Kritiek op bestseller-auteur<\/p>\n
Amsterdam, september 2006. Joris Luyendijk en de hoofdredacteuren van NOVA, NOS Journaal en Wereldomroep zitten achter een tafel om te debatteren over het boek Het zijn net mensen waarin de oud-correspondent een inkijkje geeft in de wereld van de buitenlandjournalistiek. Op het debat zijn honderden mensen afgekomen. Het lijkt wel een optreden van een popzanger in plaats van een serieus gesprek over de mogelijkheden en vooral ook onmogelijkheden van het bedrijven van journalistiek in Arabische dictaturen.<\/p>\n
De zegetocht van Luyendijk duurde na dit optreden in De Balie nog maanden en hij werd alleen maar beroemder door Zomergasten. Luyendijk was hot en sprak op congressen en signeerde in boekwinkels. Van Het zijn net mensen werden meer dan tweehonderdduizend exemplaren verkocht, ongelofelijk veel voor een nonfictie-boek. En steeds vroeg Luyendijk om repliek. Tot nu toe bleef het debat uit, maar nu is er dan een volwaardig antwoord.<\/p>\n
Het maakbare nieuws, dat deze week verschijnt, is een bundel waarin collega-correspondenten als Coen van Zwol, Garrie van Pinxteren en Bram Vermeulen schrijven over hun ervaringen met dictaturen. Zwaargewichten als Henk Hofland en Jan Blokker plaatsen de buitenlandberichtgeving in historisch perspectief.<\/p>\n
Voorgekookt<\/p>\n
Samenstellers zijn Monique van Hoogstraten en Eva Jinek, buitenlandredacteuren bij het NOS Journaal. Datzelfde Journaal werd door Luyendijk (die er correspondent was) een paar keer in zijn boek ten voorbeeld gesteld van hoe het niet moet. Kruisgesprekken met hem werden voorgekookt, en het programma zou er door de korte items nauwelijks in slagen een echt beeld te geven van de situatie in Isra\u00ebl, Irak of Afghanistan. ‘Constant werden we aangesproken over het boek van Joris,’ zegt Van Hoogstraten. ‘En altijd op een toontje van: ja, ja, wat jullie doen is allemaal oplichterij. Wij dachten op een gegeven moment: nu is het klaar.’<\/p>\n
Natuurlijk, Luyendijk heeft gelijk als hij zegt dat de media vaak achter dezelfde hype aan lopen, en natuurlijk, de almacht van CNN is heel groot. En het spreekt ook vanzelf dat op de buitenlandredacties wel eens zuchtend wordt gezegd dat een item van twee minutente kort is om de situatie in Kirgizi\u00eb uit te leggen. Toch vonden Jinek en Van Hoogstraten dat Luyendijk te radicaal was.<\/p>\n
Is de journalistiek echt zo leugenachtig als hij suggereert? Onzin, vinden Jinek en Van Hoogstraten. ‘Joris schreef een knap boek, heel herkenbaar, maar er zit veel retoriek en suggestie in,’ zegt Hoogstraten. Neem de persbureaus waar Luyendijk in zijn boek nogal geringschattend over doet. ‘Ik ben blij dat die persbureaus er zijn,’ zegt Hoogstraten. ‘En dat die een netwerk van tipgevers hebben. Of je er altijd wat mee moet doen, is een tweede, maar ze zijn een goede bron van informatie.’<\/p>\n
Werkelijkheid<\/p>\n
Waar ze het meest problemen mee heeft, is dat Luyendijk misschien wel een boek heeft geschreven waarmee lezers zich makkelijk identificeren, maar dat ‘te kort door de bocht is’ en vooral geen oplossingen biedt voor het bedrijven van journalistiek in dictaturen. ‘Joris stelt dat je volgens de westerse journalistieke normen niet kan werken in landen als Egypte, Saoedi-Arabi\u00eb of Sudan. Maar in ons boek komen collega’s aan het woord die ondanks die moeilijke werkomstandigheden proberen om de kijker of de lezer een klein stukje van de werkelijkheid te laten zien. De conclusie van Luyendijk dat het zinloos is om dat werk te doen, is defaitistisch en zou je eigenlijk als goede journalist niet moeten trekken.’<\/p>\n
Toch delen ze op de buitenlandredactie van het NOS Journaal soms een ‘Luyendijk-moment’. Hoogstraten: ‘Als er een demonstratie tegen Wilders is van vijftig Indonesi\u00ebrs op een hoek van een straat in Jakarta, denk ik: nou nee, dat moesten we maar eens niet uitzenden. Want je kan in de tekst zeggen dat het om vijftig mensen gaan, de kijker zal denken dat ze in Indonesi\u00eb wel heel erg te keer gaan. En die nuancering kan je niet aanbrengen omdat beeld zo dominant is. Dat hebben we wel opgestoken van Luyendijks boek.’<\/p>\n
Monique van Hoogstraten en Eva Jinek, \u2018Het maakbare nieuws, Antwoord op Joris Luyendijk \u2013 buitenlandcorrespondenten over hun werk\u2019, Balans, 233 pagina\u2019s, \u20ac 16,95<\/p>\n
Op woensdag 7 mei gaat Joris Luyendijk met de samenstellers van \u2018Het maakbare nieuws\u2019 en anderen in debat in De Balie te Amsterdam. Aanvang 20.30 uur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oud-correspondent Joris Luyendijk kreeg een bijna onaantastbare status na publicatie van zijn boek \u2018Het zijn net mensen\u2019. Collega\u2019s dienen hem nu van repliek.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[399,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Harm Ede Botje","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/107463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=107463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/107463\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harm Ede Botje","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=107463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=107463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=107463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}