{"id":101317,"date":"2008-11-10T12:13:00","date_gmt":"2008-11-10T10:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/new-folk-het-nieuwe-oude-liedje\/"},"modified":"2008-11-10T12:13:00","modified_gmt":"2008-11-10T10:13:00","slug":"new-folk-het-nieuwe-oude-liedje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/new-folk-het-nieuwe-oude-liedje\/","title":{"rendered":"New Folk: het nieuwe oude liedje"},"content":{"rendered":"
\n

15-11-2008
Door David Kleijwegt<\/p>\n

De muziek van een nieuwe generatie jonge muzikanten wortelt in de traditionele folk. Vier telefonische interviews: \u2018Onze muziek wordt nu opeens freak folk of new folk genoemd. Maar het blijft toch gewoon het oude liedje.\u2019<\/p>\n

Alela Diane:
\u2018Mijn songs zijn groter dan ik ben\u2019
De definitie van folk, meent Alela Diane, is allesbehalve ingewikkeld. \u2018Het is muziek die van een bepaalde plek afkomstig is. En daarover verhaal je in de liedjes. Over de stad, over de streek, over de familie waar je bij hoort.\u2019 <\/p>\n

De streek is in haar geval Noord-Ca\u00adli\u00adfor\u00adni\u00eb, de stad Nevada City. En haar familie heeft als achternaam Menig. Maar Alela Diane zit in Pa\u00adrijs. Want dat is het lot van folkmuzikanten: je mag \u2013 nee: moet \u2013 dan sterk zijn verbonden met je wortels, jouw songs gaan de wereld over. Cros\u00adsing Border, per definitie. \u2018En die songs zijn nu al veel groter dan ik ben,\u2019 bekent ze. \u2018Het enige wat mij rest, is ze achterna reizen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Vandaag heeft Alela Diane opnamen voor een Fran\u00adse televisieshow. Het is nu elf uur, en ze is net wakker geworden in haar hotelkamer. \u2018This is Alela,\u2019 zegt ze, als zij de telefoon opneemt, toch opvallend helder. Ze spreekt het uit als A-li-la. Mooi en zangerig. Haar oudere broer heeft die naam mogen uitkiezen. Haar tweede voornaam, Diane, is de naam van de jongste zus van haar moeder. \u2018Oh My Ma\u00adma\u2019 heet een van de mooiste nummers van haar cd The Pirate\u2019s Gospel, waarop Alela Diane een mooi midden weet te houden tussen surrealistische teksten en een volstrekt naturelle toon. De plaat werd overigens opgenomen in de studio van haar vader, die ook nog eens meehielp bij de totstandkoming. Hoezo, familieband?<\/p>\n

<\/param><\/param><\/param><\/embed><\/object> <\/p>\n

Folk is, vooral in de Verenigde Staten, bezig aan een terugkeer. Denk aan CocoRosie, of aan harpiste Joanna Newsom, die eveneens uit Nevada City komt. Wat vindt Alela Diane eigenlijk van de term freak folk, de wat gemakzuchtige naam waaronder de pers de kleurrijke nieuwlichters heeft ondergebracht? <\/p>\n

\u2018Eeeh,\u2019 is even het enige geluid dat uit de telefoon komt. De vraag heeft haar duidelijk in verlegenheid gebracht. \u2018Ik vind mezelf geen freak. Dus het past niet zo bij me.\u2019<\/p>\n

The Pirate\u2019s Gospel heeft een ongewone, en voor popbegrippen lange geschiedenis. Alela Diane verkocht de veredelde thuisopnamen al vanaf 2004 bij concerten. Toen voorzag ze elk exemplaar nog zelf van een hoesje. \u2018Poeh, dat was me een werk. Ik verpakte ze in een papieren tasje, waarvan ik de hoeken afknipte. Daar naaide ik stukken kant aan vast. Op de voorkant kwam een fraaie tekening van een schip. Die ik zelf maakte, uiteraard. Misschien zijn het nu collector\u2019s items.\u2019<\/p>\n

Twee jaar later verhuisde ze naar Portland, Oregon, waar ze veel optrad. Daar kreeg ze een \u2018serieus platencontract\u2019. In 2007 volgde een deal met Europa, waar The Pirate\u2019s Gospel aansloeg. Ze gaf onder meer met veel succes een concert op het Rotterdamse festival Motel Moza\u00efque. Nu zegt Alela Diane \u2013 eindelijk \u2013 de opvolger klaar te hebben. De cd heet
To Be Still en komt in februari uit. \u2018De muzikale aanpak is wat minder sober.\u2019 Op Crossing Border zal ze al wat nummers van To Be Still spelen, belooft ze.<\/p>\n

Inmiddels is Alela Diane weer terugverhuisd naar Nevada City. Ze kon natuurlijk ook niet anders. \u2018Je proeft er nog iets van de oude goudkoortsmentaliteit. De stad is ook in die tijd ontstaan, ergens in het midden van de negentiende eeuw. Toen kwamen er veel mensen naar de regio om hun geluk te beproeven. Dat waren veelal een beetje gekke mensen. Voor Amerikaanse begrippen zijn de huizen er oud, van die schattige houten gevallen. Het gerucht gaat dat het er spookt.\u2019<\/p>\n

Heb je dat aan den lijve ondervonden?
\u2018Mmmh. Op een bepaalde manier wel. Ik geloof in spoken.\u2019<\/p>\n

Je gelooft in spoken?
\u2018Ja. Waarom niet? Ik bespeur in Nevada City duidelijk echo\u2019s van die vroegere tijd.\u2019
Ze mist Nevada City. Maar het meest mist ze haar kat Bramble Rose, die \u2018op haar huis past\u2019. \u2018Oh, Bramble Roohoose\u2019: Laat Alela Diane die naam hardop zeggen en het klinkt meteen als een liedje. \u2018Ik hoop maar dat ze het goed maakt. Ik word altijd een beetje verdrietig wanneer ik tijdens een tournee aan haar denk. Weet je, het is toch vreemd, we leven in een wereld waarin communicatiemiddelen een enorme vlucht hebben genomen, maar voor ons reizende muzikanten blijft het een triest feit: you can\u2019t call the cat.\u2019<\/p>\n

Rachel Unthank:
\u2018Iedereen zingt hier\u2019
Rachel Unthank zou geen andere muziek kunnen maken dan folk. Zelfs al zou ze het willen, de traditie zit nu eenmaal in haar bloed. Er is geen ontsnappen aan: \u2018Mijn broer heeft ooit een periode doorgemaakt dat hij er niets van wilde weten. Hij zei dat hij folk haatte en speelde alleen nog maar elektrische gitaar. Maar dat was voordat hij de drank en de meiden op de folkfestivals in de buurt ontdekte. Nu speelt hij fiddle. Hij heeft zichzelf de opdracht gegeven elke dag een nieuwe tune te leren…\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Vandaag is Rachel Unthank thuis. \u2018Godzij\u00addank, want dat komt steeds minder vaak voor.\u2019 Thuis is Northumberland, in het noordoosten van Engeland tegen de Schotse grens aan, in een dorpje niet ver van Newcastle. Haar vader zingt sea shanties en werkliederen in de plaatselijk beruchte band The Keelers. Maar: \u2018iedereen zingt hier. Ook de oom die geen toon kan houden.\u2019 Het bevordert de gemeenschapszin, zegt Unthank. \u2018Deze streek heeft me gevormd. Er is een enorme hoeveelheid songs die alleen uit deze regio komt. Over de mijnen, over de haven. Verder is het landschap hier zo overweldigend dat het ook buitenstaanders heeft ge\u00efnspireerd. Het is hier rijk aan grondstoffen, zeg maar.\u2019<\/p>\n

Rachel Unthank & The Winterset is een enigszins misleidende naam voor het kwartet vrouwelijke muzikanten dat de folktraditie een stap verder probeert te brengen door stijlvaste covers van Will Oldham en Robert Wyatt op te nemen. De helft van de zang komt namelijk op rekening van Becky Unthank, de jongere zus van Rachel. Er klinkt een zucht aan de andere kant van de lijn. \u2018Ooit vormden we een duo. Juist toen de muziek een serieuze zaak begon te worden, twijfelde Becky enorm of ze er wel mee verder wilde. Uit voorzorg hebben we besloten alleen mijn naam te gebruiken.\u2019 Nog een zucht. \u2018Maar nu wil ze nooit meer weg.\u2019<\/p>\n

Met het stemmige The Bairns was Rachel Unthank & The Winterset dit jaar de meest verrassende naam op de shortlist van de prestigieuze Mercury Prize, die wordt uitgereikt aan een cd van Britse herkomst. De prijs zelf ging uiteindelijk naar Elbow, maar Unthank weet de nominatie op waarde te schatten. \u2018Er worden niet zo heel veel folkplaten geselecteerd, het blijft toch een popprijs. Er is een algehele herwaardering voor folkmuziek. Voor ons, jonge mensen die zijn opgegroeid met de traditie, werkt het op de lachspieren dat de muziek nu opeens freak folk of new folk wordt genoemd. Want het blijft toch gewoon het oude liedje.\u2019<\/p>\n

Wat zijn The Bairns eigenlijk?
\u2018Het is Berns, om precies te zijn,\u2019 verbetert Rachel Unthank. \u2018De ai wordt een afgemeten e. The Bairns is een term uit onze buurt voor baby\u2019s of kleine kinderen. We hebben de plaat zo genoemd omdat we erachter kwamen dat er in de liedjes, zonder dat het opzet was, veel werd gerept van kinderen, of vrouwen die zwanger waren, of vrouwen die kinderen hadden verloren. Andere songs waren weer echte slaapliedjes. Het was toepasselijk.\u2019
Maar niemand van jullie heeft kinderen?
\u2018Nog niet. Maar het staat zeker op mijn to do list. We hebben recent een bandvergadering gehad over de beste tijd om kinderen te plannen.\u2019<\/p>\n

Is dat zo?
\u2018Jaha. Ik heb al lang een kinderwens. Ik ben nu eenendertig. Maar ik wil ook heel graag folkzangeres zijn. En beide gaan niet noodzakelijkerwijs goed samen. Dus hebben we samen gekeken wanneer de baby het best in het schema van de band zou passen.\u2019<\/p>\n

En, wanneer is dat?
\u2018Als we de volgende plaat af hebben. Het wordt niet eenvoudig. Hoewel? Mijn moeder heeft zich al aangemeld als tour nanny.\u2019<\/p>\n

Klara S\u00f6derberg van First Aid Kit:
\u2018We hadden nog nooit van Fleet Foxes gehoord\u2019
\u2018Zou je zo kunnen terugbellen?\u2019, vraagt een vertwijfelde Klara S\u00f6derberg. \u2018Er is iets mis met mijn telefoon. Vijf minuten?\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Vijf minuten. Precies genoeg tijd om op You\u00adTube nog een keer te kijken naar de reden van dit gesprek. Met haar oudere zus Johan\u00adna vormt Kla\u00adra de Zweedse band First Aid Kit. Ze kregen bekendheid met een filmpje dat is opgenomen in een bos. Ze hebben weinig flatteuze houthakkershemden aan. De zwartharige, waarschijnlijk Klara, houdt een akoestische gitaar in haar handen. Het is een schattig beeld. Maar werkelijk niets had je kunnen voorbereiden op de onaardse schoonheid van hun versie van \u2018Tiger Mountain Pea\u00adsant Song\u2019, een nummer van een andere Crossing Bor\u00adder-band, Fleet Foxes. Unisono zingen ze: \u2018I don\u2019t know what I have done. I\u2019m turning myself to a demon.\u2019<\/p>\n

<\/param><\/param><\/param><\/embed><\/object><\/p>\n

We bellen nog een keer.<\/p>\n

Je komt uit Enskede, een voorstadje van Stock\u00adholm. Hoe kom je daar aan een platencontract?
\u2018Karen Dreijer, zangeres van The Knife en eigenaar van de platenmaatschappij, woont bij ons in de buurt. Ze is bevriend met een oom van ons. En ons broertje van bijna vijf jaar gaat naar dezelfde kleuterschool als haar dochter.\u2019<\/p>\n

Jullie eigen songs lijken wel op jullie cover van dat nummer van Fleet Foxes op YouTube.
\u2018Toen wij die liedjes schreven, hadden we nog nooit van Fleet Foxes gehoord. Het klopt wel dat we dezelfde invloeden hebben, zoals bijvoorbeeld oude folkmuziek.\u2019<\/p>\n

Hoe komt iemand van vijftien aan een liefde voor oude folkmuziek?
\u2018Ik ben begonnen met het luisteren naar Bright Eyes toen ik twaalf was, nadat ik een tip van een vriend had gekregen. Daarna ben ik op zoek gegaan naar de invloeden van die band, muziek die erop leek. Zo kwam ik uit bij folk.\u2019<\/p>\n

Weten jullie waar dat liedje van Fleet Foxes dat jullie spelen over gaat?
\u2018Dat zou je eigenlijk moeten vragen aan Robin Pecknold, want hij schreef het. Maar volgens mij gaat het over de dood. Dat denk ik. Zou het niet kunnen gaan over een vriend van hem die is gestorven? Het is in elk geval een verdrietig liedje. Een mooi verdrietig liedje.\u2019<\/p>\n

Josh Tillman van Fleet Foxes:
\u2018De lof kwam onverwacht\u2019
\u2018Tiger Mountain Peasant Song\u2019 is ook het favoriete Fleet Foxes-liedje van Josh Tillman, drummer van Fleet Foxes. Dat is best geestig, want het is een solonummer van Robin Peck\u00adnold, het muzikale meesterbrein van het vijftal. Live speelt hij het helemaal alleen. <\/p>\n

\u2018Jazeker,\u2019 bekent Till\u00adman, \u2018ik weet waar het nummer over gaat. Maar het is vrij persoonlijk. Het gaat over een vriend van Ro\u00adbin.\u2019 Een vriend die is gestorven? \u2018Dat niet. Hoe het precies zit, moet je maar eens aan hem vragen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

En dat kan net even niet, vandaag. Het is een hectische dag in het Fleet Foxes-kamp. Er is, op tournee door Engeland, iemand ziek geworden. Daarom staat de mobiele telefoon van tourmanager Aja Pecknold ruim een uur uit. Bij poging achttien neemt Josh Tillman op. Woonachtig in Seattle. Met baard en lang haar: het Fleet Foxes-uniform. \u2018Waar we zijn? We rijden op dit moment door Londen. In een soort van bus, onderweg naar Nottingham, waar we morgenavond spelen. Vanochtend hadden we een sessie voor de BBC, vandaar. Hoe die ging? Zoals verwacht.\u2019 Daar bedoelt hij mee: goed. <\/p>\n

Het titelloze debuut van Fleet Foxes is een van de mooiste en verrassendste cd\u2019s van het jaar. Voor\u00adnaam\u00adste kenmerk zijn de in een afgemeten laagje galm gedrenkte harmonie\u00ebn. De muziek heeft iets aangenaam vanzelfsprekends. Baro\u00adque harmonic pop jams noemen de vijf heren haar zelf. En de liedjes zijn zonder uitzondering sterk. <\/p>\n

Alleen: Josh Tillman speelt niet mee op de cd. De drummer kwam de band pas vanaf mei dit jaar versterken. Toen was de plaat al opgenomen. Maar Tillman was erbij toen Fleet Foxes eerder dit jaar zijn Nederlandse debuut maakte, om zeven uur op een vrijdagavond in een half gevulde bovenzaal van Paradiso in Am\u00adster\u00addam. \u2018Ja, ik herinner dat die show vreemd vroeg was. Toen we klaar waren en naar buiten gingen, scheen de zon nog volop.\u2019<\/p>\n

Sinds die avond is het vlot gegaan. Inmiddels heeft Fleet Foxes vrienden in de hoogste muziekkringen. De groep werd op sleeptouw genomen door Wilco \u2013 \u2018an American treasure\u2019, aldus Tillman \u2013 waarbij ze in het voorprogramma speelden. Bij een van die gelegenheden speelde Fleet Foxes in de toegift mee met een versie van Dylans \u2018I Shall Be Released\u2019. In de voordagen van de verkiezingen was dat nummer te downloaden van de website van Wilco. Gratis, als je maar beloofde te stemmen.<\/p>\n

Tegelijkertijd kwam de cd van Fleet Foxes in de schappen van koffieketen Starbucks terecht. \u2018Ach, dat is niet zo belangrijk. Starbucks heeft een contract gesloten voor een x-aantal cd\u2019s. Het is een business deal. Zo komen ook mensen met ons in aanraking die niet naar gespecialiseerde platenwinkels gaan.\u2019 Maar toch: het is veelzeggend dat Starbucks zich wil associ\u00ebren met een alternatieve band als Fleet Foxes.<\/p>\n

<\/param><\/param><\/param><\/embed><\/object><\/p>\n

Is het een wilde rit geweest sinds de dertigste mei? Je hoort Tillman bijna fronsen aan de telefoon. Nou, nou, nou, een beetje dimmen graag. \u2018We hebben concerten gegeven. Dat is namelijk het enige dat wij als band kunnen doen, zorgen dat de live shows een beetje leuk zijn. Andere mensen zeggen de gekke dingen, wij niet.\u2019 Wat voor gekke dingen zeggen de mensen dan? \u2018Laten we het erop houden dat de lof vrij onverwacht kwam. De gekke dingen, die moet je niet al te serieus nemen.\u2019 Dan maar zelf een keer een gekke vraag stellen: hoe voelt het nu om the next big thing te zijn? \u2018Andere mensen bepalen dat, zo zien wij het zelf niet. Het is alleen al geweldig dat mensen naar de concerten komen. Dat is de kern van de zaak.\u2019<\/p>\n

Grunge, de muziekstijl waarom zijn thuisbasis Seattle in de jaren negentig beroemd was, was voor de destijds elfjarige Tillman niet meer dan popmuziek. Leuke liedjes op de radio. Pas op zijn zestiende vond hij muziek die werkelijk bij hem resoneerde. Dat bleek een plaat van Bob Dylan. Van daaruit volgde hij het spoor terug naar Pete Seeger en Doc Watson. \u2018Toen ik begon, richtte ik me op de traditionele folk. Murder ballads, dat werk. Daarna kwam Neil Young al snel om de hoek kijken.\u2019<\/p>\n

In Fleet Foxes hoort Josh Tillman vooral de invloed van oudere Engelse folk. \u2018Maar daarnaast is er ook plaats voor soul en pop, van Mar\u00advin Gaye tot Beach Boys. Zo gaat het met Ame\u00adri\u00adkaan\u00adse muziek: het is wachten totdat iemand weer een manier vindt om alles tot een aantrekkelijke kluwen te winden. Dat wordt dan iets nieuws. En dat heeft Robin gedaan, naar mijn mening. In die kluwen is folk \u00f3\u00f3k een element, zeker. Ja, je hebt gelijk, er luisteren veel jonge mensen naar folk. Maar daar is geen verklaring voor. Zo gaat het met muziek, ze komt en ze gaat. Het zijn fases.\u2019 Josh Till\u00adman houdt zijn rol van droogkloot tot het bittere einde vol. \u2018Op een gegeven moment zal Fleet Foxes overbodig worden verklaard door een of andere nieuwe band. Ik geef ons een jaar of acht.\u2019<\/p>\n

Optredens op het Crossing Border Festival:
Alela Diane en Rachel Unthank & The Winterset: donderdagavond 20 november
First Aid Kit: zaterdagavond 22 november
Fleet Foxes: vrijdagavond 21 november <\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De muziek van een nieuwe generatie jonge muzikanten wortelt in de traditionele folk. Vier telefonische interviews: \u2018Onze muziek wordt nu opeens freak folk of new folk genoemd. Maar het blijft toch gewoon het oude liedje.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":284818,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[207,269],"tags":[2265,783,2275],"acf":[],"author_name":"David Kleijwegt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=101317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101317\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"David Kleijwegt","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/284818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=101317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=101317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=101317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}