{"id":107357,"date":"2008-05-10T09:22:00","date_gmt":"2008-05-10T07:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/nanodeeltjes-in-producten-superasbest\/"},"modified":"2008-05-10T09:22:00","modified_gmt":"2008-05-10T07:22:00","slug":"nanodeeltjes-in-producten-superasbest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/nanodeeltjes-in-producten-superasbest\/","title":{"rendered":"Nanodeeltjes in producten: superasbest?"},"content":{"rendered":"
\n

Kabinet, verbied het rondstrooien van nanodeeltjes. Want straks blijken we stoffen de wereld in te hebben geholpen die net zo schadelijk zijn als asbest. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Die oproep<\/a> deed de Stichting Natuur en Milieu onlangs. De milieuorganisatie beriep zich op onderzoek van de Universiteit van Arizona. Daar stopten ze antistinksokken met minuscule zilverdeeltjes \u2013 zilver helpt bacteri\u00ebn om zeep \u2013 in de wasmachine. Na een paar keer draaien bleken de nanodeeltjes door de afvoer te zijn gespoeld.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"\"<\/div>\n
\n

Pieter van Broekhuizen, hoofd chemische risico\u2019s van milieuadviesbureau IVAM, vindt het simpel. \u2018Je moet onnodige emissies van schadelijke stoffen in het milieu altijd zien te voorkomen.\u2019 Gewoon goed je voeten wassen en ademende schoenen dragen, is het advies van de vroegere directeur van de Amsterdamse chemiewinkel. Hij geeft nu vanuit IVAM leiding aan Nanocap, een Europees samenwerkingsverband van milieuorganisaties, universiteiten en vakbonden dat zich buigt over de gevolgen van nanotechnologie voor milieu en werkplek. <\/p>\n

Die nanogeurvreters mogen moderne dwaasheid zijn, richten ze ook echt schade aan? Van Broekhuizen denkt dat de hoeveelheden die losweken uit die sokken niet meteen reden voor paniek zijn. Wel wil hij gezegd hebben dat het om veel spul gaat dat veel reactiever is dan grotere deeltjes. \u2018Als je de deeltjes kleiner maakt, zoals hier tot op het nanoniveau, dan vergroot je het totale oppervlak ervan enorm. Als je een voetbal vult met pinpong-balletjes is het oppervlak van al die balletjes samen veel groter dan dat van de voetbal. En aangezien een chemische reactie enkel plaats kan vinden als de stof beschikbaar is aan het oppervlak, cre\u00eber je met nano veel reactievere deeltjes.\u2019<\/p>\n

Een punt van zorg is ook dat nanodeeltjes zich in de lucht anders gedragen, vertelt Van Broekhuizen. \u2018Grove deeltjes dalen neer op de grond. Het heel fijne stof gedraagt zich als een gas, je ademt het in. Daar hebben je longen verschillende verdedigingsmechanismen tegen. Maar die nanodeeltjes passeren alle barri\u00e8res en komen in de diepste longblaasjes terecht.\u2019<\/p>\n

Een goede reden om de verspreiding van nanodeeltjes in het milieu te verbieden? \u2018Dat vind ik wel verstandig,\u2019 zegt Van Broekhuizen. Om meteen te nuanceren. \u2018Niet alle nanodeeltjes zijn hetzelfde. Het ene is giftiger dan het andere. En van sommige weet je nog onvoldoende, van andere weet je meer.\u2019<\/p>\n

Nanozonnebrand<\/b>
Intussen is nano h\u00e9t technologische buzzwoord. Door de materie op het allerkleinste niveau te manipuleren, kan ze fijne eigenschappen meekrijgen. Vooral de medische beloften zijn mediageniek. Het laatste nieuws is veelbelovend onderzoek van de Universiteit van Washington naar nanochemotherapie. Die zou de bloedvaatjes die de tumor voeden aanpakken, maar gezonde cellen intact laten. Er zijn inmiddels al honderden nano-artikelen op de markt. De Wilson Double Core tennisbal bijvoorbeeld. \u2018In het rubber zitten heel fijne kleideeltjes die de doorlaatbaarheid voor gassen verminderen, zodat de bal hard blijft,\u2019 legt Van Broekhuizen uit. De kans dat ze loslaten bij een ferme topspinbal acht hij niet groot.<\/p>\n

Twijfelachtiger is zonnebrandcr\u00e8me met titaandioxidedeeltjes. Als die superklein zijn, schiet het zonlicht erlangs, maar absorberen ze de ultraviolette straling. Bruinen met uv-filter dus. Maar er is een schaduwzijde, vreest Van Broekhuizen. \u2018Een van de eigenschappen van titaandioxide is dat het met zuurstof reageert, en dan een actieve radicaal vormt. Die kan de huid oxideren, precies wat ultraviolette straling doet en wat je juist wil voorkomen.\u2019 Daar is iets op gevonden: het titaandioxide kun je inpakken in een klein manteltje van aluminiumoxide. Maar omdat het zo klein is, kan dat door de huid heen gaan. De cosmetische industrie claimt dat dit niet gebeurt. Van Broekhuizen is daar niet zeker van. \u2018Ze hebben het onderzocht bij een intacte huid. Als je huid verbrand is, kan die wel eens veel doorlaatbaarder zijn.\u2019<\/p>\n

Kennisgat<\/b>
\u2018Normaal kun je je veel beter voorbereiden op de introductie van een nieuwe technologie,\u2019 zegt Maaike van Zijverden van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. \u2018Bij nanotechnologie zijn er razendsnel toepassingen op de markt gekomen. Het risico-onderzoek gaat daar nu als een haas achteraan.\u2019 Van Zijverden, co\u00f6rdinator van het Kennis- en Informatiepunt Risico\u2019s van Nano-technologie, vreest dat er een groot kennisgat is. Wat er wel bekend is, typeert ze als \u2018niet geruststellend, maar ook niet alarmerend\u2019. Er is preciezer inzicht nodig in de blootstelling van consumenten aan nanodeeltjes en de mogelijke schadelijke effecten daarvan.<\/p>\n

Lastig daarbij is dat fabrikanten vooralsnog niet verplicht zijn te vermelden welke nanodeeltjes in welke doseringen ze in hun spullen stoppen. In de wet staat enkel in algemene bewoordingen dat de fabrikant verantwoordelijk is voor de veiligheid van zijn product. Alleen als hij meer dan tien ton per jaar van een bepaalde stof op de markt brengt, moet hij volgens het Europese chemische stoffenbeleid REACH een Chemical Safety Report maken.<\/p>\n

Daarom bepleit de FNV<\/a> in een net opgestelde \u2018voorlopige visie op nanotechnologie\u2019 zo\u2019n veiligheidsrapport verplicht te maken voor alle nanostoffen. Ook vindt de vakbond dat de overheid dertig procent van het vele geld dat het in nanotechnologie stopt, moet bestemmen voor veiligheidsonderzoek, om een \u2018superasbest\u2019 te voorkomen. En de FNV wil dat klokkenluiders die een \u2018nanomisstand\u2019 melden bescherming krijgen.<\/p>\n

Zijn de zorgen van de milieubeweging en de vakbond terecht? Van Broekhuizen vindt van wel. \u2018De ernst van asbest is ook heel lang gebagatelliseerd. Nanobuisjes hebben een heel andere chemische structuur. Maar er is wel al aangetoond dat ze bij inademing longfibrose \u2013 waarbij zich in de longen te veel bindweefsel vormt \u2013 kunnen veroorzaken.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

BBC News, d.d. 20-05-2008: ‘Asbestos warning’ on nanotubes<\/a> <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nano mag het nieuwste technologische buzzwoord zijn, de milieubeweging pleit voor een verbod op loslatende mini\u00addeeltjes. Want over de veiligheid is nog veel te weinig bekend.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":287481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,459,59,421,457],"tags":[2439,783,2437],"acf":[],"author_name":"Tomas Vanheste","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/107357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=107357"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/107357\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Tomas Vanheste","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/287481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=107357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=107357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=107357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}