{"id":105651,"date":"2008-06-23T16:08:00","date_gmt":"2008-06-23T14:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/steeds-liever\/"},"modified":"2008-06-23T16:08:00","modified_gmt":"2008-06-23T14:08:00","slug":"steeds-liever","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/steeds-liever\/","title":{"rendered":"Steeds liever"},"content":{"rendered":"
\n

28-06-2008
Door Simon Kuper<\/p>\n

Je ziet hier op het EK allerlei dingen die je vroeger nooit zag. De Italiaanse keeper Gianluigi Buffon pakt nog tijdens de wedstrijd de Spaanse spits Fernando Torres bij zijn wangen en knuffelt hem; coaches geven wedstrijdofficials high fives; een Zweedse spandoek voor Zweden-Rusland meldt \u2018We love Russia\u2019.<\/p>\n

De legendarische uitspraak van Rinus Michels, \u2018Voetbal is oorlog\u2019 (in werkelijkheid zei hij in 1971 \u2018Topvoetbal is net zoiets als oorlog\u2019) klopt niet meer. Het Europese voetbal is vredig geworden omdat Europa zelf vredig is. Een trio academici heeft namelijk het verband gevonden tussen geweld in een land en geweld op het veld.<\/p>\n

Dit is het eerste postnationalistische EK. Toen de Poolse tabloids voor Polen-Duitsland met wat anti-Duitse koppen kwamen, bestempelde de Poolse bondscoach Leo Beenhakker dat als \u2018gestoord, vuil en ziek\u2019. Namens de Poolse selectie zei hij: \u2018Wij willen ons bij het Duitse volk verontschuldigen.\u2019
Die krantenkoppen bleken de laatste oprisping van het Europees nationalisme in dit toernooi. <\/p>\n

Decennialang wilde bijna elk Europees land het liefst Duitsland verslaan. De voetbalauteur David Winner noemde Duitsland de \u2018Darth Vader van het voetbal\u2019, de schurk die het interessantste personage van het voetbaldrama is. Frankrijk-West-Duitsland in 1982 en Nederland-West-Duitsland in 1988 werden door veel fans beleefd als heropvoeringen van de oorlog.<\/p>\n

Maar rond 2000 eindigde de oorlog eindelijk in de hoofden van West-Europeanen. Het knuffel-WK in Duitsland in 2006 (\u2018Die Welt zu Gast bei Freunden\u2019) werd een soort verzoeningsfeest van de oorlog, dat logischerwijs in Berlijn moest eindigen. Nu heeft bijna geen Europeaan nog een probleem met Duitsland. De Oranjefans die Zwitserland de laatste weken bevolkten, hadden bijvoorbeeld geen anti-Duitse liedjes.<\/p>\n

Er bestaan in het Europese voetbal geen vijanden meer. Nadat Rusland onder leiding van de Achterhoekse coach Guus Hiddink Nederland versloeg, vroeg een vriend in Moskou of Nederlanders Hiddink als verrader beschouwden. Helemaal niet, zei ik. Nederlanders zijn trots op hem. \u2018Verrader\u2019 is zo\u2019n oorlogsterm die niet in het postnationalistische voetbal past. Zelfs Portugal en Itali\u00eb gingen nu eens naar huis zonder daar al te veel samenzweringstheorie\u00ebn over te produceren. <\/p>\n

Steeds meer wordt voetbal een excuus voor een feest: het is Koninginnedag geworden, geen 4 mei meer. Daarmee wordt winnen minder belangrijk. Je ziet het aan Duitsland. Decennialang won het prijzen met grimmig spel. Maar het postnationalistische Duitse volk vond dat niet meer genoeg: sinds 2006 speelt Duitsland fris aanvallend voetbal. Ook zonder prijzen vinden de fans dat leuker. Zweden lijkt nu ook die kant op te gaan: Zweedse fans op dit EK vonden het erger dat hun team saai speelde dan dat het verloor. Niet langer is Nederland het enige land dat stijl boven resultaat verheft. <\/p>\n

Ook de spelers zijn meer ontspannen. De Europese voetbalbond UEFA is dolblij met hun gedrag. Voor de halve finales werden er per wedstrijd gemiddeld 0,11 rode en 4,07 gele kaarten uitgedeeld. Op het EK van 2004 waren die gemiddeldes nog 0,19 en 5,04. De UEFA-official David Taylor vertelt: \u2018We zullen nooit helemaal schoon en perfect zijn, maar dit toernooi kenmerkt zich door een veel betere houding.\u2019<\/p>\n

Een fascinerend nieuw, nog ongepubliceerd artikel van de econoom Edward Miguel, en de politieke wetenschappers Sebasti\u00e1n M. Saiegh en Shanker Satyanath (van Berkeley, University of California San Diego, en New York University) legt uit hoe dat kan. In \u2018National Cultures and Soccer Violence\u2019 vinden zij een nauwe samenhang tussen het aantal gele en rode kaarten dat een speler gemiddeld krijgt, en de hoeveelheid politiek geweld in zijn land. Spelers uit politiek gewelddadige landen voetballen gewelddadiger. <\/p>\n

De academici analyseerden gele en rode kaarten in de Engelse, Franse, Duitse, Italiaanse en Spaanse competities en in de Champions League, en ontdekten dat bijvoorbeeld Colombiaanse en Isra\u00eblische spelers veel vaker bestraft worden dan Nederlandse. Als er een gewelds\u00adcultuur in een land bestaat, concluderen zij, dan uit zich dat ook op het voetbalveld. Hoe meer politiek geweld, hoe meer voetbalgeweld. \u2018Het aantal gele kaarten is \u00adpositief geassocieerd met de geschiedenis van burgerconflicten in het thuisland van de speler op een vertrouwens\u00adniveau van negenennegentig procent,\u2019 schrijven ze. <\/p>\n

Geen wonder dat het EK zo mak is. Alleen bij Kroati\u00eb hadden veel spelers nog ervaring met burgerconflicten. Het voetbal is liever geworden, en daarmee tegelijkertijd ook minder belangrijk.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je ziet hier op het EK allerlei dingen die je vroeger nooit zag. De Italiaanse keeper Gianluigi Buffon pakt nog tijdens de wedstrijd de Spaanse spits Fernando Torres bij zijn wangen en knuffelt hem; coaches geven wedstrijdofficials high fives; een Zweedse spandoek voor Zweden-Rusland meldt \u2018We love Russia\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[269],"tags":[2401],"acf":[],"author_name":"Simon Kuper","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/105651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=105651"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/105651\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Simon Kuper","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=105651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=105651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=105651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}