{"id":108763,"date":"2008-03-25T14:13:00","date_gmt":"2008-03-25T12:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/homo-ludens\/"},"modified":"2008-03-25T14:13:00","modified_gmt":"2008-03-25T12:13:00","slug":"homo-ludens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/homo-ludens\/","title":{"rendered":"Homo ludens"},"content":{"rendered":"
\n

29-03-2008
Carel Peeters<\/p>\n

In Het verdriet van Belgi\u00eb kwam alles samen. Hier beoefende Claus op zijn subliemst zijn lyrische logica. Dat is een manier van schrijven waarin heel verschillende lagen en sferen samen gaan hangen omdat de denkende emotie van het herinneren ze bij elkaar brengt. Claus toont in 1983 met Het verdriet van Belgi\u00eb aan waartoe de literatuur in staat is: het leven in al zijn dimensies, aspecten, hoogten, lagen, kanten en diepten te verbeelden in \u00e9\u00e9n grote, allesomvattende greep. In deze tragikomedie van bijna achthonderd pagina\u2019s duiken de diepste inzichten op via de gewoonste gebeurtenissen. <\/p>\n

Het is een universele tragedie die zich daar afspeelt, en toch doet hij zich op regionale, Belgische schaal voor. De wereld in een waterdruppel. De magie van een ontwikkelingsroman als Het verdriet van Belgi\u00eb is dat je met de hoofdpersoon Louis Seynaeve meeleeft en meegroeit.
Vanaf de eerste zin maakt Claus de lezer medeplichtig door hem deelgenoot te maken van de geheime kanten van het leven dat Louis en zijn klasgenoten in het Gesticht leiden. Het gaat al in de eerste zin over \u2018verbergen\u2019 en over met emotie beladen zaken als \u2018verboden boeken\u2019. <\/p>\n

Dat geheime leven van Louis is vanaf het begin een van de grote motieven van de roman: Louis leeft in zijn hoofd een verborgen, ander, parallel leven. Daarin wordt alles gezien, gewogen, beoordeeld en steeds vaker doorzien. De jonge Louis ontwikkelt zich van kind tot jongeman, maar krijgt bijna ongemerkt en soepel de lucidideit van de drie\u00ebnvijftigjarige Claus die het boek schrijft. Deze helderziendheid op jonge leeftijd en de wondertaal die hem ter beschikking staat om die te verwoorden: dat is de sleutel tot de allure van de roman.<\/p>\n

Daardoor kan Het verdriet van Belgi\u00eb ook een familieroman worden, en een roman over de Tweede Wereldoorlog, over goed en kwaad, over willen weten en onwetend blijven. Over schuldige en onschuldige domheid. Er wordt in de roman aan de lopende band \u2018gezondigd\u2019, maar de mensen (\u2018en de hele wereld\u2019) weten het niet, als Oidipus. <\/p>\n

De roman staat ook model voor de instelling waarmee Claus zijn enorme oeuvre schreef: als de homo ludens, de ernstig spelende mens. Wanneer Louis tijdens de vakantie van het Gesticht met zijn moeder naar de operette Het land van de glimlach gaat, ziet hij daar iets dat hij zijn leven niet zal vergeten. Dat zijn vader er een figurantenrol in speelt, vergeet hij op slag zodra hij oog heeft gekregen voor wat de protagonist, prins Sou-Chong, overkomt. Die ziet zijn geliefde, aan wie zijn hele hart was gewijd, terugkeren naar haar westerse geboorteland. Hij is gebroken.<\/p>\n

Maar hij laat het niet merken: \u2018Prins Sou-Chong heeft zijn hart leren zwijgen. En als dat hart bij een Chinees breekt, wie gaat dat wat aan? Wij, Chinezen, tonen het niet.\u2019 Louis herkent in Sou-Chong zijn \u2018gele tweelingbroer\u2019. Die maant zichzelf \u2018niets ooit te laten zien. \u201cToujours sourire! Le coeur douloureux! Niets mogen ze merken.\u201d\u2019 Dat is de \u2018verschrikkelijke wet\u2019 van prins Sou-Chong. Hij is zo diep onder de indruk dat hij geen woord kan uitbrengen. Zijn moeder denkt daarom dat hij er niets aan vindt: \u2018Waarom zit ge daar met zo\u2019n vies aangezicht? Wat moet ik toch met u?\u2019 <\/p>\n

Het toujours sourire! van prins Sou-Chong zou je Claus\u2019 schrijversmotto kunnen noemen. Alles stond bij hem altijd in het teken van zijn wil om te voorkomen dat de werkelijkheid de dienst uit zou gaan maken. De werkelijkheid moest met de geheime glimlach van de kunst afgetroefd worden. Er moest een creatief antwoord op komen, Claus moest er de baas over blijven. \u2018Ik zie de werkelijkheid toch altijd het liefst in de regie van Visconti.<\/p>\n

Dan wordt het, laten we zeggen, po\u00ebzie,\u2019 zei hij eens tegen Piet Piryns. Dat Louis van zijn familie wegdrijft, komt ook omdat hij zo in zijn eigen wereld leeft en zwaar begint te fantaseren. Hij gaat bekend staan als een \u2018leugenbak\u2019. Hij gaat er verhalen van maken. Hij gaat de regie in handen nemen. Louis ontwikkelt een onzichtbare glimlach. D\u00ed\u00e9 heeft Claus niet geheim gehouden. <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In Het verdriet van Belgi\u00eb kwam alles samen. Hier beoefende Claus op zijn subliemst zijn lyrische logica. Dat is een manier van schrijven waarin heel verschillende lagen en sferen samen gaan hangen omdat de denkende emotie van het herinneren ze bij elkaar brengt.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[61,97,269],"tags":[2481],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=108763"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108763\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=108763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=108763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=108763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}