Interview Frank Heemskerk<\/p>\n
Frank Heemskerk is net terug van een handelsmissie in Vietnam. ‘Dat soort missies zijn ongelooflijk intensief,’ zegt hij op zijn werkkamer op het ministerie van Economische Zaken. ‘Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat afspraken. Je krijgt voortdurend drank voor je neus. Die laat ik meestal aan me voorbijgaan, want ik moet scherp zijn. De truc is: wel toasten, maar vervolgens alleen nippen. In China is het gebruikelijk dat je aan elke tafel apart een toast uitbrengt. We hadden een keer een diner met 45 tafels en als je dan drinkt, zou je na tafel 37 niet meer toerekeningsvatbaar zijn. En toen ik onlangs met Balkenende een diner met Poetin in het Kremlin had, werd er natuurlijk wodka geserveerd. Die heb ook afgeslagen. Poetin zelf drinkt overigens niet.’<\/p>\n
Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven promoten in het buitenland – dat is de belangrijkste taak van Frank Heemskerk. Na zo’n vijftien missies heeft hij de Nederlandse ondernemers goed leren kennen, van de Tilburgse tandwielenproducenten tot de baggeraars uit Dubai. De bazen van multinationals belt hij voorafgaand aan een missie persoonlijk op: Akzo, Philips, Unilever, Shell. ‘Dan vraag ik of ik nog iets voor ze kan betekenen in het land van bestemming.’<\/p>\n
Toch heeft Heemskerk ook kritiek op het bedrijfsleven. Hij vindt dat bedrijven niet duidelijk genoeg stelling nemen. Neem de globalisering. Daar is de PvdA’er groot voorstander van. Open grenzen, zegt hij, zijn goed voor bedrijven en voor Nederland. Maar vanuit de SP, de PVV en de partij van Rita Verdonk klinkt een steeds luidere roep om protectionisme. En die wordt volgens hem onvoldoende tegengesproken. ‘Bedrijven moeten beter zichtbaar maken wat de voordelen zijn van open grenzen. Ze moeten niet zeggen: de politiek snapt er niks van, maar meedoen in het maatschappelijke debat. Kijk, Unilever gaat in Vietnam beter met hun personeel om dan de lokale bedrijven. In India doen Nederlandse ondernemers niet mee aan kinderarbeid. En ze betalen ook beter. Daarmee scheppen ze nieuwe internationale standaarden. Waarom verkondigen ze dat niet wat luider in Nederland?’<\/p>\n
Wat vindt u van de discussie over de topinkomens? ‘Ik snap niet waarom topbestuurders zich zo ergeren aan het rumoer over de topinkomens. In welke maatschappij leven ze eigenlijk? Het is geen provinciaalse Nederlandse discussie, maar een internationaal probleem. Ook de Financial Times schrijft dat er verkeerd beloond wordt. En ik ben er ten diepste van overtuigd dat Nederland geen jaloers land is. Uiteindelijk gaat het niet over de hoogte van de beloningen. We vinden het geweldig dat John de Mol miljardair is geworden met Endemol. Het gaat om de excessen. Je moet geen miljoenen toe krijgen als je een slecht lopend bedrijf verkoopt!’<\/p>\n
Wat vindt het bedrijfsleven van het kabinetsbesluit om dertig procent belasting te gaan heffen over bonussen?<\/p>\n
‘De reacties zijn gelaten. Het wordt geaccepteerd, maar ze vinden eigenlijk dat dit soort besluiten exclusief aan de aandeelhouders en commissarissen moeten worden overgelaten.’<\/p>\n
Is het geen symboolmaatregel? De salarissen worden straks bruto zoveel hoger dat de managers netto nog steeds hetzelfde bedrag verdienen.<\/p>\n
‘Dan betalen ze er in ieder geval belasting over. En het wordt voor bedrijven nog duurder, en daarmee wordt de aandeelhouder nog kritischer. Kijk, als bedrijven honderd miljoen euro over hebben voor wanbestuur, dan kan je dat als overheid niet verbieden. Maar je kunt het wel belasten.’<\/p>\n
Heeft uw partij de PvdA zich op dit punt niet te terughoudend opgesteld? Het duurde meer dan een jaar voor Bos met deze maatregelen kwam.<\/p>\n
‘De SP zal altijd zeggen dat het niet genoeg is, maar die zijn van het jaloeziemodel. Een kabinet zonder PvdA had deze maatregelen niet genomen. Wij maken het verschil. Vergelijk het Nederland van 2008 eens met het Nederland van 2005. Onder het vorige kabinet waren de politieagenten en onderwijzers er niet in salaris op vooruit gegaan. En stel je de reactie op de film van Wilders eens voor! Dan had niet Ahmed Aboutaleb, maar Rita Verdonk namens het kabinet bij Pauw & Witteman gezeten.’<\/p>\n
Wat vinden ze in het bedrijfsleven van het gesteggel over het ontslagrecht?<\/p>\n
‘Werkgeversvoorzitter Wientjes is misschien teleurgesteld, maar ik betwijfel of het ontslagrecht het grootste probleem is van de Nederlandse economie. Ik hoor ondernemers vooral klagen over de schaarste op de arbeidsmarkt.’<\/p>\n
Hoe vindt u de relatie van het bedrijfsleven met de politiek?<\/p>\n
‘Ik merk dat er een kloof is die steeds groter wordt. Beide werelden kennen elkaar niet goed genoeg meer. Vroeger was er meer uitwisseling. De omloopsnelheid in de Nederlandse politiek is ontzettend hoog. De gemiddelde leeftijd van Kamerleden wordt steeds lager.’<\/p>\n
Het bedrijfsleven vindt de meeste politici maar onervaren broekies?<\/p>\n
‘Bedrijven weten niet wat Kamerwerk inhoudt. Dus leg ik ze uit dat je als parlementari\u00ebr voor ontzettend veel verantwoordelijk bent. Dat je een uur nadat een rapport is verschenen, al met een reactie moet komen. Kamerwerk is topsport. Omgekeerd weten politici niet hoe zorgvuldig een Nederlands familiebedrijf probeert de arbeidsomstandigheden van de lokale Russische werknemer te verbeteren.’<\/p>\n
Waarom loopt het niet soepel tussen het kabinet en het bedrijfsleven? Jullie zouden toch de hand gaan uitsteken naar ondernemend Nederland?<\/p>\n
‘We hebben een andere agenda dan het vorige kabinet. Het is niet meer: marktwerking, halleluja, we doen alleen maar wat het bedrijfsleven wil en dan komt alles vanzelf goed.’<\/p>\n
Heeft het niet ook te maken met management? Het kabinet is het over zoveel zaken onderling oneens, dat er voortdurend besluiten vooruit worden geschoven.<\/p>\n
‘Het ontslagrecht is inderdaad beeldbepalend geweest. Daar heeft het kabinet een deuk opgelopen in de ogen van het bedrijfsleven. Anderzijds: er wordt in Nederland al dertig jaar geouwehoerd over rekeningrijden. En minister Eurlings van Verkeer hakt de knoop nu wel gewoon door.’<\/p>\n
In Heemskerks partij, de PvdA, heerst aanhoudend gerommel. Twee weken geleden presenteerde partijprominent Arie van der Zwan een geschiedenis van de PvdA waarin hij gehakt maakt van Wouter Bos. Die is volgens hem ‘onzeker’, ‘aangeslagen’ en ‘krampachtig’. Bovendien zou de sociaal-democratische voorman kansen laten liggen in het beteugelen van het ‘superkapitalisme’. Heemskerk gaat het boek ‘met frisse tegenzin’ lezen. Hij heeft zich bijzonder ge\u00ebrgerd aan de kwalificaties van zijn partij. ‘Mijn collega Frans Timmermans bracht het goed onder woorden: Arie van der Zwan is extreem modegevoelig. In de jaren zestig had hij het over de beteugeling van het kapitalisme. Daarna geloofde hij ineens heilig in de markt. En nu is het allemaal weer de schuld van het bedrijfsleven.’<\/p>\n
Wat vindt u ervan dat zo’n prominente PvdA’er zijn eigen partij zo hard aanvalt?<\/p>\n
‘Het hoort bij de PvdA dat er altijd kritiek en debat is. Dat is niet altijd leuk. Maar op een punt is Van der Zwans kritiek terecht: de PvdA moet duidelijker maken wat de verschillen zijn met het vorige kabinet. Eerste Kamerlid Klaas de Vries zei dat de partijorganisatie wat amateuristisch is. Daar heeft hij wel gelijk in. Als je ziet hoe keihard er vooral rond campagnes door vrijwilligers gewerkt moet worden, denk ik: dat zou wel een stuk beter kunnen.’<\/p>\n
Klaas de Vries heeft ook harde kritiek op Bos. Hij vindt het slecht dat hij geen duidelijkheid verschaft over zijn kandidatuur in 2011.<\/p>\n
‘Klaas de Vries zegt dat partijleiderschap vroeger in het bloed zat. Misschien is daar een verschil met nu. Maar ik zie Wouter Bos kei en keihard werken. De Vries vindt het raar dat Bos zich niet automatisch kandidaat stelt maar erover nadenkt. Ik vind dat juist teken van kracht. Het zijn grote offers die je brengt.’<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Deze week vindt het Voorjaarsoverleg plaats tussen kabinet, vakbonden en werkgevers. Frank Heemskerk, staatssecretaris van Economische Zaken en voormalig bankier, vindt dat het bedrijfsleven de politiek niet serieus genoeg neemt. Maar hij heeft ook kritiek op zijn eigen partij. \u2018De PvdA moet duidelijker maken wat de verschillen zijn met het vorige kabinet.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[171,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Niemantsverdriet","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=108029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/108029\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Niemantsverdriet","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=108029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=108029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=108029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}