{"id":103961,"date":"2008-08-26T13:15:00","date_gmt":"2008-08-26T11:15:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/help-een-botnet\/"},"modified":"2008-08-26T13:15:00","modified_gmt":"2008-08-26T11:15:00","slug":"help-een-botnet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/help-een-botnet\/","title":{"rendered":"Help, een botnet!"},"content":{"rendered":"
\n

30-08-2008
Door Maurits Martijn <\/p>\n

Een aantal weken voordat de oorlog tussen Rusland en Georgi\u00eb uitbrak, verschenen foto\u2019s van Hitler op de website van de Georgische president Saakasjvili. Tegelijkertijd waren enkele belangrijke overheidswebsites een tijdlang onbereikbaar. Er werd gespeculeerd over Rus\u00adsische hackers die via internet de Geor\u00adgi\u00adsche regering bestookten.<\/p>\n

Volgens defensie-experts is dit een voorbode van wat wel eens een belangrijke vorm van toekomstige oorlogsvoering kan worden: het inzetten van internet als strijdwapen. In toenemende mate vormt internet de technologische infrastructuur van essenti\u00eble diensten als elektriciteitsvoorziening, transport en logistiek, telefonie en financi\u00eble dienstverlening. Dit maakt een digitaal precisiebombardement een effectief middel om landen te ontwrichten.<\/p>\n

McAfee, een van de grootste internetbeveiligingsbedrijven ter wereld, stelde vorig jaar dat zo\u2019n honderdtwintig landen zich intensief voorbereiden op cyberoorlogen. Ook in Nederland worden die serieus genomen: in 2002 werd Govcert.nl, het Computer Emergency Response Team van de Nederlandse overheid, opgericht. Bij de politie en de inlichtingendienst staan de gevaren van cyberspace eveneens hoog op de agenda.<\/p>\n

Eric Luiijf, onderzoeker bij TNO Defensie en Vei\u00adlig\u00adheid, erkent dat een aantal landen veel capaciteit in cyberoorlogsvoering aan het opbouwen zijn. \u2018De Chinezen kunnen al veel. Duit\u00adse en Bel\u00adgische overheidssites zijn recent gepenetreerd vanuit China.\u2019 Sinds eind jaren negentig is cyberoorlogsvoering volgens hem een \u2018realiteit\u2019 aan het worden. Het voorval in Ge\u00ador\u00adgi\u00eb is alleen geen goed voorbeeld. \u2018Te vergelijken met een protestactie van boeren. Hun mestkarren geven alleen wat stank en vuil.\u2019<\/p>\n

Spervuur van datapakketjes<\/b>
Het doel van een cyberoorlog is het ontregelen en verstoren van de infrastructuur van een land. Dat was in Georgi\u00eb niet het geval. Het lukte beter in Estland, vorig jaar juli. Nadat een Sovjetstandbeeld door de Estse regering was verplaatst, werden websites van overheidsinstellingen en banken \u2018gebombardeerd\u2019 door botnets. Dit zijn duizenden tot miljoenen computers die onder controle staan van een hacker en zonder medeweten van de bezitters door hem kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld voor het versturen van spam. Maar ze kunnen ook wapens zijn: door vanuit duizenden computers tegelijk een spervuur aan datapakketjes op computers van banken, ministeries of andere organisaties af te vuren, raken ze zodanig overbelast dat ze bezwijken. \u2018Dat is te vergelijken met een virtueel massavernietigings\u00adwapen,\u2019 zegt Herbert Bos, universitair hoofddocent informatica van de VU. In Est\u00adland werd een groot deel van de financi\u00eble infrastructuur door een botnet lamgelegd. Financi\u00eble transacties werden onmogelijk. De twee grootste banken gingen tijdelijk dicht en de Estse economie kreeg een forse klap.<\/p>\n

\u2018Dit is nog maar een tipje van de sluier,\u2019 aldus Bos. \u2018De VS hebben enorme plannen. Mi\u00adchael Cher\u00adtoff, de minister van Bin\u00adnen\u00adland\u00adse Vei\u00adlig\u00adheid, verklaarde onlangs dat er gewerkt wordt aan een virtuele equivalent van de atoombom.\u2019 De laatste jaren zijn er voorvallen geweest die laten zien wat er nog meer mogelijk is: in 2003 zijn Chinezen netwerken van Defen\u00adsie en de wapenindustrie van de VS binnengedrongen. Volgens de CIA hebben hackers steden al eens afgesloten van elektriciteit, en de besturing van Amerikaanse elektriciteitstransportnetwerken en kernreactoren is ge\u00efnfiltreerd.<\/p>\n

Modern stenen gooien<\/b>
Vooral landen die erg afhankelijk zijn van internet zijn kwetsbaar. Georgi\u00eb is nog redelijk onderontwikkeld internetgebied, Estland is juist erg afhankelijk. Om maar niet te spreken over landen als Isra\u00ebl of de Verenigde Staten.<\/p>\n

Pikant aan het Estse voorbeeld was dat het land net lid was geworden van de NAVO. De Estse regering beschouwde de aanval als een oorlogsdaad en maakte via het NAVO-artikel 5
aanspraak op de hulp van de alliantie, die in verlegenheid werd gebracht.<\/p>\n

Om in de toekomst niet nog eens voor zo\u2019n dilemma komen te staan, richtte de NAVO een centrum tegen cyberterrorisme op. Hier wordt onderzocht hoe digitale aanvallen kunnen worden tegengegaan. Volgens Bos zijn er grofweg twee manieren: \u2018Ten eerste moet je ervoor zorgen dat vitale diensten niet van het publieke internet afhankelijk zijn. Dat ligt voor de hand, maar is niet overal zo. Banken zijn bijvoorbeeld moeilijk los te koppelen van internet. Ten tweede is het belangrijk dat je bij een aanval de vitale computers makkelijk kunt verplaatsen naar andere computers. Sluit allianties met de landen om je heen.\u2019<\/p>\n

Een woordvoerder van de Britse regering zei dat Britse telecommunicatie-, elektriciteits- en bankennetwerken \u2018duizenden keren per dag\u2019 worden aangevallen door \u2018terroristen en criminelen\u2019, waarvan sommigen worden gesteund door andere landen. CNN legde uit dat de VS z\u00f3 kwetsbaar zijn voor cyberaanvallen dat dit wel eens desastreuze gevolgen zou kunnen hebben. Volgens Bos is dat overdreven: \u2018We moeten oppassen voor bangmakerij.\u2019 Echt grote rampen zijn er niet geweest en het is nog helemaal niet duidelijk wanneer je over \u2018oorlog\u2019 kan spreken. De Georgische \u2018speldenprikjes\u2019 zouden bijvoorbeeld ook door een paar \u2018gewone\u2019 hackers kunnen zijn uitgevoerd.<\/p>\n

Rob Gonggrijp, Nederlands bekendste hacker: \u2018In mijn ogen heeft het allemaal een hoog hypegehalte. In het Isra\u00eblisch-Palestijns conflict hadden Palestijnse jongens ook een paar web\u00adsites platgelegd. Maar om dan meteen over oorlog te spreken? Het lijkt mij meer een moderne equivalent van stenen gooien.\u2019 Gonggrijp zegt dat technologie\u00ebn als botnets wel grote schade kunnen aanrichten, maar betwijfelt of wat er tot nu toe op het gebied van cyberoorlog gebeurd is, goed geco\u00f6rdineerde acties zijn. Vooralsnog lijken het vooral \u2018mythische verhalen\u2019. En: \u2018Het infiltreren in een dam is echt een hogere vorm van kunst.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een aantal weken voordat de oorlog tussen Rusland en Georgi\u00eb uitbrak, verschenen foto\u2019s van Hitler op de website van de Georgische president Saakasjvili. Tegelijkertijd waren enkele belangrijke overheidswebsites een tijdlang onbereikbaar. Er werd gespeculeerd over Rus\u00adsische hackers die via internet de Geor\u00adgi\u00adsche regering bestookten.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[375,399,269],"tags":[783,2339],"acf":[],"author_name":"Maurits Martijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/103961"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=103961"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/103961\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Maurits Martijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=103961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=103961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=103961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}