Ik dacht dat ik mijn huis liet verbouwen, dat ik het oude door het nieuwe ging vervangen, maar wat er gebeurt, is dat juist het oude leven weer te voorschijn komt. Achter in de kasten vond ik boeken, schriften, brieven, die ik al die tijd niet gemist had, maar die ik nu toch niet weg kon gooien.<\/p>\n
Veel brieven van moeder, hemelpost lijkt het wel nu ze een paar jaar dood is, met soms, nog langer geleden want nog langer dood, een regeltje van vader. De opbouw van de typische brief is: vier kantjes moeder, die precies twee regels overhoudt voor vader. Die is dus noodgedwongen kort van stof.<\/p>\n
‘Als je het financieel niet redt, bel of schrijf me dan!’<\/p>\n
‘Mocht je het alleen niet rooien, weet dat je altijd bij me terecht kan.’<\/p>\n
Ik heb die boodschappen van mijn vader consequent over het hoofd gezien. Met de blik van nu denk ik dat hij vroeg: ‘Red het financieel niet. Kom bij me terecht, heb me nodig.’ Ik heb daar manmoedig overheen gelezen.<\/p>\n
Ik had een zeer pratende moeder, ik werd een pratende zoon, en in dat conversatiegeweld viel de vader gewoon weg. Daar had de moeder wat aan kunnen doen, maar ik vermoed dat zij het allang best vond zo; daar had ik wat aan kunnen veranderen, zeker op latere leeftijd, maar ik was het zo gewend.<\/p>\n
Ik moest daar ook aan denken omdat ik deze zin las van Barack Obama, waarin hij juist vertelt over zijn diepe vaderbinding: ‘Een man probeert of te voldoen aan zijn vaders verwachtingen, of de fouten van zijn vader goed te maken.’<\/p>\n
De Amerikaanse president to be heeft het hier over zijn biologische, Keniaanse vader, de grote afwezige, die juist door er niet te zijn Barack leerde ‘op mijn eigen oordeel te vertrouwen en te vechten voor wat ik wilde’ (Het blijft wennen dat we de aanstaande baas van de wereld via zijn boeken zo intiem kunnen kennen. Hij wordt de eerste priv\u00e9president).<\/p>\n
De vader is belangrijk voor Obama, hij is de vaderszoon. Veelzeggend, dat het verkleinwoord in dit verband nooit wordt gebruikt. Het is ‘moederszoontje’, altijd met een licht d\u00e9pit uitgesproken, en ‘vaderszoon’. En wat de vader ook doet, to be or not to be, hij is altijd buitengewoon invloedrijk.<\/p>\n
Is ie er wel, dan wordt ie richtsnoer. Is ie er niet, dan wordt dat verlies door de zoon gecompenseerd.<\/p>\n
Allejezus, wat een benijdenswaardige positie heeft de vader – precies de omgekeerde van de moeder, die, zeker vroeger in de psychoanalytische literatuur, altijd wel iets fout deed, wat het ook was.<\/p>\n
Ik vind ze sympathiek, die vaderszonen, jaloersmakend soms, maar grotendeels ook onbegrijpelijk. Wat ik niet snap, is waarom de verwachtingen van de wel aanwezige moeder er zo weinig toe doen.<\/p>\n
Dit is in het kort de situatie: Obama verlangt naar een vader die er niet is, en ik zag de mijne, toch echt aanwezig en hulpvaardig, grotendeels over het hoofd. Iets geeft mij in dat we in beide gevallen eigenlijk niet bezig zijn met re\u00eble vaders, maar met een vaderbeeld, heel abstract, waaraan we inspiratie hopen te ontlenen. Een mannelijke muze, hoogverheven, waarvan het niet de bedoeling is dat hij je ooit daadwerkelijk voor de voeten loopt.<\/p>\n
En zo lijken twee tegengestelde posities bij nader inzien toch op elkaar. Obama’s vader kon dankzij z’n afwezigheid een ideaalbeeld blijven, want praktisch ongezien en goeddeels niet-getest, en de mijne, die toch heel tastbaar was, moest in dit aardse leven genegeerd worden, om de Vadermythe niet aan te tasten.<\/p>\n
Ik vind het achteraf spijtig dat ik niet meer moeite heb gedaan voor de man, die daar nooit expliciet om vroeg, maar toch meer aanwijzingen gaf dan ik toen wilde geloven.<\/p>\n
Het komt denk ik ook, omdat ik naast vader en moeder ook nog die biologische ouders had. Voor de vrouw die mij baarde, had en heb ik eigenlijk geen belangstelling, ik vond mijn dagelijkse moeder meer dan genoeg. Maar mijn dagelijkse vader heb ik nooit helemaal serieus genomen, alsof ie maar een flauwe afspiegeling was van de Echte Vader die mij verwekte. Not the real thing.<\/p>\n
Dit vind ik achteraf lichtelijk angstaanjagend: dat je zo gefocust kunt zijn op het onaantastbare idee van de Vader, dat je de man die je naar hockey brengt en ‘s nachts van de trein haalt te gewoontjes vindt. Te letterlijk.<\/p>\n
De redenen zijn verschillend, maar zowel bij Obama als bij mij schort het aan een praktische omgang met de vader.<\/p>\n
En o ja, ik word geen president, hij wel. Je mag daarom hopen dat Obama’s verstandhouding met de wereld meer lijkt op hoe hij met zijn moeder omging dan met zijn vader.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ik dacht dat ik mijn huis liet verbouwen, dat ik het oude door het nieuwe ging vervangen, maar wat er gebeurt, is dat juist het oude leven weer te voorschijn komt. Achter in de kasten vond ik boeken, schriften, brieven, die ik al die tijd niet gemist had, maar die ik nu toch niet weg […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=101211"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/101211\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=101211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=101211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=101211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}