{"id":103817,"date":"2008-08-30T13:38:00","date_gmt":"2008-08-30T11:38:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/waarom-kersen-duur-zijn\/"},"modified":"2008-08-30T13:38:00","modified_gmt":"2008-08-30T11:38:00","slug":"waarom-kersen-duur-zijn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/waarom-kersen-duur-zijn\/","title":{"rendered":"Waarom kersen duur zijn"},"content":{"rendered":"
\n

Waarom kersen best duur zijn \u2013 ik kan het uitleggen. Waarom er steeds minder boerenbedrijven overblijven \u2013 dat ook. En ik kan ook vertellen wat niet-agrari\u00ebrs van de landbouw kunnen leren. En waarom het toch echt verstandig is om van het ministerie van Landbouw een onderafdeling te maken van Economische Zaken. En dat allemaal op grond van een klein webberichtje van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Waarom kersen relatief duur zijn? Omdat ze met de hand geplukt (moeten) worden. Het CBS berekende van de diverse onderdelen van de land- en tuinbouw de arbeidsintensiteit van de productie: hoeveel arbeid is er nodig om een hectare te bewerken? Dat deden de cijfergoochelaars voor 1995 en 2007. De resultaten staan in de grafiek. De tuinbouw op de open grond (aardappelen, kool, uien \u2013 dat werk) spant de kroon: vergeleken met 1995 is per hectare een kleine zestig procent minder arbeid nodig. Andersom geredeneerd: \u00e9\u00e9n voltijds werknemer in de landbouw bewerkt zesenvijftig procent meer grond dan in 1995. In alle subsectoren van de land- en tuinbouw daalde de arbeidsintensiteit, behalve in de fruitteelt, waar de arbeidsintensiteit juist met veertien procent toenam. Omdat die arbeid duur betaald wordt, worden kersen (relatief) steeds duurder en uien (relatief) steeds goedkoper.<\/p>\n

Dit verschil tussen de tuinbouw op de koude grond en de fruitteelt heeft natuurlijk alles te maken met machines en automatisering: w\u00e9l in de tuinbouw, niet of nauwelijks in de fruitteelt. En daar ligt ook het verband met de afname van het aantal landbouwbedrijven. Het aantal hectaren landbouwgrond in Nederland is volgens het CBS sinds 1995 nauwelijks afgenomen, maar het aantal landbouwbedrijven daalde met eenderde tot zevenenzeventigduizend. Het gemiddelde aantal hectaren per boerenbedrijf steeg daarom van zeventien tot vijfentwintig. In het boerenbedrijf is dus een voortdurend proces van schaalvergroting aan de gang, mede ingegeven door (de omvang van de investeringen in) nieuwe machines. Waar dat niet lukt, gaat het fout: het aantal hectaren waarop fruitteelt bedreven wordt, is in twaalf jaar tijd met twintig procent afgenomen. Wie geen productiviteitsgroei boekt, komt terecht in een krimpende markt en legt uiteindelijk het loodje.<\/p>\n

Deze les geldt niet alleen voor de landbouw, maar voor het hele economische leven. Om je als bedrijf of als sector niet uit de markt te prijzen, is een steeds lagere arbeidsintensiteit nodig. Met de gekkigheid terzake in de publieke sector \u2013 waar de arbeidsintensiteit al jaren hetzelfde blijft of zelfs stijgt \u2013 heb ik u eens eerder lastig gevallen. Ofschoon men in de publieke sector niet met marktprijzen te maken heeft \u2013 zoals bij de kersen \u2013 is er wel degelijk een prijsprobleem: er zijn steeds hogere belastingen nodig om de publieke sector op hetzelfde kwaliteitsniveau aan de praat te houden. Enfin.<\/p>\n

In de landbouw is de afgelopen decennia in feite het omgekeerde gebeurd. Omdat er een min of meer natuurlijke grens is aan het aantal hectaren landbouwgrond, betekent voortdurende productiviteitsgroei dat de sector marginaliseert. Dat geldt niet alleen voor het aantal werknemers \u2013 er zijn er steeds minder nodig \u2013 , maar ook voor de bijdrage van de sector aan het nationaal inkomen. Volgens het achterliggende document Land- en tuinbouwcijfers 2008 \u2013 door het CBS opgesteld in samenwerking met het Landbouw Economisch Instituut \u2013, werd in 1995 nog 3,3 procent van het nationaal inkomen verdiend in de landbouw; dat is in 2007 teruggelopen tot 1,9 procent. In dezelfde periode, ter vergelijking, steeg het aandeel van de financi\u00eble en zakelijke dienstverlening in het nationaal inkomen van 21,5 naar 24,6 procent. Een landbouwsector die, relatief, zo onbelangrijk is, verdient toch geen eigen ministerie (meer)?<\/p>\n

Resteert de vraag hoe het met de kersen moet. Op termijn, denk ik, zijn ze in twee soorten te koop. Peperdure kersen van Hollandse bodem \u2013 op het laatste moment geplukt. En iets minder dure kersen uit een nabijgelegen land met lagere (pluk)lonen \u2013 iets te vroeg geplukt, iets minder lekker misschien. En dat noemen we dan vooruitgang.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waarom kersen best duur zijn \u2013 ik kan het uitleggen. Waarom er steeds minder boerenbedrijven overblijven \u2013 dat ook. En ik kan ook vertellen wat niet-agrari\u00ebrs van de landbouw kunnen leren. En waarom het toch echt verstandig is om van het ministerie van Landbouw een onderafdeling te maken van Economische Zaken.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":285945,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1685,59,595],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Frank Kalshoven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/103817"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=103817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/103817\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Frank Kalshoven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/285945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=103817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=103817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=103817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}