Michael Moore redux<\/p>\n
‘Die dagen vlak na de inval werd ik op straat bespuugd’<\/p>\n
Michael Moore staat karakteristiek licht gebogen in het midden van restaurant Four Seasons op de 52ste Straat aan Park Avenue – volgens New York Magazine ‘absoluut de mooiste zaal’ voor een lunch te midden van de ‘town’s power menagerie’. In dit keurige gedeelte van Midtown eten vrouwen in smetteloze deux-pi\u00e8ces en mannen in pak – uitgezonderd Moore, die gewoontegetrouw is gekleed in een iets te ruime, vale spijkerbroek. Zeventig man zijn uitgenodigd door filmproducent Harvey Weinstein ‘to do lunch'(drukke New Yorkers hebben geen lunch maar doen lunch) met Michael Moore, ter ere van de Oscarnominatie voor zijn documentairefilm Sicko.<\/p>\n
Weinstein, stoppels en zwart pak, is de aangename mogul-versie van die andere bigger-than-life-New Yorker: Donald Trump. Zichtbaar thuis in de Four Seasons is hij aan het werk. Oscarseizoen = lobbyen en dat doen Weinstein en Moore vandaag. Aan de witte vis en Franse wijn zitten enkele matig bekende gezichten uit kabel-tv-hel (Court TV), minder geslaagde documentairemakers en een enkele verlopen televisiester: leden van de Oscar Academy die mede zullen beslissen of Moore gaat winnen.<\/p>\n
In 2003 kreeg hij een Oscar voor Bowling for Columbine en als hij dit jaar weer wint, vertelt Moore de gasten, dan kan hij de speech van toen (‘Wij zijn tegen deze oorlog, Mr. Bush. Shame on you, Mr. Bush, shame on you’) letterlijk herhalen. ‘Vijf jaar later zitten we immers nog steeds in Irak.’<\/p>\n
Die speech was een week na de inval van Irak en bij het verlaten van het podium schold een toneelknecht in de coulissen hem uit: ‘Asshole!’<\/p>\n
Moore vervolgt: ‘Die dagen vlak na de inval werd ik op straat bespuugd, ik werd bedreigd en FoxNews-koning Bill O’Reilly zei op de radio dat hij “tegen de doodstraf is, behalve voor Moore”. Mijn leven met negen bodyguards begon, maar nu, vijf jaar later, is alles anders – het land is veranderd: geen enkele president is zo lang zo onpopulair geweest als Bush.’<\/p>\n
Met zijn speech was Moore zijn tijd vooruit: dit jaar gaan drie van de overige vijf genomineerde documentaires over de tragedie in Irak. Met een bijna vrouwelijke giechel besluit Moore dat hij jaren later te gast was bij de Jay Leno Show en dat na afloop diezelfde toneelknecht naar hem toekwam om zich te verontschuldigen voor zijn gedrag tijdens de Oscars een paar jaar eerder: ‘”Jij had gelijk,” zei hij, “ik had ongelijk.” Ik antwoordde: “Je hebt niks verkeerds gedaan: you believed your president.”‘<\/p>\n
Michiel Vos<\/p>\n
Taalles voor moeders<\/p>\n
‘Doe het voor je kinderen’<\/p>\n
In het overblijflokaal van de St. Lukasschool in Osdorp hebben zich elf moeders (vier Turks, zeven Marokkaans) verzameld. Terwijl zij boven Nederlandse conversatieles krijgen via een speciaal door de Stichting Taalvorming ontwikkelde methode, leren hun kinderen beneden lezen en rekenen.<\/p>\n
Naast me zit de Turkse Nurdesen. Ze is al achttien jaar in Nederland, maar dat is niet te horen. Haar jongste twee kinderen zitten op deze school. Een fijne school, zegt Nurdesen, en alle andere moeders beamen dat. Waarom gaat ze niet naar de ROC-cursus, vraag ik. Dan krijgt ze drie keer taalles in de week, maar dan leert ze wel serieus Nederlands.<\/p>\n
Nurdesen heeft een te druk leven, vindt ze zelf. De kinderen, het huishouden, daarnaast maakt ze nog drie uur per dag schoon op Schiphol. Waar zou ze de tijd vandaan moeten halen? ‘Doe het voor je kinderen,’ fluister ik, want de les is al begonnen. ‘Dan kan je met hun leraren praten.’ Nurdesen kijkt me niet begrijpend aan, en haalt haar schouders op. Alsof ze wil zeggen dat ze zich zo ook wel weet te redden.<\/p>\n
Een paar van de aanwezige vrouwen staan wel op de wachtlijst voor de echte taalles, sommigen zelfs al meer dan een half jaar.<\/p>\n
Lisa en Maaike, de enthousiaste juffen van de Stichting Taalvorming, reizen van school naar school. Met stempeldozen en potten met pennen proberen ze hun cursisten in ruime zin alvast vertrouwd te maken met de Nederlandse taal. Ze maken ook uitstapjes, naar de bibliotheek, of naar het museum. Persoonlijke verhalen en ervaringen van de moeders zelf worden als lesmateriaal gebruikt.<\/p>\n
Vandaag is er een hoofdrol weggelegd voor de maan. Alle cursisten hebben er een verhaaltje plus tekening over gemaakt. Hayat leest als eerste voor: ‘Ik vind het licht van de maan leuk en prachtig.’<\/p>\n
Juf Lisa gaat in op het woord prachtig, er worden synoniemen gezocht. De vrouwen doen enthousiast mee, iets t\u00e9. Een juf komt vragen of het wat zachter kan, de achtstegroepers zijn namelijk bezig met hun Cito-toets.<\/p>\n
Directeur Roland Schut van de St Lukasschool doet er alles aan om ouders (bijna allemaal van niet-Nederlandse komaf) meer bij zijn school te betrekken. Ze mogen bij hem op school de lessen volgen, er zijn speciale opvoedcursussen in school en drukbezochte koffieochtenden. Een paar vaders en moeders zijn onlangs ook op cursus gegaan. Ze hebben geleerd wat een ouderraad is en hoe je moet vergaderen. Als er feesten worden georganiseerd, zegt Schut, is er altijd eten voor een weeshuis. Maar voor een verantwoordelijke functie als de ouderraad is zelfvertrouwen nodig. En dat is bij deze ouders nog een heikel punt.<\/p>\n
Margalith Kleijwegt<\/p>\n
De wereld vanachter het bureau<\/p>\n
‘Wel, mijn vraag is nu: kent u een rijke Rus?’<\/p>\n
Met een Siberische kennis eet ik een kop soep in een tentje aan de Tverstraat. Met een glas Kaukasisch bronwater erbij. Nee, nog geen wijn, het is pas halftwee. De rekening bedraagt zestienhonderdachttien roebel. Vierenveertig euro. Ik geef honderdvijftig roebel extra. De bediende – in witte voorschoot – brengt het geld even later in het leren mapje met gouden letters beleefd terug. ‘Meneer, wilt u mij met uw vier lullige euro fooi soms beledigen?’ zegt zijn muizengezicht.<\/p>\n
Terug aan mijn schrijftafel gaat de telefoon. ‘Hallo, met E\u00e9n Vandaag hier. Wij hebben zojuist besloten dat we iets moeten doen aan de Russische presidentverkiezingen. We willen komen met een cameraploeg. Zeg, u woont daar toch? Nu hadden we als redactie het volgende idee bedacht: we maken een portret van een miljonair. En van een arme Rus. En waarom ze allebei zo van Poetin houden.’<\/p>\n
Ik zwijg. Een week eerder was ik al gebeld door een andere vaderlandse actualiteitenrubriek. Met exact hetzelfde idee. Lang leve de clich\u00e9s.<\/p>\n
‘Wel, mijn vraag is nu: kent u een rijke Rus?’<\/p>\n
Ik mompel dat ik zeer veel rijke Russen ken. Met paleizen, zwembaden, vliegtuigen. Maar dat ze niet zo snel op televisie willen en al helemaal niet op de westerse. ‘Kent u ook arme Russen?’ Wagonladingen, antwoord ik. Zo stop ik in mijn portiek een behoeftig gezin af en toe wat toe. Ze hebben twaalf poezen. Maar ook daarover zwijg ik.<\/p>\n
‘We willen u vragen voor de productie – afhalen van het vliegveld, leggen van contacten, en de vertalingen natuurlijk. O ja, de vergoeding bedraagt tweehonderd euro bruto per werkdag van tien uur. Wat? Nee, nee, nee\u2026 Wat dacht u wel? Daaraan wordt niet getornd!’<\/p>\n
Mijn homerische geschater klinkt vanaf mijn flatje tot ver over het Rode Plein. Ik moet bijkomen op de bank, kijk even naar de vallende sneeuw buiten, terwijl ik peins over de miljoenen verslindende bekende koppenparade dagelijks op de Nederlandse tv.<\/p>\n
Bereidt u zich de komende weken voor op legers arme en rijke Russen op de buis. Bedacht door specialisten aan de Hilversumse burelen, geproduceerd door een of andere stumper voor de prijs van acht koppen Moskouse restaurantsoep per dag. Toch goed dat er een BBC is.<\/p>\n
Pieter Waterdrinker<\/p>\n
Absurdistische gedachtesprongen<\/p>\n
‘Vanavond zullen we er achter komen hoe, wie of wat dood vogeltje is’<\/p>\n
Een dichtbundel die van kaft tot kaft wordt voorgelezen – dat overkwam een bundel van Kees Ouwens, van Lucebert. Ook het complete werk van Gertrude Starink werd hier al eens integraal voorgedragen. Maar deze avond neemt het Amsterdamse Po\u00ebziecentrum Perdu voor het eerst een werk van een levende dichter ter hand. Een ‘heterogeen koor’ van twaalf zeer verschillende dichters’ zal Dood vogeltje van Marc Kregting tot leven brengen. Het publiek zit op banken die in een cirkel zijn opgesteld. De dichters, zes mannen en zes vrouwen van uiteenlopende leeftijd, hebben zich onder het publiek gemengd. Ook Kregting zelf, gehuld in een rood T-shirt met de raadselachtige tekst CTFD.EST-04, zit tussen de belangstellenden. Vanavond zullen we er hopelijk achter komen hoe, wie of wat dood vogeltje is. Het heeft geen veren, vleugels of een snavel, begrijpen we al snel, wel wenkbrauwen en tanden. Het wezentje is kennelijk het alter ego van de dichter, ‘dat zich uitgebreid verliest in alle hoeken en gaten van de wereld’.<\/p>\n
Om de beurt lezen de twaalf stemmen stukjes voor van de drie\u00ebndertig prozagedichten waaruit Dood vogeltje bestaat. Het gaat om ‘een taaldelirium’, vond de ene recensent van de bundel, een bizar relaas. ‘Een gedurfd literair experiment,’ vond een ander. ‘Maf,’ schreef iemand.<\/p>\n
De twaalf dichters lezen de absurdistische gedachtesprongen – ‘buitendattelijkheidjes’ – van Kregting afstandelijk voor. De dichter zelf, hand aan kin en mond, staart onderwijl aandachtig naar het plafond. Het publiek is een wonder. Ruim anderhalf uur horen ze het braaf aan. Beschaafd en gehoorzaam gaan ze mee in deze gestapelde associatieve teksten.<\/p>\n
Alleen het piepkleine dochtertje van de dichter verlaat op de arm van haar moeder de zaal. Z\u00edj slaakte als enige kreetjes van opwinding. Anneke Brassinga, een van de twaalf dichters, na afloop: ‘Het is leuk als je in een heel eenvoudige setting vrij moeilijke teksten levend kunt maken. Je raakt al doende gewend aan de toon, aan de registerwisseling. Het werk zit slim in elkaar, het rijm is doordacht.’<\/p>\n
Het dode vogeltje zelf, na afloop: ‘De bundel was vanavond als nieuw voor mij. Ik herkende het niet als van mezelf. Dat was grappig, maar ook doodeng. In mijn eentje had ik die aandacht waarschijnlijk niet weten vast te houden.’<\/p>\n
Martje Breedt Bruyn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Michael Moore redux ‘Die dagen vlak na de inval werd ik op straat bespuugd’ Michael Moore staat karakteristiek licht gebogen in het midden van restaurant Four Seasons op de 52ste Straat aan Park Avenue – volgens New York Magazine ‘absoluut de mooiste zaal’ voor een lunch te midden van de ‘town’s power menagerie’. In dit […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[2505],"acf":[],"author_name":"Martje Breedt Bruyn, Margalith Kleijwegt, Pieter Waterdrinker","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109573"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=109573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109573\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martje Breedt Bruyn, Margalith Kleijwegt, Pieter Waterdrinker","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=109573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=109573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=109573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}