Economie \/ Kredietcrisis<\/p>\n
In Amerika klinkt de roep om de rentetarieven van riskante hypotheken te bevriezen steeds luider. De gedachte was, in een zonniger verleden, dat de prijsstijging van een huis de financi\u00eble armslag zou leveren om groeiende rente op te brengen. Maar inmiddels dalen de huizenprijzen in Amerika sterk.<\/p>\n
Het plan tot bevriezing van de rente komt niet voort uit solidariteit met de armlastige huizenbezitters. De bedoeling is om grote banken niet nog verder in de problemen te brengen. Want doordat de hier bedoelde subprime-leningen zijn gebundeld met minder risicovolle leningen in pakketten die vervolgens zijn doorverkocht, is het volledige mondiale bankwezen in gevaar gebracht. De ‘vuile’ leningen hebben door die pakketten ook aanvankelijk ‘schone’ leningen ge\u00efnfecteerd. Het einde van de ellende is daarom niet in zicht.<\/p>\n
De vraag is nu: hebben de banken nog controle over hun schuldenaars, of is het andersom? Voor een antwoord werd reikhalzend uitgezien naar de jaarcijfers van de banken. Afgelopen week kwamen die naar buiten bij Barclays, BNP Paribas en ING, en eerder al bij Amerikaanse banken als Citigroup en Merrill Lynch. Binnenkort volgen Fortis en ABN Amro, de laatste als onderdeel van de Royal Bank of Scotland.<\/p>\n
Maar inmiddels is al gebleken dat de jaarcijfers de onrust onder economen niet kunnen wegnemen. Neem ING, de grootste Nederlandse financi\u00eble instelling van het moment. Ze schreef 1,38 miljard euro af. Dat is een meevaller. Bestuursvoorzitter Michel Tilmant beweert dat ING voorzichtig is geweest met ‘exotische producten’, de uiterst complexe financi\u00eble producten die ten grondslag liggen aan de kredietcrisis. Maar wat zijn zijn woorden waard? De ingewikkelde, gebundelde kredietproducten moet de bank op haar balans zetten tegen de marktwaarde. Probleem is dat niemand ze meer wil kopen.<\/p>\n
Onder de geldende, internationale boekhoudregels is het banken toegestaan hun eigen waarderingsmodellen te hanteren voor deze producten. Het weekblad The Economist is daarom al begonnen over ‘guesswork’ te schrijven in plaats van jaarverslagen.<\/p>\n
Peptalk<\/p>\n
Veel topeconomen bij financi\u00eble instellingen geven toe dat ze zelf ook niet weten wat er in kas is. Chief economist van ABN Amro Han de Jong is het openlijkst over zijn twijfel. Al in de Tweede Kamer, enkele weken geleden, zei hij eerlijk: ‘Hoeveel assets hebben wij die lucht blijken te zijn? Ik zou het niet weten.’ Toen VVD-Kamerlid Frans Weekers tot twee keer toe de onzekerheid over de financi\u00eble producten probeerde te relativeren door eraan te herinneren dat accountants de jaarcijfers van de banken zullen moeten goedkeuren, zei De Jong met een glimlach: ‘Daar zou ik me maar niet te veel van voorstellen.’<\/p>\n
De Jong reageert opvallend ge\u00ebrgerd op de woorden van Sylvester Eijffinger, hoogleraar monetaire economie in Tilburg, die afgelopen week beweerde dat de kredietcrisis in april op zijn einde loopt. De Jong: ‘Hoe kan hij dat nu weten? Schattingen van hoeveel de problemen in de goedkope hypotheekverstrekking in Amerika de banken uiteindelijk zullen kosten, zijn zinloos. Dat is als schieten op een bewegend doel.’<\/p>\n
Maar is het niet begrijpelijk dat Eijffinger opbeurende woorden gebruikt, omdat je elkaar in de economie gemakkelijk de put in kunt praten? De Jong: ‘Voor peptalk ben je geen hoogleraar. Hij heeft werkelijk geen flauw idee. Eijffinger zou eens met zijn poten in de modder moeten staan. Wat de cijfers nu zeggen, daar is voor hem, voor u, voor mij, voor de accountant en de belegger, geen peil op te trekken.’ Pas als banken elkaar weer durven uit te lenen, is het einde in zicht, aldus de chief economist van ABN Amro.<\/p>\n
Een collega van hem die in UBS-kantoren in Hongkong werkt, de macro-econoom Fred Neumann, geeft een verklaring voor de grote afschrijvingen van Amerikaanse banken. ‘Omdat het iedereen nu moeilijk gaat, bestaat er de mogelijkheid schoon schip te maken. Dan liever wat driester dan te voorzichtig.’<\/p>\n
Opvallend genoeg heeft zijn eigen bank al in het laatste kwartaal van het vorige jaar meer dan tien miljard euro afgeschreven, maar volgens Citigroup heeft UBS waarschijnlijk niet het achterste van de tong laten zien. Een andere Zwitserse bank, Credit Suisse, kwam een week na de jaarcijfers met nog eens extra afschrijvingen, een correctie van maar liefst 1,9 miljard euro. De bank heeft op staande voet een paar hooggeplaatste medewerkers ontslagen.<\/p>\n
Het is echter de vraag of de zondaars zich niet louter schuldig hebben gemaakt aan optimistisch speculeren op de eigen bezittingen, in figuurlijke zin van het woord. Want door de vrijheid die banken hebben bij het schatten van hun moeilijk te duiden bezittingen, krijgen niet alleen beurskoersen, maar ook afwaarderingen een psychologische dimensie. Want als De Jong gelijk heeft, zijn wiskundige modellen van minder belang dan gemoedstoestanden.<\/p>\n
De Jong beweert zelfs dat hij en zijn collega George Magnus, bij UBS, intern wel degelijk voor de gevaren van de innovatieve producten hebben gewaarschuwd. ‘Maar niemand luisterde.’ De bankbestuurders waren verblind door hebzucht. Met rekenen had dat niets te maken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De jaarcijfers van de banken komen binnen. Telkens is de vraag: hoe groot is de schade? Probleem is: de banken weten het ook niet.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-109385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Pieter van Os","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=109385"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109385\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Pieter van Os","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=109385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=109385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}