Broeikaseffect<\/p>\n
De bijdrage van roet aan het broeikaseffect is driemaal groter dan tot nu toe werd gedacht. Daarmee stoot het zwarte goedje door naar de tweede plaats op de ranglijst van aanjagers van de opwarming van de aarde en streeft het methaan voorbij. Fijn voor de koe, die met een iets geruster geweten mest kan produceren. Maar ook de mensheid heeft baat bij dit inzicht. Want roet bestrijden is eenvoudiger dan de uitstoot van kooldioxide afremmen. Dat schrijven wetenschapper Veerabhadran Ramanathan en chemisch ingenieur Greg Carmichael in het gezaghebbende tijdschrift Nature Geoscience.<\/p>\n
De auteurs borduren voort op experimenten waarvan ze vorig jaar al verslag deden in Nature. Met onbemande vliegtuigjes vlogen ze op drie verschillende hoogten van India naar de Malediven en maten daar de roetconcentratie en de warmte. ‘Op die manier hebben ze essenti\u00eble informatie toegevoegd die we nooit eerder hadden. Heel innovatief,’ oordeelt Guus Velders van het Milieu- en Natuurplanbureau.<\/p>\n
Hij slaat het vuistdikke rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) uit 2007 open en laat de tabel zien met de bijdragen aan het broeikaseffect van verschillende stoffen. Het balkje van roet stelt weinig voor in vergelijking met dat van kooldioxide. Als Ramanathan en Carmichael het juist hebben, had het klimaatpanel het flink mogen doortrekken. Het moet even slikken zijn voor de zekerweters in het klimaatdebat die denken dat het IPCC een baken van rotsvaste kennis is. Velders legt uit waarom ze te laag zaten. Twee soorten deeltjes zijn verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde. Broeikasgassen zorgen dat de warmte die de aarde uitstraalt blijft hangen. A\u00ebrosolen, zoals roet, absorberen inkomend zonlicht of kaatsen het juist terug. Die laatste deeltjes zijn veel moeilijker in een klimaatmodel te vangen, omdat ze zowel voor opwarming als afkoeling kunnen zorgen. Bovendien is hun werking erg afhankelijk van de hoogte waarop ze zich bevinden, en kunnen ze ook nog eens interacteren.<\/p>\n
Fijn stof<\/p>\n
Of het echt om een factor drie gaat, durft Velders nog niet met zekerheid te stellen. Zoals het een wetenschapper betaamt, vindt hij dat nader onderzoek nodig is. Maar de stelling dat de rol van roet is onderschat, durft hij wel aan. Dat biedt ook kansen voor het klimaatbeleid. ‘Kooldioxide leeft erg lang in de atmosfeer, honderd jaar of meer. Roetdeeltjes maar enkele weken. Als je maatregelen neemt, kun je dus snel een effect bereiken. Men praat vaak over de twee of drie graden opwarming waar we onder moeten blijven om te voorkomen dat er een onbeheersbare ontwikkeling plaatsvindt. Als je voor roet snel maatregelen neemt, kun je al ver voor 2050 resultaat boeken. Dat is lastiger voor kooldioxide.’<\/p>\n
In het Westen zijn auto’s, vooral dieselwagens, flinke roetproducenten. ‘Van het fijn stof dat auto’s uitstoten, is roet ook de grootste verdachte voor de gezondheidseffecten. Als je roet aanpakt, sla je twee vliegen in \u00e9\u00e9n klap,’ zegt Velders. Mooi dus dat de BOVAG en de RAI-vereniging deze week het kort geding tegen de fijnstoftaks verloren en de invoering van deze belastingheffing op vervuilende dieselauto’s per 1 april doorgang vindt.<\/p>\n
De verbranding van biomassa is ook een grote bron van zwarte koolstof. Een nieuw argument tegen biobrandstoffen, die toch al in een kwade reuk staan omdat ze voedselgewassen verdringen en omdat tropisch regenwoud ervoor sneuvelt? Dat gaat Velders te snel. ‘Bij biobrandstoffen als ethanol en het verbranden van biomassa in centrales die uitgerust zijn met stoffilters bestaat dit probleem niet. En ook voor biodiesel geldt dat je met een filter het roet kunt afvangen.’<\/p>\n
Kooktoestelletjes<\/p>\n
In Afrika en Azi\u00eb zijn het naast de grootschalige branden van bossen, savannes en landbouwafval vooral de talloze kookpotjes op hout en mest die voor enorme roetwolken zorgen. Alleen al in India overlijden jaarlijks zeker vierhonderdduizend mensen vroegtijdig aan de gevolgen ervan. De eerste auteur van het artikel in Nature Geoscience, Veerabhadran Ramanathan, is zelf afkomstig uit India. Hij is bepaald geen studeerkamergeleerde. Vorig jaar zette hij in het zuiden van zijn geboorteland het Surya-project op. Dat heeft als doel in vijfenzestig dorpen in een ruraal gebied niet ver van Madurai – de stad waar Ramanathan tot zijn elfde woonde – de traditionele kooktoestelletjes te vervangen door apparaten op zonne-energie en groen gas.<\/p>\n
Ramanathan, die als ingenieur in Bangalore is opgeleid, kwam in 1970 naar Amerika. Zijn palmares is indrukwekkend. Momenteel is hij directeur van het Center for Atmospheric Sciences in San Diego en lid van de National Academy of Sciences. Al in 1975 vestigde hij zijn faam met een spraakmakend artikel in Science. Daarin betoogde hij dat cfk’s een gevaarlijk sterk broeikasgas zijn. Vakbroeders reageerden aanvankelijk schamper op zijn stelling dat \u00e9\u00e9n molecuul ervan hetzelfde effect zou hebben als tienduizend moleculen CO2. Maar nader onderzoek bevestigde zijn gelijk. Toen bleek dat cfk’s ook nog eens de ozonlaag aantasten, tekende de wereld in 1989 het Montreal-protocol dat tot doel had de uitstoot van cfk’s sterk af te bouwen. Angst voor ultraviolette straling die door het ozongat zou piepen en kanker veroorzaken, was de drijvende kracht achter dit ongekend eendrachtige optreden. Maar het protocol had een gunstig neveneffect. Velders becijferde vorig jaar dat Montreal tot nu toe veel meer heeft betekend voor de afremming van de opwarming van de aarde dan het op de reductie van kooldioxide gerichte Kyoto-verdrag. Als Ramanathan het ook dit keer bij het rechte eind heeft, biedt de bestrijding van roet opnieuw een gouden kans op een dubbelslag.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Roet is een smerig goedje waar ook het klimaat zwaar onder lijdt, blijkt uit een artikel in \u2018Nature Geoscience\u2019. Gelukkig is het eenvoudiger te bestrijden dan de uitstoot van kooldioxide.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[421,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Tomas Vanheste","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108481"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=108481"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108481\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Tomas Vanheste","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=108481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=108481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=108481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}