{"id":101897,"date":"2008-10-25T07:22:00","date_gmt":"2008-10-25T05:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/undecided\/"},"modified":"2008-10-25T07:22:00","modified_gmt":"2008-10-25T05:22:00","slug":"undecided","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/undecided\/","title":{"rendered":"Undecided"},"content":{"rendered":"
\n

De Verenigde Staten hebben vergaande pressie uitgeoefend op andere landen om steun te verkrijgen voor de VN-resolutie die de oorlog in Irak moest toestaan. Kreeg Nederland ook een telefoontje? <\/p>\n

Straks is Bush verdwenen en zal niemand meer van hem vernemen. Misschien wordt hij hulpsheriff in een stil stadje in Texas. Misschien krijgt hij zo weinig te doen dat hij tijd heeft om eens naar Den Haag te vliegen. Om te getuigen voor de commissie die de politieke steun van Nederland aan de Irak-oorlog zal uitzoeken – als het er ooit nog van komt. We weten dat het niet waarschijnlijk is. Premier Balkenende sloot de weg naar een onderzoek af bij de kabinetsformatie en de PvdA nam genoegen met de toezegging dat toekomstige uitzendingen ‘een adequaat volkenrechtelijk mandaat’ zouden behoeven.<\/p>\n

Op die redenering viel iets af te dingen. Het was bij Irak niet om een Nederlandse uitzending van militairen gegaan, maar slechts om het verlenen van politieke steun aan een interventie door Amerikaanse militairen. Prinzipienreiterei, maar militairen sturen en politieke steun verlenen zijn zaken van verschillend gewicht. Een exegeet zou kunnen volhouden dat de PvdA-redenering niet uitsluit dat Nederland een volgende keer weer kan besluiten dat militaire steun een brug te ver is, maar politieke steun (g\u00e9\u00e9n volkenrechtelijke!) nog net kan.<\/p>\n

De Amerikanen vonden politieke steun ook heel belangrijk. In de terugblik op de periode-Bush overheerst de neiging om Amerika van extreem unilateralisme te beschuldigen en als puntje bij paaltje kwam, was dat natuurlijk ook zo. Maar dat neemt niet weg dat politieke steun uiterst welkom was om de eigenmachtigheid een schoner aanzien te geven. En in de fase dat er nog w\u00e9l over de aanpak van Saddam Hussein in de Veiligheidsraad werd gestemd, was politieke steun zelfs een vereiste, geen luxe.<\/p>\n

In de zee van argumenten voor en tegen een parlementair onderzoek in Nederland wordt zelden gerefereerd aan de vergaande pressie die Amerika uitoefende om die steun te verkrijgen. Een half jaar geleden deed de Chileense diplomaat Heraldo Mu\u00f1oz daar een boekje over open. In A Solitary War – a Diplomat’s Chronicle of the Iraq War and its Lessons doet hij verslag van de pogingen van George Bush c.s. om dwarsliggende landen in het gelid te krijgen. Volgens de recensie in Foreign Affairs heeft Mu\u00f1oz, geen krullenjongen maar Chileens ambassadeur bij de VN, eerder voorzitter van de VN-Veiligheidsraad en ooit klasgenoot van Condoleezza Rice in de collegezaal in Denver, een ‘sophisticated account’ afgeleverd.<\/p>\n

Chili hoorde bij de ‘undecided-6’, of U-6, een groep van zes landen die in de maanden voor de oorlog een zetel, en dus stemrecht, in de Veiligheidsraad hadden. De VS en Groot-Brittanni\u00eb hadden een ontwerpresolutie op tafel liggen die hen tot oorlog zou machtigen. Frankrijk, Rusland en China dreigden met een veto. Maar zover was het nog niet, en de stellingname van de undecided-6 was dus important. <\/p>\n

Onder aanvoering van Chili en Mexico ging de U-6 op zoek naar een compromisresolutie die neerkwam op meer ruimte voor de wapeninspecties van Hans Blix. De Amerikaanse VN-ambassadeur John Negroponte kreeg lucht van het initiatief en de Amerikaanse diplomatie kwam meteen in actie. Bush nam dinsdag 11 maart contact op met de president van Chili en zei hem: ‘We hebben genoeg gepraat, Ricardo, maandag 17 is de deadline.’ Maar Lagos gaf niet toe en werd op het eind van het gesprek koel met ‘Mr. President’ aangesproken.<\/p>\n

Op vrijdag 14 maart belegde Chili een besloten vergadering met de U-6 om de indiening van de compromisresolutie voor te bereiden. Ook hier kreeg Negroponte lucht van, greep de telefoon en gaf de Mexicaanse VN-ambassadeur te verstaan dat Amerika het indienen van de compromisresolutie als een ‘onvriendelijke daad’ zou beschouwen. Colin Powell nam de collegaministers van Buitenlandse Zaken van de andere vijf landen voor zijn rekening. De uitbranders misten hun uitwerking niet, de diplomaten kregen zonder omhaal orders uit hun hoofdsteden ‘om de vergadering direct te verlaten’, aldus Mu\u00f1oz.<\/p>\n

Zelf werd hij naar Washington gedirigeerd om de beschadigde relatie te herstellen. Aanvankelijk kreeg hij alleen maar meer toorn over zich uitgestort en vernam hij dat Chili voorlopig niet op ratificatie van een vrijhandelsverdrag met de VS hoefde te rekenen. Intrigerend is dat Mu\u00f1oz schrijft dat ‘kleine landen’ vaak over de inval vergaderden in een afluistervrij zaaltje in New York dat door de Duitse regering ter beschikking werd gesteld. De Amerikanen beklaagden zich daarover weer bij de Duitse regering – alsof ze zich een ‘recht op spionage’ toe-eigenden. De Amerikanen draaiden overigens wel bij zodra de nasleep van de oorlog niet naar wens verliep en ze de hulp van de VN bitter hard nodig hadden. De kans dat Mu\u00f1oz en Bush door de parlementaire enqu\u00eatecommissie-Tichelaar worden gehoord moet niet al te hoog worden aangeslagen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Verenigde Staten hebben vergaande pressie uitgeoefend op andere landen om steun te verkrijgen voor de VN-resolutie die de oorlog in Irak moest toestaan. Kreeg Nederland ook een telefoontje?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2143,1613,193,59,917,121,2141,445,171,493],"tags":[2055],"acf":[],"author_name":"Ko Colijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101897"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=101897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101897\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ko Colijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=101897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=101897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=101897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}