{"id":101889,"date":"2008-10-25T13:22:00","date_gmt":"2008-10-25T11:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/sublieme-wind\/"},"modified":"2008-10-25T13:22:00","modified_gmt":"2008-10-25T11:22:00","slug":"sublieme-wind","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/sublieme-wind\/","title":{"rendered":"Sublieme wind"},"content":{"rendered":"
\n

Hoe Piet Meeuse van lucht literatuur maakt<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Wanneer Wind! van Piet Meeuse iets eerder was verschenen en door de uitgever met een samenvatting in verschillende talen meegenomen was naar de Frankfurter Buchmesse van dit jaar, dan zou het met zekerheid terecht gekomen zijn in de verslagen waarin de hoogtepunten van de Messe werden opgesomd. Dan zou er verteld worden dat Wind! een kleine run op de buitenlandse rechten had veroorzaakt, dat Engelse, Franse, Duitse, Noorse uitgevers zenuwachtig in de rij hadden gestaan bij de stand van uitgeverij Lemniscaat.<\/p>\n

Wat had die uitgevers daar naartoe gelokt? Geruchten. Geruchten over een po\u00ebtisch, informatief, gevarieerd, onderhoudend, origineel en mooi geschreven boek over… de wind. De wind? Die verraderlijke vlaag die je vol in je gezicht blaast wanneer je alleen maar een hoek omgaat? Die razernij die nietsontziend de goudgele bladeren uit de trotse boom voor je huis blaast, ze overlatend aan de bezoedeling door duizenden voetstappen? De schrik van de paraplu’s? Ja.<\/p>\n

Meeuse is natuurlijk helemaal niet afkerig van mooie kennis omtrent de wind afkomstig van meteorologen en windkundigen, maar hij is een van onze beste essayisten, dus gaan zijn associaties bij het voelen van de wind snel in de richting van literatuur en kunst. Dat fenomeen wind, dat uit niets bestaat, maar alles kan veroorzaken, vraagt erom onder woorden gebracht te worden. Hij wil substantie krijgen, niet in de lucht blijven hangen. Meeuse begint niet meteen met een ode aan de wind, maar laat je eerst een tijdje voelen hoe het voelt om haar te horen fluiten, zoemen, razen of fluisteren. Daarvoor gaat hij de deur uit: om een fris windje langs zijn kaken te laten strijken. Aan alles is duidelijk dat de wind zelf zijn werk in hem heeft gedaan, want het boek is geschreven terwijl Meeuse ten prooi was aan een speciale wind: hartstocht.<\/p>\n

De wind vertegenwoordigt voor Meeuse een scala aan emoties, gevoelens, verschijnselen, eigenschappen en verlangens. De wind is po\u00ebzie: hij is het tegendeel van alles dat vaststaat, hij heeft kop noch staart, hij is vormloos, onzichtbaar en toch voelbaar aanwezig, is een bron van onuitputtelijke energie, heeft niets anders nodig dan vrije ruimte. De wind bevrijdt Meeuse ‘van alle overwegingen van zin, doel of nut, en laat de geest waaien waarheen hij wil. Weg met al die problemen en meningen en standpunten, weg met alles wat een mens geacht wordt belangrijk te vinden: rapporten, conclusies, beleidsvoornemens, belastingaanslagen… Laat maar waaien – uitwaaien, doortochten, wegwaaien’.<\/p>\n

In korte hoofdstukken komen alle winden langs, zelfs de afwezigheid van wind: de onheilspellende stilte voor de storm. De wervelwind, de windhoos, de tyfoon, de mistral, tornado en de orkaan. Maar natuurlijk niet alleen als meteorologisch verschijnsel, Meeuse brengt ze tot leven omdat hij weet welke schrijvers er het meest evocatief over hebben geschreven: Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rques schreef een verhaal over de Tramontane, een wind die op de rand van Spanje en Zuid-Frankrijk geestelijke en materi\u00eble verwoestingen aanricht, Herman Melville die het in Moby Dick laat waaien, en Emily Dickinson, Shelley (Ode to the West Wind), Wallace Stevens en Joseph Conrad (Typhoon) werden erdoor gegrepen. Schitterend is het hoofdstukje over ‘Wind & waanzin’ (‘Het is waar – je kunt er ook gek van worden’), waarin het gaat over winden en stormen die mensen tot moord en doodslag brengen. De moordenaars zeggen dan later voor de rechter dat het niet hun schuld was, maar die van de wind. Een woedende, tot waanzin leidende wind werd door Henri Michaux zo omschreven: ‘Deze machine die ons vastnaait aan rennende gekken die je niet ziet.’<\/p>\n

Tussen de hoofdstukken waarin Meeuse zich met alle winden mee laat waaien staan vignetten waarin we de wind op alle mogelijke manieren aan het werk zien, liefdevol waargenomen door de ogen van Meeuse. Zoals het stukje over de wind als ‘straatveger’ in de ochtend na het volksfeest. Dan is ‘de wind als eerste wakker’. Als een uitgelaten kind voetbalt hij een beetje met de blikjes en de plastic bekertjes. En ‘tegen de tijd dat de echte straatvegers verschijnen gaat hij lekker liggen.’ <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe Piet Meeuse van lucht literatuur maakt<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[95,61,97],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101889"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=101889"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101889\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=101889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=101889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=101889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}