{"id":10833,"date":"2015-04-19T15:07:00","date_gmt":"2015-04-19T13:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/koning-kees-ik-hou-wel-van-een-beetje-ongemakkelijkheid\/"},"modified":"2015-12-24T13:53:13","modified_gmt":"2015-12-24T12:53:13","slug":"koning-kees-ik-hou-wel-van-een-beetje-ongemakkelijkheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/koning-kees-ik-hou-wel-van-een-beetje-ongemakkelijkheid\/","title":{"rendered":"Kees de Koning: ‘Het is al lang een toffe smeltkroes’"},"content":{"rendered":"
Van Drs. P tot Typhoon, van Henny Vrienten tot De Jeugd van Tegenwoordig: met zijn platenlabel TopNotch heeft Kees de Koning een sterk merk gecre\u00eberd \u00e9n de Nederlandse muziek cultuur veranderd. Inmiddels is hij zelf ook een merkje geworden. \u2028\u2018Het gaat niet om wat iedereen goed vindt, het gaat om wat \u00edk goed vind. \u2028En dat ga ik aan jullie brengen.\u2019<\/div>\n
\n

Alstublieft! Tijdens de kerstvakantie geven we\u00a0tien van onze beste stukken uit 2015 cadeau, zodat u de vrije dagen optimaal kunt benutten. Wilt u in 2016 de beste journalistiek blijven lezen? Neem dan meteen<\/a> een abonnement!<\/p>\n<\/div>\n

\n

Als je hem vraagt naar zijn definitie van succes, vertelt Kees de Koning een verhaal over de 95-jarige Heinz Polzer, beter bekend als \u2028Drs. P, die de afgelopen jaren vanuit zijn bejaardentehuis regelmatig een uitstapje maakte naar een koffiehuis op het Oudekerksplein. Quartier Putain heet het, en het is vernoemd naar een van Polzers liedjes, dat zich afspeelt op dit plein vol \u2018meisjes van \u2019t vrije bestaan, met hun kleurige jurken al haast niet meer aan\u2019. Het is tevens het hoofdkwartier van De Konings bedrijf TopNotch, het hipste muzieklabel van Nederland.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Twintig jaar geleden bracht dat label haar eerste single uit, Extince\u2019s \u2018Spraakwater\u2019, waarin de Brabantse woordkunstenaar rapte over \u2018machtige, prachtige, Drs. P-achtige rijms die je bijblijven tot je tachtigste verjaardag\u2019. De Koning had nog nooit van Drs. P gehoord, maar als Extince hem noemde, dan moest het wel wat wezen. Zeventien jaar later bracht hij op TopNotch, in samewerking met uitgeverij Nijgh en Van Ditmar, Polzers complete oeuvre opnieuw uit, in een luxe uitvoering met begeleidend boek. Tijdens de presentatie vertolkten onder meer TopNotch-artiesten als Faberyayo van De Jeugd van Tegenwoordig, Sef en Lucky Fonz III een aantal van diens nummers.<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Foto:
Foto: Jeroen Hofman<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

\u2018Nou, d\u00e1t dus,\u2019 zegt De Koning. \u2018Dat is voor mij succes. Drs. P zat vanaf het begin in het DNA van TopNotch. Nu kwam hij hier, at een taartje en rookte een sigaar. En voelt zich verwant met wat ik doe. Dat is toch\u2026 insane<\/i>? Serieus, ik kan niks mooiers bedenken.\u2019
\nHet is een zonnige middag en hij zit op de bank in Quartier Putain. Op de zolder: zijn domein. Stapels boeken en vinyl, in de hoek gouden en platina platen van Anouk, van wie hij sinds 2006 manager is. Aan de muur posters van zijn artiesten, een oud kiekje van hemzelf met dj\u2019s 2Tall en Knowhow, uit de tijd dat ze voor de VPRO-radio een hiphopprogramma presenteerden, en een foto van Jan Smit met de Surinaamse zanger\/rapper Damaru in Volendamse klederdracht. Uit 2009, toen het onwaarschijnlijke duo met \u2018Tuintje in mijn Hart (Mi Rowsu)\u2019 d\u00e9 grote zomerhit had.<\/p>\n<\/div>\n

Jukebox<\/h5>\n
Zijn omgeving doet dat al evenmin. Een verdieping lager zitten drie TopNotch-medewerkers vrolijk te kletsen achter hun laptops, daar weer onder kunnen bezoekers en toeristen gewoon binnenlopen. Er is geen deur die werk en plezier scheidt. Op de begane grond staat een grote jukebox die naar believen gevuld mag worden door medewerkers en artiesten. \u2018Ik wilde een jukebox,\u2019 zegt De Koning. \u2018En daar heb ik dit koffiehuis een beetje omheen bedacht. Het begon met een wild idee, maar uiteindelijk dient het natuurlijk wel een doel. Als creativiteit je belangrijkste grondstof is, moet je dat ook een beetje cultiveren. Op een plek als dit kunnen er dingen ontstaan.\u2019<\/div>\n
<\/div>\n
Wat heet. Een greep uit de lijst van hiphop-artiesten die door TopNotch werden gelanceerd: Extince, Def Rhymz, Postmen, Raymzter, Opgezwolle, Salah Edin, DuvelDuvel, De Jeugd van Tegenwoordig, The Opposites, Kempi, Typhoon. Sinds een paar jaar komen daar nog heel wat andere activiteiten bij, en brengt het label ook werk van niet-hiphoppers als Lucky Fonz III, Guido Belcanto en Henny Vrienten uit. TopNotch is uitgegroeid tot een imperium dat al haar uitingen een zekere glans meegeeft. Het is ook een magneet voor veel jonge ontwerpers, fotografen en videomakers. Een \u2018creatief bolwerk\u2019, zoals Lucky Fonz het noemt. Nalden, medeoprichter van WeTransfer, had er zijn eerste baan. Habbekrats, het filmbedrijf van (onder meer) Gouden Kalf-winnaar Jim Taihuttu, maakte z\u2019n eerste clips voor TopNotch. Animators Job, Joris en Marieke, vorige maand nog genomineerd voor een Oscar, verzorgden de clip van Gers Pardoels megahit \u2018Ik Neem Je Mee\u2019. \u2018Niet dat ik die allemaal persoonlijk heb ontdekt of zo,\u2019 haast De Koning zich te zeggen. \u2018De helft dient zichzelf aan. Maar we hebben hier wel een ecosysteem gecre\u00eberd waar zulke mensen alle ruimte krijgen om mooie dingen te maken. Wat vervolgens weer op ons afstraalt.\u2019<\/div>\n
<\/div>\n
\n

En de kiem van alles ligt bij hem. \u2018Alles wat ik heb meegekregen, zit in TopNotch. Je bouwt een bedrijf op basis van je eigen identiteit. Tenminste: ik doe dat. In zekere zin is dat nogal megalomaan en narcistisch. Het gaat niet om wat iedereen goed vindt, het gaat om wat \u00edk goed vind. En dat ga ik aan jullie brengen. Daar is een zekere mate van arrogantie voor nodig. Uiteindelijk is het maar gewoon mijn smaak.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Volgens Gerard Walhof, hoofdredacteur VPRO-radio, is de invloed die De Koning de afgelopen twintig jaar met TopNotch heeft uitgeoefend op de Nederlandse cultuur \u2018niet te onderschatten\u2019. \u2018Als Kees in Amerika was geboren,\u2019 zegt hij, \u2018was hij niet alleen multimiljonair geweest, maar ook een van de grote meneren in de internationale muziekbusiness. De mannen die niet primair voor het succes gaan, maar vanuit hun gut<\/i> handelen en zo de muziek veranderen: de Richard Branson van ooit, Chris Blackwell van Virgin, Ahmet Ertegun van Atlantic. Hij heeft een heel sterk merk gecre\u00eberd. En gaandeweg is hij zelf ook een merkje geworden.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Sw\u00e9\u00e9\u00e9\u00e9t<\/h5>\n

De zoektocht naar die smaak begon op zijn vijftiende, toen hij een puber op het Amsterdamse Montessori Lyceum was, naarstig op zoek naar een eigen identiteit. Hij zocht het enige tijd in jazz, vooral vanwege de coole jaren vijftig-hoezen. Na het zien van een foto van de dichter Vladimir Majakovski werd het de Russische literatuur. \u2018Ik was toen al vrij obsessief,\u2019 zegt hij. \u2018Als iets mijn aandacht greep, moest ik er alles van weten. Ik denk dat ik heel erg op zoek was naar iets om me mee te onderscheiden. Wegblijven van de mainstream.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Extince.
Extince. ‘Spraakwater’ was de eerste single uitgebracht door TopNotch. Foto: Ilja Meefout.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Vooruit, dat hij verliefd was op een Russisch meisje speelde ook mee. Vanwege de Russen ging hij werken in de boekwinkel van Tom Dulfer, broer van Hans. Zijn schoolgenoot Candy werkte er ook. In dezelfde tijd begon een klasgenoot hem verhalen te vertellen over een nieuwe muzieksoort die in New York aan het ontluiken was: hiphop. \u2018Ik hoorde over streetparty\u2019s in The Bronx, over de Zulu Nation, een soort samensmelting van een aantal New Yorkse gangs. Het klonk als een ondergrondse, bijna occulte wereld. Totaal gefascineerd was ik.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

De Russen gingen eruit, de rappers kwamen erin. Hele middagen bracht hij door in Boudisque en Rhythm Import, de enige twee winkels in Amsterdam die hiphop importeerden. \u2018Ik bestudeerde de hoezen, probeerde de lyrics te decoderen, slokte alles op. Er was nauwelijks informatie. Het was een soort geheim dat ik met een klein groepje deelde. Ik denk dat dat heel belangrijk was.\u2019 Hij dook in Public Enemy zoals hij een jaar daarvoor in Tsjechov was gedoken, en elke naam die voorman Chuck D. liet vallen, bracht hem weer op een nieuw spoor, van James Brown tot Malcolm X. Hans Dulfer, die een radioprogramma had bij de VPRO, kreeg lucht van zijn obsessie en vroeg hem af en toe wat platen voor hem te kopen. Toen Stetsasonic naar Paradiso kwam, waarschijnlijk het eerste hiphop-concert in Nederland, rook De Koning zijn kans. Kon hij de groep niet interviewen voor Dulfers programma? \u2018Dat mocht. Candy ging mee. Het was eigenlijk geen interview. Ik was een totale fan die alleen maar meer informatie wilde. Ik was doodzenuwachtig en zij waren in totale paniek. Producer Prince Paul was naar de hoeren geweest en op de Wallen was hij de mastertapes van hun nieuwe album kwijtgeraakt.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Niettemin werd het uitgezonden, en vooral het enthousiaste verhaal dat De Koning erbij vertelde, viel in goede aarde. Gerard Walhof, toen nog programmamaker, vroeg hem vaker dingen te doen. \u2018Voor ik het wist, mocht ik voor het programma La Stampa<\/i> vrijwel alle hiphop-acts interviewen die naar Nederland kwamen,\u2019 herinnert De Koning zich met een brede grijns. \u2018Ik was zestien, kon al mijn helden ontmoeten en werd er nog voor betaald ook. Het was\u2026 sw\u00e9\u00e9\u00e9\u00e9t.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
De RTL Boulevard van de hiphop<\/h5>\n

Het was een cruciale positie in de ontluikende hiphop-scene in Nederland. Overal waren jonge gastjes met hetzelfde bezig, maar de enige die in de dagen v\u00f3\u00f3r internet een opening naar de media had, was hij: Kees, niet veel later \u2018Mental Kees\u2019 \u2013 een bijnaam die graffiti-artiest Shoe hem gaf nadat hij op een studentenfeest, waar hij zelf dj was, een blikje bier naar een optredend artiest gooide en door de beveiligers op straat werd gesmeten. \u2018Het had \u2028ineens vleugels gekregen,\u2019 zegt hij. \u2018Ik was fan \u00e9n ik hoorde erbij. En dus werd het mijn ding. In alle eerlijkheid: als de liefde voor dat Russische meisje had doorgezet, was het misschien wel de Russische literatuur geworden.\u2019 \u2028In de jaren daarna organiseerde hij de B-Boy Extravaganza-feesten, schreef als journalist voor onder meer Oor<\/i> en kon hij bij de VPRO alle Nederlandse rappers uitnodigen die hij goed vond. Gerard Walhof: \u2018Wij bij de VPRO beseften dat hiphop een belangrijke nieuwe stroming was. We waren liefhebbers, maar wel buitenstaanders. Kees was one of the guys<\/i>, en ook meteen een pappie. Opeens stond de gang van de VPRO-villa op vrijdagavond vol met allemaal van die jonge pikkies. Ook Extince, die nog nauwelijks baardgroei had. Je voelde aan de vibe dat er iets belangrijks gebeurde. En ik zag meteen dat Kees een leider was. Hij nam initiatief, hij had idee\u00ebn, hij deelde de lakens uit. En hij kon een totale pain in the ass<\/i> zijn.\u2019<\/p>\n

Zelf noemt De Koning dat, met een brede grijns, liever \u2018dwingend\u2019. Als hij het gevoel kreeg dat er in stereotypen over hiphop werd gedacht \u2013 dat de lyrics vrouwonvriendelijk waren en geweld verheerlijkten \u2013 sprong hij er bovenop. \u2018Ik weet nog dat Dr. Dre\u2019s The Chronic<\/i> geen plaat van de week mocht worden omdat hij een meisje van de trap zou hebben geduwd. Johnny Cash, die zong dat hij een meisje had verm\u00f3\u00f3rd, werd het wel. Dat trok ik niet. Ben ik allemaal dirt<\/i> over hem gaan verzamelen. Want h\u00e1llo: geweldsverheerlijking? Het is rock \u2019n\u2019 roll! Cash is net zo\u2019n cocksucker<\/i>.\u2019 Grinnikend: \u2018Which, by the way, is a good thing.\u2019 <\/i><\/p>\n<\/div>\n

\n

Nico Dijkshoorn over ‘Niet als jou’ van de Jeugd van Tegenwoordig<\/i><\/p>\n<\/div>\n

\n

Hiphop was voor hem een waterscheiding in de muziekgeschiedenis, en wie dat niet doorhad, moest maar plaatsmaken. \u2018Bij de VPRO vonden ze Run DMC en Public Enemy wel goed, maar wat daarna kwam niet. Ja, omdat je er geen fok van begrijpt. Dus move the fuck over<\/i> met je kutgitaarmuziek. Je houdt een stoel bezet. Popmuziek is a young man\u2019s game<\/i>. De nieuwe generatie heeft altijd gelijk. Punt. Dat was een beetje mijn houding. Een tikje obstinaat. Maar goed, ik was heel jong. Dus dat mag toch?\u2019<\/p>\n

Inmiddels denkt hij er met lichte schaamte aan terug. \u2018Nu baal ik ervan dat ik niet alle programma\u2019s van bijvoorbeeld Roel Bentz van den Berg heb opgenomen omdat ik er zoveel geweldige muziek door had kunnen ontdekken. Die eigenzinnige manier van radiomaken, met je eigen smaak als uitgangspunt, dat bestaat helemaal niet meer. En dat is heel erg.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Als Kees in Amerika was geboren, was hij nu een van de groten in de internationale muziekbusiness.<\/q><\/p>\n<\/div>\n

\n

De VPRO heeft hem mede gevormd, zegt hij. In 1992 kreeg hij via Walhof een eigen programma, dat met de in hiphop gebruikelijke braggadocio <\/i> \u2018Dutch Masters\u2019 werd genoemd. Later, na een tussenfase van een paar jaar, werd het 3voor12 XL, dat tot eind 2007 werd uitgezonden. Het was er altijd een zoete inval, de dorpspomp van de Nederlandse hiphopscene. \u2018Een legendarisch programma,\u2019 volgens rapper Willy van The Opposites. \u2018Het h\u00e1rdste dat er was. Na een optreden op vrijdag was het soms: shit, we kunnen nog even langs bij Kees. Biertje drinken, op de hoogte blijven. Zeg maar: de RTL Boulevard<\/i> van de Nederlandse hiphop. Er was geen zender die zoiets had.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Willy
Willy van The Opposites<\/i>: ‘Dutch Masters<\/i> was het hardste.’ Foto: Karen Rosetzsky<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n
Geen salaris<\/h5>\n

In 1995 maakte Extince het nummer \u2018Spraakwater\u2019, in De Konings ogen het eerste volwaardige hiphopnummer in Nederland. De tekst was origineel, de flow bijzonder. In de woorden van de rapper zelf: \u2018Hitgevoelig als ABBA, flexibel als Barbapappa\u2019. Tot De Konings verbazing bleek geen enkele platenmaatschappij ge\u00efnteresseerd om het uit te brengen, en dus besloot hij het zelf maar te doen. Het nummer werd een hit, Extince\u2019s debuutalbum Binnenlandse Funk<\/i> was een groot succes. Meteen daarna volgde Postmen\u2019s Documents, waarvan maar liefst vier singles in de toptien terechtkwamen.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Hij deed het in zijn eentje, niet gehinderd door veel kennis van zaken. Het verdiende geld stak hij in een eigen studio. \u2018Dan zouden we onafhankelijk zijn en konden we dag en nacht nummers opnemen,\u2019 vertelt hij lachend. \u2018Precies in dat jaar kwam het programma protools op de markt, waarmee iedereen thuis op zijn computer gewoon een hele plaat kon maken. Dus die studio kon ik weer afbreken.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Omdat hij geen salaris uit TopNotch haalde, stond hij gewoon nog op de Noordermarkt tweedehands spijkerbroeken te verkopen. Voor het eerst begon hij te twijfelen. \u2018De jongens van mijn generatie, mijn vrienden, hadden succes gekregen. Ik dacht: dit is het hoogst haalbare. Wat kan hier nog overheen?\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Popmuziek is a young man’s game<\/i>. Dus move the fuck over<\/i> met je kutgitaarmuziek.<\/q><\/p>\n<\/div>\n

\n

Hij had nooit anders dan zijn instinct gevolgd, en nu was hij ineens een platenbaas. \u2018Dat was raar. Zo zag ik mezelf helemaal niet. Eigenlijk begin ik pas de laatste jaren te beseffen: nou, dierenarts zal ik wel niet meer worden. Maar toen lag alles voor mijn gevoel nog helemaal open.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Hij overwoog met TopNotch te stoppen, probeerde het als A&R-manager. Eerst bij Virgin, daarna bij EMI. \u2018Maar ik kon me niet confirmeren, snapte niet wat ik moest doen. Dat lag aan mezelf, hoor.\u2019 Bovendien: een kantoortuin, plantenbakken \u2018met van die bruine korrels\u2019. \u2018Dat heb je verder alleen in ziekenhuizen. Daar wil je niet in de buurt zijn.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Al-Qaida-cel<\/h5>\n

Inmiddels had een nieuwe hiphop-generatie zich aangediend, ge\u00efnspireerd door voorgangers als Extince en Brainpower, en dankzij protools<\/i> een stuk productiever. Hij kon EMI niet warm krijgen voor Ali B. en Lange Frans, en ging niet op zijn strepen staan. \u2018Toen hoorde ik Opgezwolle, die ze ook niet wilden, en dacht: dan ga ik het zelf doen. En nu \u00e9cht.\u2019 Hij nam mensen in dienst \u2013 al is TopNotch tot op de dag van vandaag met zeven medewerkers nog altijd vrij klein. \u2018Ik vergelijk het graag met een Al-Qaida-cel,\u2019 zegt hij met een duivelse glimlach. \u2018Klein, maar doeltreffend.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

In de afgelopen tien, vijftien jaar groeide hiphop mede dankzij TopNotch uit tot een van de populairste genres in Nederland, zeker onder jongeren. Via radio en tv krijg je een ander beeld, maar de cijfers op bijvoorbeeld YouTube spreken voor zich. Daar zijn vier, vijf miljoen views vrij normaal. Ironisch genoeg viel die opkomst nagenoeg samen met de periode dat de multiculturele samenleving vol in de schijnwerpers kwam te staan en van alle kanten werd bekritiseerd. Hiphop \u00eds multicultureel. Het is het enige genre waarin het volstrekt normaal is dat Surinaamse, Marokkaanse, Antilliaanse en blanke rappers samenwerken. \u2018Zo was het vanaf het begin,\u2019 zegt De Koning, \u2018en inmiddels is er helemaal niemand meer die vraagt: zeg, hoe zijn jullie in godsnaam bij elkaar gekomen? Dat is deze generatie. In grote delen van Nederland is het de gewone mix, op straat of op het schoolplein. Eigenlijk is het veel vreemder om op het mediapark rond te lopen, of naar 3FM of 538 te luisteren, en je te realiseren: h\u00e9, dat heeft nauwelijks een kleur. Ook in de Tweede Kamer en de top van het bedrijfsleven zie je die vertegenwoordiging niet. In muziek wel, dat is een opmerkelijk contrast.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Haast onbedoeld is TopNotch daarmee een soort tegengeluid geworden. \u2018In de media en de politiek ligt de focus heel erg op de problemen en de contrasten. Mijn ervaring is dat het op een menselijk level heel anders is, zeker onder jongeren. Die begrijpen heel goed dat alles zich vermengt, en dat juist dat een kracht is. Ik vind het boeiend om door middel van muziek te proberen dat plaatje een beetje bij te stellen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Lucky
Lucky Fonz III: ‘Kees begreep wat ik deed.’ Foto: Atlynn Vrolijk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Daarbij deinst hij niet terug voor een maatschappelijk statement op zijn tijd. Zoals Raymzters nummer \u2018Kutmarokkanen\u2019, uit 2003, of Salah Edins cd Nederlands Grootste Nachtmerrie<\/i>. Op de hoes van die cd poseerde de rapper als Mohammed B., met wie hij een opmerkelijke fysieke gelijkenis vertoont. Zozeer dat de foto later per ongeluk door Geert Wilders werd gebruikt in de film Fitna<\/i>. In 2006 baarde TopNotch opzien door \u2018draaideurrapper\u2019 Kempi een contract te laten tekenen in de gevangenis, waarna het label bij wijze van promotiecampagne T-shirts met \u2018Free Kempi\u2019 liet drukken. Soms gaat het op een subtielere manier. \u2018Op \u201cTuintje in mijn Hart\u201d zong Jan Smit in het Surinaams,\u2019 zegt De Koning, \u2018in hetzelfde jaar dat de PVV de grootste partij van Volendam werd. En we wonnen er ook nog de 100% NL Award mee. Het was een soort Paard van Troje. Al kan het best zijn dat wij de enigen waren die daar de grap van inzagen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Gedoe over Zwarte Piet, films over Michiel de Ruyter, de PVV-visie op de Nederlandse cultuur \u2013 De Koning steekt zijn mening daarover niet onder stoelen of banken. \u2018Ik snap dat rare nationalisme totaal niet. Ik ben in Nederland geboren, het is ook mijn cultuur, and I beg to differ<\/i>. De multiculturele samenleving begon op de dag dat de VOC voor het eerst de havens uitvoer, en nu zijn we een smeltkroes, zozeer dat je soms niet eens kunt achterhalen waar de oorsprong van iets ligt. Zeker in Amsterdam. En wow: wat een stad, wat tof!\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Misschien zit het wel een beetje in zijn genen. Een paar dagen na het interview mailt hij een foto van zijn opa, die ook Kees de Koning heette, in gezelschap van de Indonesische president Soekarno. \u2018Hij was ooit directeur van Vrij Nederland,\u2019 schrijft hij. \u2018Na de oorlog heeft hij samen met de toenmalige hoofdredacteur Henk van Randwijk in Indonesi\u00eb een uitgeverij opgezet \u2013 Djambatan, wat \u201cde brug\u201d betekent. Mijn opa en Van Randwijk hebben zich na de oorlog fel uitgesproken tegen de bezetting van Indonesi\u00eb. En daar stonden ze redelijk alleen in.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Een hele pauw in zijn hol<\/h5>\n

Zo\u2019n zes jaar geleden begon TopNotch de muzikale horizon te verbreden. Het werd een beetje voorspelbaar om all\u00e9\u00e9n een hiphop label te zijn, zegt De Koning. \u2018Er waren inmiddels zoveel fora en blogs. Als ik die las, werd me bij wijze van spreken al verteld wie de nieuwe guy<\/i> was die ik als volgende moest tekenen. Dat begon me een beetje te storen. Ik dacht aan iemand als Rick Rubin, die als hiphop-producer begon en later Johnny Cash uitbracht. Dat kl\u00f3pt, vond ik altijd. Hij volgt gewoon zijn eigen smaak, maar haalt steeds weer die rauwheid eruit. Ik snap dat.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Beste
Beste vriendin Anouk: ‘Hij heeft een fantastische smaak en geeft me tegengas.’ Foto: Marc de Groot<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Hij was inmiddels al enige tijd manager van Anouk. Een move die velen niet helemaal begrepen, maar die ze zelf heel logisch vonden. Ze kenden elkaar allang via Anouks ex-man Remon Stotijn, frontman van Postmen. \u2018Ik had mijn manager ontslagen en deed alles alleen,\u2019 vertelt Anouk. \u2018Er kwam een plaat aan, concerten in het Gelredome, dus dat ging allemaal voor geen meter. Toen bood Kees aan me een paar maanden te helpen. En hij is nooit meer weggegaan.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Voor De Koning was het een enorme schaalvergroting. Een concert in Paradiso was het grootste dat hij ooit organiseerde. \u2018Nu was het: vorkheftrucks, portofoons, drie volle dagen opbouwen. Ik wist echt niet precies wat ik deed. Fake it till you make it<\/i>, was het. Maar Anouk zei gewoon: jij kan dat. En daarom dacht de rest dat ook. Dat is voor mij een turning point<\/i>geweest. Het gaf me heel veel zelfvertrouwen, wat doorwerkte in alles wat ik doe.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Uiteindelijk bracht het hem, jongen van de underground, zelfs bij het Eurovisie Songfestival, waar Anouk twee jaar geleden aan deelnam.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Inmiddels is Anouk zijn beste vriendin, zegt hij. \u2018Haar muziek was niet iets waar ik vroeger per se naar luisterde, maar ik voel het wel. Omdat het \u00e9cht is. Ze is als Andr\u00e9 Hazes: elk woord komt recht uit haar hart. En wat ik ook enorm in haar bewonder: ze heeft schijt. Zij blijft altijd trouw aan zichzelf, zelfs als ze er alles mee zou kwijtraken.\u2019<\/p>\n

Eigenlijk vindt hij het \u2018heel vervelend\u2019 om Anouks concerten bij te wonen. \u2018Ik zit er zo diep in. Moet bijna huilen als ze een nummer zingt waarvan ik precies weet waar het over gaat. En als er bijvoorbeeld een hoge uithaal aankomt, terwijl ik weet dat ze net ziek is geweest, dan krimp ik helemaal in elkaar. Je bent een soort gladiator, denk ik dan. Je maakt jezelf kapot om het publiek een mooie avond te bezorgen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Voor Anouk is het vooral op het creatieve vlak een verademing geweest, zegt ze. \u2018Kees voegt wat toe, dat hadden die vorige niet. Hij heeft een fantastische smaak en geeft me op een goede manier tegengas. Dat steekt soms, maar bij hem sta ik er voor open. Ik geef ook makkelijk dingen uit handen bij hem, en dat kon ik vroeger nooit. Nu is het: de hoes? Joh, doe jij maar, ik merk het wel.\u2019 Ze giechelt. \u2018Eigenlijk is hij gewoon de ideale man. Superintelligent, goudeerlijk, ziet er goed uit, heeft humor. Nou ja, we lijken te veel op elkaar. En het is dat ik qua uiterlijk meer val op lang en donker en je weet toch, die features<\/i> waar ik wild van word, maar anders\u2026\u2019 Ze maakt de gedachte niet af. Dan: \u2018Z\u00f3. Dat zijn niet zomaar een paar veren. Ik heb die gozer een hele pauw in zijn hol gestoken! Maar ik meen het allemaal, hoor.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Geloof in de moeilijkere dingen<\/h5>\n

Een van de eerste niet-hiphoppers die bij TopNotch tekende, was singer\/songwriter Otto Wichers, beter bekend als Lucky Fonz III. Hij was, na drie Engelstalige platen, op een dood spoor beland. \u2018Iedereen had sympathie voor me gehad omdat ik de nieuwe kerel was. Nu kwam het er echt op aan, en ik wist het niet meer. Kees had \u201cIk Heb een Meisje\u201d gehoord, een soort grappige uitsmijter die ik bij optredens altijd speelde, en vroeg me om een Nederlandstalig album te maken.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

De achterban was in rep en roer toen Hoe Je Honing Maakt<\/i> verscheen. Wichers: \u2018De underground riep: het is afgelopen met Lucky Fonz, want hij zit bij een echte maatschappij. De YouTube-jochies riepen: het is klaar met TopNotch, want dit is geen hiphop. Ik kreeg haatmail, het kwam zelfs op GeenStijl. En wij \u2028waren de lachende derde. Want hoe meer controverse, hoe beter.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Ik zie geen essentieel verschil tussen “Straight Outta Compton” en “Bij ons in de Jordaan.<\/q><\/p>\n<\/div>\n

\n

Hiphop-label of niet, Lucky Fonz voelde zich helemaal thuis. \u2018Niet alleen omdat ik al jaren naar hun acts luisterde, maar vooral omdat Kees echt begreep wat ik deed. Hij snapt dat folk en hiphop takken aan dezelfde boom zijn. Omdat het taalgericht is en er gepraat wordt over zaken met een diepgang waar de popmuziek niet komt. Hij is heel intelligent, eigenlijk een echte intellectueel, en heeft veel verstand van bijna alle muziek. Dat ik best een moeilijk te plaatsen artiest ben, maakte hem niet uit. Hij vertrouwt er gewoon op dat als je om de juiste redenen in iemand investeert, het zich op een dag allemaal uitbetaalt. Als het niet in euro\u2019s is, dan wel in karma.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

De meeste TopNotch-artiesten snapten het ook. Fresku maakte een remix van zijn liedje \u2018Jongens\u2019, met Kempi nam hij het fraaie duet \u2018Diana\u2019 op. En zo breidde de TopNotch-activiteiten zich als een olievlek uit. Via Lucky Fonz werd Guido Belcanto getekend, een Vlaamse zanger die in het thuisland als uitgerangeerd werd beschouwd en nu opeens weer in alle kranten verscheen. Binnenkort brengt protestzanger Armand een nieuw album uit, in samenwerking met het Rotterdamse The Kik.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2018Dat is h\u00e9\u00e9l goed,\u2019 zegt Henny Vrienten. \u2018Want de mainstream walst er z\u00f3 overheen, h\u00e8. Kijk maar naar Jaap Fischer, die onlangs optrad in Holland\u2019s Got Talent<\/i> en door niemand in de jury werd herkend en werd weggehoond. Beschamend was het. Dat had Drs. P ook kunnen overkomen, en wie weet mij ook.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Toen Vrienten na jaren weer eens de behoefte voelde om een plaat te maken, wist hij meteen dat hij het bij TopNotch wilde. \u2018Als Doe Maar in deze tijd had bestaan, hadden we daar ook gehoord,\u2019 zegt hij. Niettemin was hij blij verrast over hoe makkelijk het allemaal ging. \u2018Ik kom al sinds mijn zeventiende bij platenmaatschappijen. Daar zaten altijd joviale mannen achter een groot bureau in een enorm kantoor die dingen zeiden als: \u201cJe snapt dat als wij in jouw talent gaan investeren\u2026\u201d En dan tekende je ergens onderaan een pak papier en zou je nooit een cent verdienen. Ik weet wel dat het een andere tijd is, maar toch: Kees\u2019 aanpak staat daar compleet haaks op. Met een A4\u2019tje kwam-ie. Daar stond op: ik doe dit, jij doet dat. Geweldig.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Foto:
Foto: Jeroen Hofman<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Vrienten was ook onder de indruk van De Konings inhoudelijke betrokkenheid. Zelf wilde hij graag dat En toch\u2026<\/i> een sobere, persoonlijke plaat zou worden. \u2018Maar omdat ik de pleaser in mezelf nooit helemaal uit kan schakelen, had ik ook twee liedjes geschreven waarvan ik dacht: dat kon weleens een hitje worden. Toen ik al het materiaal aan Kees voorspeelde, haalde hij die er allebei feilloos uit. \u201cDie moet je niet doen,\u201d zei hij. Ik dacht: wow, dit is wat ik wil. Iemand die juist gelooft in de moeilijkere dingen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Achter het raam<\/h5>\n

Een paar jaar geleden vertrok De Koning naar Suriname om daar te gaan schatgraven in het muzikale erfgoed. Dat leverde vorig jaar de cd-serie Sranan Gowtu<\/i> op, vol fantastische muziek van vergeten sterren als Max Nijman, Max Woiski jr. en sr. en Lieve Hugo. Inmiddels is hij bezig met een nieuw project waar hij vol vuur over vertelt: de Jordaan. Hij was altijd al een sucker<\/i> voor het levenslied. \u2018Johnny Jordaan maakte liedjes over zijn wijk, over feesten en over armoede. Zeg maar: zo\u2019n beetje het oeuvre van Snoop Dogg. Ik zie geen essentieel verschil tussen \u201cStraight Outta Compton\u201d en \u201cBij ons in de Jordaan\u201d.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Via via kwam hij terecht bij een groepje bejaarden in Amsterdam-Noord met een imposante collectie 78-toerenplaten, onder meer van de voorlopers van Johnny Jordaan en Tante Leen. Dames met namen als Tante Na en Alie Roelvink, de moeder van Dries. \u2018Prachtige vrouw, ziet eruit als een soort Edith Piaf. De muziek komt uit het midden van de jaren vijftig en is heel orkestraal. Met titels als \u201cIk ben maar een meid van de straat\u201d. Mannen die drinken en slaan, vrouwen die \u201cachter het raam\u201d terecht komen. Echt: te gek.\u2019<\/p>\n

Zoals gewoonlijk dook hij vol in de geschiedenis. \u2018Wat ik ontdekte, is dat de Jordaan tot begin jaren zestig gewoon een migrantenwijk was, het getto van Amsterdam. Het waren Portugezen, Italianen, Spanjaarden, of hun directe nazaten. Dat h\u00f3\u00f3r je ook bij Johnny Jordaan: fado, Italiaanse en Jiddische invloeden. Het was een smeltkroes. Grappig, want wij beschouwen het nu als d\u00e9 \u00fcber-Nederlandse muziek. Zou dat dan niet betekenen dat wat er nu gebeurt in de straten van Bos en Lommer in 2070 ook als typisch Hollands zal worden gezien?\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Ik ben pro Nederlandse cultuur, alleen is dat volgens mij net zo goed Kempi als Hazes.<\/q><\/p>\n<\/div>\n

\n

Grootse plannen heeft hij met het project, dat voor volgend jaar gepland staat. Het moet een cd worden, een boek en een tentoonstelling in samenwerking met het Amsterdams Museum. \u2018En ik zou er ook heel graag op middelbare scholen in wijken als Bos en Lommer, Geuzenveld en de Bijlmer iets mee gaan doen. Om te laten zien: dit is ook jullie heritage. Dit is wat Amsterdam is, wat Nederland is. En dat dat hele wij en zij-denken op de lange termijn uiteindelijk niet zo relevant is.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Deal met frisdrankfabrikant<\/h5>\n

Je mag het van hem gerust zendingsdrang noemen. Maar koppel het niet aan de brave bedoelingen van wat rechtse media de \u2018linkse goedmens\u2019 noemen. \u2018Wat is dan die Nederlandse cultuur waar de PVV het over heeft? Draadjesvlees? Nou, foelie, kruidnagel en laurier groeien volgens mij niet in de polder. Toen ik die Surinaamse sterren uitbracht, zeiden sommigen: waarom ben je daar in godsnaam enthousiast over? Nou, volgens mij kan je niet opgroeien in Amsterdam zonder blootgesteld worden aan Surinaamse invloeden. Dat is niet iets van mij, dat is onderdeel van het palet. En als je het niet ziet, dan kijk je weg. Dus: ik ben helemaal pro Nederlandse cultuur, alleen is dat volgens mij net zo goed Max Nijman of Kempi als Andr\u00e9 Hazes.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Met het heruitgeven van Jordanezen, Surinamers of Drs. P, zegt hij, beoogt hij meer dan zorgen dat het weer beschikbaar is. \u2018Ik wil het niet alleen conserveren, ik wil het opnieuw levend maken, en aantrekkelijk voor een nieuw publiek. En als dat lukt, straalt het ook weer positief op TopNotch af.\u2019 Hij vertelt over de \u2018eyeopener\u2019 die hij had tijdens een bezoek aan het kantoor van kledingmerk G Star. \u2018Een heel inspirerende omgeving is dat, vol met vintage designmeubels. En aan de muur hing een gigantisch portret van Johnny Cash, begin jaren zeventig, in een spijkerpak. Ik dacht: wow, wat ontzettend bold<\/i> van ze. Want het is een beetje liegen natuurlijk. Die man draagt waarschijnlijk Levi\u2019s, G Star bestond nog helemaal niet. Maar wat ze doen: ze claimen zijn coolness, en gebruiken datgene waar zo\u2019n icoon voor staat om te laten zien: dit is het DNA van ons bedrijf.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"Foto:
Foto: Jeroen Hofman<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Zoiets dus. Oudere artiesten verdiepen het merk TopNotch, en omgekeerd worden ze minder stoffig omdat ze aan het label gelieerd zijn. Iets dergelijks geldt ook voor de samenwerking met merken. In een tijd waarin je het als label nauwelijks meer moet hebben van plaatverkoop is dat een aantrekkelijke optie. Voor de Sranan Gowtu<\/i>-serie sloot hij een deal met frisdrank fabrikant Fernandes, dat de afbeeldingen van de Surinaamse sterren van weleer afdrukte op zes miljoen blikjes. \u2018Dat klopte helemaal. Ik had voor de hoezen toch al iets in mijn hoofd met de felle kleuren die Fernandes gebruikt. Het moest \u201cpoppen\u201d. Maar meer dan de helft van de dingen die we krijgen aangeboden, doen we niet. Het merk moet goed zijn, de campagne moet h\u00e9\u00e9l goed zijn. Ik ben daar heel kritisch op. Coolness is het betaalmiddel naar je publiek. En je kan het niet bijdrukken. Als je uitverkoop houdt, ben je het zo kwijt. Dat brengt de artiesten in gevaar, en ons ook.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Er kan veel, maar hij waakt wel voor salonf\u00e4higkeit. In 2011, toen TopNotch in samenwerking met uitgeverij Lebowski voor het eerst een roman uitgaf, van James Worthy, counterde hij dat met een pin-up-kalender van fetisjmodel Ancilla Tilia. \u2018En toen ik vorig jaar genomineerd werd voor de Amsterdamse Prijs voor de Kunsten, zei ik meteen: als ik win, gaan we een pornofilm maken.\u2019 Strategische stilte. \u2018\u2026over Zwarte Piet. Fear of a Black Dick<\/i>. Ik won niet, maar het is leuk om daar mee te spelen. Zowel richting de PVV-kant als, nou ja, de Volkskrant<\/i>-hoek. Ik hou wel van een beetje ongemakkelijkheid.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n
Homerus\u2019 manager<\/h5>\n

Een week later, in een Italiaans restaurant, hoort De Koning de lovende woorden van Gerard Walhof geamuseerd aan. Het klopt, zegt hij, hij is \u2018een merkje\u2019 geworden. Hij wordt herkend op straat, mensen willen met hem op de foto. Dat kan eigenlijk niemand die in Nederland achter de schermen in de muziekbusiness werkt hem nazeggen. Regelmatig hoort hij zijn naam terug in hiphop-teksten. Fresku solliciteerde ooit naar een contract bij Top Notch door de track \u2018Brief aan Kees\u2019 te maken. \u2018Op de nieuwe cd die Kempi nu aan het opnemen is, noemt hij me drie keer,\u2019 zegt hij lachend. \u2018Dat is \u00e9cht teveel.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Maar leuk vindt hij het wel, zelfs als hij \u2018gedist\u2019 wordt, zoals de Osdorp Posse ooit deed toen ze met het nummer \u2018Braakwater\u2019 reageerden op Extince. Onlangs kreeg hij een track opgestuurd waarin een rapper hem uitdaagde. Iets als: zeg Kees al die rappers van zijn label hierheen te brengen, ik maak ze allemaal kapot. \u2018Dan denk ik: really? Ik? Yes, ik ben een metafoor geworden! Op een bepaalde manier word je dan toch vereeuwigd.\u2019
\nOnderdeel uitmaken van iets, daar was het allemaal om begonnen. Het is \u00f3\u00f3k waar dat hij waarschijnlijk wel miljonair had kunnen zijn. En het niet is. \u2018Ik mag niet klagen, hoor. Maar veel mensen van vroeger, vooral degenen die in de house zijn gegaan, zijn wel heel erg rijk geworden. Misschien dat ik daar over tien jaar enorm van baal, maar nu niet.\u2019 Grinnikend vertelt hij over het allereerste zakelijke advies dat hij ooit gaf, ruim 25 jaar geleden, toen een bevriende rapper werd benaderd door een groep houseproducers. \u2018Dat moet je ab-so-luut niet doen, zei ik. N\u00f3\u00f3it die kant opgaan. Want house was de duivel. Hij deed het toch. Dat nummer, \u201cQuadrophonia\u201d, werd een wereldhit, en die jongen toert onder de naam Lucien Foort als dj nog altijd de hele wereld over.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Een paar uur later, ietwat onvast op de benen in een Amsterdams caf\u00e9, komt hij nog even terug op de lof en de props<\/i> die hij krijgt toegezwaaid. Ja, zegt hij, dat streelt zijn ego, maar hij beseft heus wel dat het tijdelijk is. \u2018Mensen als ik faciliteren alleen maar. Uiteindelijk kunnen we niks. Het zijn de kunstenaars waar we het jaren later in de kroeg nog over hebben. Of het nou Rick Rubin is of John de Mol, Russell Simmons, Ahmet Ertegun of ikzelf: wij worden mettertijd keurig uit de geschiedenis gesneden. Homerus \u2013 een z\u00e1nger, mind you<\/i> \u2013 die is al bijna drieduizend jaar bekend. Maar Homerus\u2019 manager, die l\u00fal, die twintig procent van zijn royalties inpikte\u2026 Geef toe: weet jij nog wie het is?\u2019<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Met TopNotch heeft Kees de Koning eigenhandig de Nederlandse muziekcultuur veranderd<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":230942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-10833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"author_name":"Sander Donkers","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/10833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=10833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/10833\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Sander Donkers","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/230942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=10833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=10833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}