{"id":111105,"date":"2008-01-02T11:09:00","date_gmt":"2008-01-02T09:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/onverschilligheid\/"},"modified":"2008-01-02T11:09:00","modified_gmt":"2008-01-02T09:09:00","slug":"onverschilligheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/onverschilligheid\/","title":{"rendered":"Onverschilligheid"},"content":{"rendered":"
\n

Dat boek van Paul Scheffer, Het land van aankomst, dat vind ik net als bijna iedereen een goed boek. Het vat de hele discussie samen die wij nu al zo\u2019n jaar of achttien op hoge toon voeren, en het geeft daar ook nog eens richting aan. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

De richting is: wij moeten bepalen wat wij gemeenschappelijk hebben, we moeten ons basispakket kiezen, om het in moderne zorgtermen te zeggen, en dat betekent: er is een nieuw Wij in de maak. Dat kan, met vallen en opstaan. Sinds ik getrouwd ben en mij wettelijk heb verbonden aan een ander, verliest het idee veel van zijn abstractie.<\/p>\n

Maar iets in mij blijft zeuren over dat gemeenschappelijke, want ik ben daar huiverig voor. De overheid is er om de rechtsorde te bewaken en de democratie, en dat zijn ongezellige zaken waar heel het volk nu niet bepaald bij loopt te dansen en zingen, zoals dat wel gebeurde bij het laatste ANC-congres in Zuid-Afrika. Ik hou dan instinctief mijn hart vast. Zo leuk was politiek nooit bedoeld.<\/p>\n

Eigenlijk zie ik dat gemeenschappelijke niet als een na te streven doel, maar eerder als een noodzakelijk kwaad. Ja, er moeten een paar afspraken worden gemaakt, zo minimaal mogelijk: spelregels die garanderen dat de loodgieter en de minister in gelijke omstandigheden gelijk worden behandeld. Zullen we zeggen: een heel klein basispakketje, zonder liederen en opsmuk.
Maar zodra het woord gemeenschap valt, wordt iedereen enthousiast, en de sfeer warm en broeierig. Ik ben daar niet goed in, en wat meer is: ik geloof ook niet dat het hoeft. In alle eerlijkheid: mijn idee over politiek wordt net zo goed belichaamd door Zwitserland of Denemarken als door Nederland. Die landen delen een aantal regels die ik mij eigen heb gemaakt, en de lokale kleur, grappige hoedjes en midwinterhoorns, dat zijn leuke dingen voor de mensen, maar niet essentieel.<\/p>\n

Terwijl ik dat boek van Scheffer las, zeurde er de hele tijd een zin in mijn hoofd, en laat ik die nu maar opschrijven: \u2018We moeten juist een loflied aanheffen op de onverschilligheid, want haar is de toekomst, als alles goed gaat tenminste.\u2019<\/p>\n

Was getekend Renate Rubinstein, een column uit begin 1989. U snapt nu ook meteen waarom ik zei dat we al achttien jaar discussi\u00ebren, want dat komt mooi uit met 1989, en ook: 1989 was het jaar van de affaire-Rushdie, die een voorafspiegeling bleek van alle disputen die er sindsdien toe deden.<\/p>\n

Onverschilligheid als ideaal: het gekke is, dat daar veel werk voor verricht moet worden. Het is een luxe die je je moet kunnen permitteren, en niet een gebrek aan gevoel dat vanzelf komt.
Als ik bijvoorbeeld mocht kiezen tussen tolerantie en onverschilligheid, dan wist ik het wel. Onverschilligheid natuurlijk, want wie wil er nu getolereerd worden, je voelt je meteen het kind met twee hoofden en genadebrood is je loon.<\/p>\n

Ian Buruma schreef kort geleden: \u2018Er zijn veel manieren waarop overheden omspringen met burgers. Onverschilligheid is niet de ergste.\u2019 Daarna maakte hij die leuke zinnen meteen weer ongedaan, door te zeggen dat Duitse joden in de jaren dertig gebaat waren geweest bij onverschilligheid. Net het verkeerde voorbeeld, want dat is nu juist een situatie waar de staat zich inspanning moet getroosten om onverschilligheid te waarborgen. Het kost heel veel moeite, onverschilligheid.<\/p>\n

Buruma vindt ook dat wij niet moeten zeggen dat een tasjesdief of moordenaar van Marokkaanse afkomst is, want we halen dat er ook niet bij als een Hollywood-producent joods is. Ja, het is oneerlijk geregeld in de wereld: we klagen als we vermoord worden, en niet als we ons vermaken bij de film. Verkeerde illustraties, dunkt me.<\/p>\n

Paul Scheffer heeft een sterk CDA-instinct, hij neemt het me vast niet in dank af dat ik het zeg, maar het is wel waar. Middenveld, gemeenschap, samenleving liever dan maatschappij, hij lust er wel pap van. Ik niet. Ik wil echt minimale regels, minder is meer, want voor je het weet, moeten je moe\u00eb voeten dansjes uitvoeren om de stemming er in te houden.<\/p>\n

Ik vind: de kunst is er voor de stemming, de godsdienst desnoods, maar de politiek regelt de voorwaarden. Het hoogste goed is een samenleving waar je niet samen hoeft te leven, omdat je je schouders kan ophalen. Maar dat vergt veel voorbereiding, dat komt niet vanzelf.
\u2018Een loflied op de onverschilligheid.\u2019 Ik zing het Rubinstein na, maar weet wel dat we die stem eerst flink moeten trainen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dat boek van Paul Scheffer, Het land van aankomst, dat vind ik net als bijna iedereen een goed boek. Het vat de hele discussie samen die wij nu al zo\u2019n jaar of achttien op hoge toon voeren, en het geeft daar ook nog eens richting aan.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[599,595,597],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=111105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/111105\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=111105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=111105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=111105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}