde van de tour, het einde van Willem Endstra.<\/p>\n
Op 17 mei 2004 liep de vastgoedman het familiekantoor uit. Slechts luttele meters van de voordeur werd Stille Willem in het hoofd geschoten. Daarmee liet een belangrijk scharnier tussen boven- en onderwereld het leven.<\/p>\n
Is het daarna rustig geworden? Een tikje. Maar blijf opletten in de vermeend rustige straten van Amsterdam-Zuid. Ze lopen er nog steeds hand in hand, de witte boord en de getapte boef, al dan niet vrijwillig.<\/p>\n
Achterop bij Holleeder?<\/p>\n
Spring eens bij de onderwereld achterop en cross met een scooter door Amsterdam Oud-Zuid. Op de website van VN vindt ?u bij elke onderwereld-hotspot een toelichting: www.vn.nl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Waar vloeien boven- en onderwereld traploos in elkaar over? Waar staan de vastgoedhandelaar, de drugsdealer, de dubieuze advocaat en de Bekende Nederlander schouder aan schouder? Wandel mee met Vrij Nederland door Amsterdam-Zuid, de biotoop van keurige kak, nieuw chic en fout geld. Of neem de scooter.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[183,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Harry Lensink, Marian Husken","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=111459"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111459\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harry Lensink, Marian Husken","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=111459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=111459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=111459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}