{"id":105871,"date":"2008-06-18T10:17:00","date_gmt":"2008-06-18T08:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/vlam-in-de-pijp\/"},"modified":"2008-06-18T10:17:00","modified_gmt":"2008-06-18T08:17:00","slug":"vlam-in-de-pijp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/vlam-in-de-pijp\/","title":{"rendered":"Vlam in de pijp"},"content":{"rendered":"
\n

Kan links nog wel de neus ophalen voor autobezitters, nu de olieprijs naar recordhoogte is gestegen? <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

In Engeland is het zover dat gewone burgers al om zes uur ‘s ochtends een telefoontje van premier Brown kunnen verwachten. Brown, die een paar weken geleden de gemeenteraadsverkiezingen dramatisch verloor, heeft zich laten adviseren persoonlijk naar de zorgen van de kiezers te informeren. Downing Street 10 is tot call center omgebouwd. Als in Engeland de telefoon gaat, is het niet iemand die je een verzekeringspolis of een abonnement op kabeltelevisie wil verkopen, maar de minister-president. Het komt misschien aan de late kant, maar New Labour heeft het belang van contact met de bevolking ontdekt.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Andrew Ransley van The Observer en Matthew d’Ancona van The Sunday Telegraph deden onlangs verslag van de matineuze telefonades van Gordon Brown. Het meest interessant is welke klachten de ontevreden burgers dan uiten. Ze hebben bijna alleen nog betrekking op de gestegen olieprijzen. Vergeven en vergeten zijn de steun van Tony Blair aan de oorlog in Irak en het achterstallig onderhoud in de ziekenhuizen van de National Health Service. Wie nu zijn stem tegen de regering verheft, doet dat omdat hij financieel niet meer uitkomt bij het afrekenen bij de pomp. De Britse automobilisten zijn boos, de vrachtwagenchauffeurs en expediteurs nog veel bozer. De boeren balen ervan. Twee weken geleden reden de eerste met spandoeken (‘Cut fuel duty now’) versierde trucks door Londen.<\/p>\n

Bij links hebben ze traditioneel nooit veel opgehad met de zorgen van forensen, bezitters van leasebakken en andere aanhangers van het adagium ‘met de vlam in de pijp’. Moeten ze maar in kleinere auto’s gaan rijden of anders het openbaar vervoer nemen! Moeten ze maar niet in slaapsteden gaan wonen die met de bus slecht bereikbaar zijn! De vraag is of dat nog een verantwoorde opstelling is nu de olieprijs records als honderddertig dollar per vat doorbroken heeft. En de industrie erin slaagt de gevolgen daarvan op boeren, tuinders en automobilisten af te wentelen. Consumenten die niet allemaal tot de goed verdienende middenklasse behoren. In Engeland komen de klachten juist van mensen met lagere inkomens die traditioneel het achterland van Labour vormen.<\/p>\n

Ook aan het Binnenhof en in de Amsterdamse grachtengordel is nog bijna niemand opgevallen dat zich een nieuwe maatschappelijke kwestie aftekent. Balkenende IV heeft bij de formatie juist besloten de burger zwaarder te belasten in het belang van duurzaamheid, ontwikkelingssamenwerking en het omtoveren van de probleembuurten in prachtwijken. De ‘rooie begroting’ van september 2007 bevatte vooral ook veel groene maatregelen: een extra heffing op vliegtickets, de slurptax voor eigenaren van SUV’s en stacaravans. Die komen nu wel bovenop de gestegen prijzen die Shell, Esso en Total Nederland de reiziger in rekening brengen. Hartstikke goed van het kabinet om de burger tot een bijdrage aan de oplossing van het klimaatvraagstuk te bewegen. <\/p>\n

Alleen: hoe lang zal die burger dat groene beleid nog accepteren? Komt hij in opstand – zoals de Britse truckchauffeurs en Franse en Italiaanse vissers al hebben gedaan? Slaat de vlam bij ons straks ook in de pan? Zal de volgende erfopvolger van Pim Fortuyn de getergde reiziger tegen het establishment opzetten – zoals de Goddelijke Kale deed met de wachtlijsten in de zorg en de bedreiging die uitgaat van het moslimfundamentalisme?<\/p>\n

Invloedrijke adviseurs van de regering houden serieus rekening met zo’n scenario. Laatst was ik op een toekomstconferentie van GroenLinks op de Haagse Hogeschool. Femke Halsema hield een betoog zoals van de aanvoerder van een kosmopolitische, links-liberale en postmaterialistische partij mag worden verwacht: in het belang van de Derde Wereld, het milieu en een meer onspannen samenleving moeten we ons aanleren te ‘consuminderen’, zei ze. <\/p>\n

Minder koopzucht, minder autorijden en minder vliegreizen dus. Directeur Paul Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau, die als coreferent was uitgenodigd, waarschuwde tegen zulke dagdromerij. De voedselcrisis en energiecrisis zullen tot een veranderd politiek landschap leiden, voorspelde Schnabel. De kiezer zal weer brood op de plank en betaalbare benzine aan de pomp eisen. Hij raadde Halsema aan zich voor te bereiden op een nieuwe opleving van het materialisme.<\/p>\n

VVD-leider Mark Rutte is een van de weinige politici die de trend doorheeft. Hij wil zijn partij omvormen tot ‘centrum van maatschappelijk verzet’, kondigde hij op zijn partijcongres in Noordwijkerhout aan. Verzet tegen de milieubelastingen van Wouter Bos. In Buitenhof keerde hij zich tegen de belastingverhogingen op verpakkingen, diesel en vliegreizen. Geen automobilistencongres of Rutte is erbij. Toen de transportsector in Den Haag kwam protesteren tegen de hoge dieselaccijns, reed de liberaal luid toeterend in de bestuurderscabine van een vrachtwagen mee.<\/p>\n

Opportunistisch vinden CDA, PvdA en GroenLinks dat. Maar voor hoe lang? Nog \u00e9\u00e9n stijging van de olieprijs en dan kan ik u vragen: heeft u al een telefoontje van Wouter Bos gehad?<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kan links nog wel de neus ophalen voor autobezitters, nu de olieprijs naar recordhoogte is gestegen?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[749,747,445,595,171],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Max van Weezel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/105871"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=105871"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/105871\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Max van Weezel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=105871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=105871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=105871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}