{"id":108435,"date":"2008-04-05T09:58:00","date_gmt":"2008-04-05T07:58:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/wat-kunnen-we-weten-gerard-t-hooft-antwoordt\/"},"modified":"2008-04-05T09:58:00","modified_gmt":"2008-04-05T07:58:00","slug":"wat-kunnen-we-weten-gerard-t-hooft-antwoordt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/wat-kunnen-we-weten-gerard-t-hooft-antwoordt\/","title":{"rendered":"Wat kunnen we weten? Gerard \u2019t Hooft antwoordt"},"content":{"rendered":"
\n

Gerard \u2019t Hooft (1946) is Nobelprijswinnaar in de natuurkunde, hoogleraar theoretische fysica aan het Spinoza Instituut van de Universiteit Utrecht en schrijver van de populair-wetenschappelijke boeken \u2018De bouwstenen van de schepping\u2019 en \u2018Planetenbiljart\u2019.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

‘Als wetenschapper weet je \u00e9\u00e9n ding heel erg goed: het weten is niet absoluut. Er is altijd twijfel aan wat je weet. Maar in de tussentijd zijn er toch steeds meer dingen waarvan je zegt: hier twijfel ik niet meer aan. Het is volstrekt duidelijk dat de aarde een bol is. Aan de evolutietheorie is meer theoretisch onderzoek voorafgegaan en er is meer extrapolatie nodig, maar ook daarover bestaat bij mij geen redelijke twijfel. Ik denk dat de grens van het weten steeds verder zal opschuiven, zelfs naar terreinen die nu nog de religie toebehoren. Voor veel natuurvolken was de oorsprong van het heelal een mythe. Tegenwoordig kunnen we tot in detail onderzoeken hoe het heelal ruim dertien miljard jaar geleden is ontstaan en we denken dat we de natuurwetten die daarvoor verantwoordelijk zijn al voor een groot gedeelte kennen. Dat terrein is ontfutseld aan de theologen.<\/p>\n

Vragen naar de zin van het bestaan liggen natuurlijk een heel stuk verder weg. Daar geven de b\u00e8tavakken eigenlijk geen goed antwoord op. Een b\u00e8tamens is gauw geneigd om te zeggen dat het bestaan helemaal geen zin heeft, dat het gewoon een natuurproces is. Voorlopig laten we dat soort vragen onberoerd. Maar het kan best zijn dat de biologie of de medische wetenschap zo ver doorgaan dat we veel beter begrijpen wat de plaats is van de mens in het heelal.<\/p>\n

Je moet onderscheid maken tussen hoe de wereld echt is en hoe we haar beschrijven. In de natuurwetenschap stellen we de werkelijkheid voor met iets wat we kwantummechanica noemen. Die doet iets heel raars met de werkelijkheid. Ze beschrijft haar als een soort kansverdeling. Met een buitengewoon grote nauwkeurigheid stelt ze ons in staat kansen uit te rekenen dat bepaalde dingen gebeuren. Voor de meeste van mijn collega’s is het vanzelfsprekend geworden dat die kansen ook echt de werkelijkheid zijn. Ze zeggen dat je de zoektocht naar een absolute beschrijving moet opgeven, en ze hebben daar goede wiskundige argumenten voor. Maar in mijn opvatting bestaat er niet zoiets als kansverdeling in de natuur. Daar gebeurt iets wel of niet. Die kansverdelingen zijn ons beeld van de werkelijkheid, en dat kan niet volledig zijn. De consequentie van wat ik zeg, is dat er aan onze beschrijving van de werkelijkheid heel erg fundamentele tekortkomingen zitten en dat de werkelijkheid in feite wel iets totaal anders kan zijn dan wat wij nu denken te weten.<\/p>\n

De “Theorie van Alles” is een geuzennaam voor iets wat heel re\u00ebel is: de gedachte dat er een fundamentele natuurwet is die absolute geldigheid heeft en waar je, als je oneindig goed kon rekenen, alles uit zou kunnen verklaren. Niemand kan oneindig goed rekenen, dus we hoeven niet bang te zijn dat er een theorie komt waarmee je alles kunt verklaren. De enige die deze berekeningen kan doen, is de natuur zelf, die sneller kan rekenen dan een mens met wat voor soort machine dan ook ooit zal kunnen nadoen. Die beperking zit in onze rekencapaciteit, niet in ons begrip. Als je een Theorie van Alles hebt, heb je de basiswetten helemaal begrepen.’ <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gerard \u2019t Hooft (1946) is Nobelprijswinnaar in de natuurkunde, hoogleraar theoretische fysica aan het Spinoza Instituut van de Universiteit Utrecht en schrijver van de populair-wetenschappelijke boeken \u2018De bouwstenen van de schepping\u2019 en \u2018Planetenbiljart\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,459,455,405,457],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Tomas Vanheste","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108435"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=108435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108435\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Tomas Vanheste","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=108435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=108435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=108435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}