Column<\/p>\n
Na de eenzijdige uitroeping door Kosovo van haar onafhankelijkheid verklaarde minister Verhagen te willen bezien hoe men zou omgaan met de Servische minderheid. Twee weken later was hij al gerustgesteld. Een zinnige overweging bleek een loos gebaar. Of de rechten van een minderheid worden gerespecteerd, moet blijken in de praktijk. Bestudering van een grondwet of diplomatieke beloften vormen geen garantie.<\/p>\n
Eigenlijk heeft het Westen de keuze voor onafhankelijkheid van Kosovo al gemaakt in de besprekingen in Rambouillet, die voorafgingen aan de NAVO-interventie van 1999. De erkenning een kleine tien jaar later was onvermijdelijk. Nederland moest wel volgen: zolang de EU geen gemeenschappelijke buitenlandse politiek voert, spelen Nederlandse overwegingen geen rol.<\/p>\n
Vloeide de erkenning voort uit angst voor een herhaling van het geweld? Kosovaarse extremisten dreigden met geweld, maar erkenning om die reden betekent buigen voor chantage. Er waren nog wel wat meer argumenten om voorzichtigheid te betrachten. Overeenstemming met eerdere uitspraken van de Veiligheidsraad, bijvoorbeeld. Deze sprak zich in 1999 uit voor autonomie van Kosovo binnen Servi\u00eb (resolutie 1244). De uitvoering daarvan stuitte op tegenwerking van zowel Servi\u00eb als Kosovo. Beide toonden zich onverzoenlijk. De internationale gemeenschap had kunnen mikken op uitstel, bijvoorbeeld totdat aan beide zijden een nieuwe politieke generatie zich anders zou opstellen. Daarvoor is niet gekozen.<\/p>\n
Wellicht dacht men dat een definitief einde aan de onderdrukking van de bevolking slechts kon worden bewerkstelligd door de internationale militaire interventie zo snel mogelijk politiek af te ronden. Echter, een duurzame afronding dient niet alleen rekening te houden met de recente geschiedenis, maar ook met eerdere verhoudingen: de geleidelijke verdrijving van de Serven uit Kosovo – eerst onder druk van de Albanezen, daarna door Mussolini – de positie die Servi\u00eb had ingenomen in de Tweede Wereldoorlog en het nieuwe evenwicht dat was bewerkstelligd door Tito. Een duurzame oplossing vergt tijd en overeenstemming, geen overhaasting.<\/p>\n
De internationale politieke verhoudingen zijn verscherpt. Het Westen zegt dat de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring onvermijdelijk is. Rusland en China achten deze in strijd met het internationale recht en vrezen precedentwerking. Dat is deels hypocriet, maar niet geheel onwaar. Tal van afscheidingsbewegingen kunnen zich beroepen op het Kosovaarse voorbeeld: Tsjetsjeni\u00eb, Abchazi\u00eb, Zuid-Osseti\u00eb, Transdnestri\u00eb, de Albanezen in Macedoni\u00eb en Servi\u00eb, de Serven in Kosovo, de Republika Srpska in Bosni\u00eb, Turks Cyprus, Corsica, Schotland, Cataloni\u00eb, Vlaanderen, Baskenland. Maar ook buiten Europa zijn er voorbeelden: Quebec, Somaliland, Puntland, Casamance, Taiwan, Tibet, Zuid-Thailand, Noord-India, Tamils en Koerden. Ze verschillen. In sommige staten overheerst aan beide zijden de politieke redelijkheid, maar in andere vindt onderdrukking plaats en worden mensenrechten geschonden. Staatkundige onafhankelijkheid is niet de enige remedie. De internationale gemeenschap zal echter tijdig andere oplossingen moeten benadrukken om het conflict beheersbaar te houden.<\/p>\n
Voor Zuid-Soedan en Atjeh zijn andere oplossingen gevonden. Over beide is overeenstemming bereikt. Atjeh blijft binnen Indonesi\u00eb, maar krijgt meer autonomie. Zuid-Soedan houdt over enkele jaren een referendum over afscheiding. Khartoem heeft zich verplicht de uitkomst te respecteren. Over deze nieuwe precedenten is nu de schaduw van Kosovo gevallen. Het zal niet eenvoudig zijn een beroep op dit voorbeeld af te wijzen omdat Kosovo uniek zou zijn. Dat is het namelijk niet.<\/p>\n
De wereld kan zich nog wel een aantal nieuwe staten veroorloven, maar niet nog meer geweld. Het precedent Kosovo verleidt anderen, elders, tot meer geweld. Hun kans op succes is niet kleiner geworden. En we weten: staatkundige onafhankelijkheid cre\u00ebert nieuwe minderheden. Dan begint het weer van voren af aan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Column Na de eenzijdige uitroeping door Kosovo van haar onafhankelijkheid verklaarde minister Verhagen te willen bezien hoe men zou omgaan met de Servische minderheid. Twee weken later was hij al gerustgesteld. Een zinnige overweging bleek een loos gebaar. Of de rechten van een minderheid worden gerespecteerd, moet blijken in de praktijk. Bestudering van een grondwet […]<\/p>\n","protected":false},"author":3380,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[2483],"acf":[],"author_name":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=109039"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/109039\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"AndorT","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=109039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=109039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=109039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}