{"id":100673,"date":"2008-11-30T11:23:00","date_gmt":"2008-11-30T09:23:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/wij-onderhandelen-niet-wij-voeren-actie\/"},"modified":"2008-11-30T11:23:00","modified_gmt":"2008-11-30T09:23:00","slug":"wij-onderhandelen-niet-wij-voeren-actie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/wij-onderhandelen-niet-wij-voeren-actie\/","title":{"rendered":"Wij onderhandelen niet, wij voeren actie"},"content":{"rendered":"
\n

Kijk eens aan, vakbondsman Herrie Hoogenboom liet de aard van zijn beroep over de volle lengte van zijn rechteronderarm tatoe\u00ebren. ‘Organize’<\/i>, staat er in grote, blauwe letters. Er is over nagedacht. De Amerikaanse spelling, met een z waar Engelsen een s gebruiken, accentueert het transatlantische karakter van zijn missie. Organizing<\/i>. Overgewaaid uit Amerika.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Hoogenboom (38) zorgde er bij Heineken voor dat machines bleven draaien. Na zijn verkiezing tot lid van de ondernemingsraad ging steeds meer tijd in het behartigen van de belangen van het personeel zitten. Twee jaar geleden kwam hem tijdens de bondsraad van FNV Bondgenoten ter ore dat ook in ons land ‘organizers’ aan de slag zouden gaan. Hij solliciteerde bij FNV Bondgenoten en kort daarna kon hij zich fulltime begeven onder de chronisch onderbetaalde, om niet te zeggen: uitgebuite, werkers in de schoonmaakbranche.<\/p>\n

Aan de aard van zijn bezigheden kleeft iets van het romantische idealisme van het aloude opbouwwerk: mensen ‘aan de basis’ spontaan op de schouder tikken, luisteren naar hun collectieve klachten en op basis daarvan rekruteren, activeren, mobiliseren, demonstreren, triomferen.<\/p>\n

On-Nederlands<\/b>
De methodiek is ontleend aan inzichten van de Service Employees International Union (SEIU) die de laatste jaren vanuit haar hoofdkwartier in Washington DC druk doende is om de banden met de vakbeweging tot in de meest obscure uithoeken van de aardbol te verstevigen. De hartelijke verstandhouding tussen de Amerikaanse bond en FNV Bondgenoten en Abva\/Kabo leidde ertoe dat de SEIU sinds oktober over een kantoor in Amsterdam beschikt.<\/p>\n

De eerste gevolgen van deze alliantie waren vorig najaar merkbaar op het frisgeschrobde Schiphol waar het gros van de schoonmaakemploy\u00e9s toen nog werd afgescheept met minder dan een tientje bruto per uur. FNV Bondgenoten had laten uitpluizen welke andere bedrijven klant waren bij de particuliere firma’s die voor het reinigen van de luchthaven verantwoordelijk zijn. <\/p>\n

Via een zorgvuldig uitgestippeld stappenplan pookte de bond geleidelijk de druk op deze bedrijven op om de schoonmaakfirma’s aan te sporen te capituleren voor de looneisen. Gewaardeerde relaties als ING Bank, ABN Amro, Schiphol Group en de ministeries van Verkeer en Waterstaat, Sociale Zaken en Buitenlandse Zaken ontvingen een brief waarin FNV Bondgenoten wees op de schandelijke praktijken van het schoonmaakbedrijf dat zijn personeel zo ondermaats betaalde.<\/p>\n

Bazen die de uitnodiging om te overleggen over betere salari\u00ebring laconiek naast zich neerlegden, keken beteuterd op van de tegenzet van de bond. De cleaning sector vond het eigenlijk best een rotstreek, zo’n brief. Ook het dreigement dat er op de stoep bij klanten van zo’n omstreden werkgever gedemonstreerd zou gaan worden, viel slecht.<\/p>\n

‘We hoopten dat opdrachtgevers de telefoon zouden grijpen om zo’n bedrijf te laten weten: hoe je het voor elkaar krijgt kan me niet schelen, maar ik wil geen schoonmakers meer die mijn klanten lastigvallen met folders en spandoeken,’ zegt Hoogenboom. ‘Nou, ik geloof dat deze actievorm wel het succes is geworden dat we ervan verwachtten.’<\/p>\n

De actie op Schiphol werd opgeleukt met een sambaband, spreekkoren en rebelse clowns. In Utrecht kregen de Nederlandse Spoorwegen als grootste en slechtst betalende opdrachtgever in het schoonmaakwezen de Gouden Drol uitgereikt. Per opgetuigde touringcar en met de megafoons in de aanslag trokken obstinate reinigingsploegen langs de priv\u00e9adressen van de directeuren van Asito, Hago en Gom, de drie grootste schoonmaakbedrijven waar Schiphol zaken mee doet. Het werd tijd om buurtgenoten te informeren over de schraapzucht van zowel mevrouw Monique van Riemsdijk van Asito als de Hago- en Gom-bazen.<\/p>\n

Ten tijde van de cao-onderhandelingen drong een groepje activisten van FNV Bondgenoten het zaaltje binnen waar de delegatie van werkgevers in de schoonmaaksector zat te vergaderen. De aankondiging dat de ongenode gasten zouden d\u00f3\u00f3rgaan met de strijd als ze hun zin niet kregen, sorteerde effect: een dag later lag er zomaar een akkoord dat er wezen mocht.<\/p>\n

Hoogenboom kon de critici die mopperden dat het ‘erg on-Nederlands’ was om een geschil over arbeidsvoorwaarden zo op de persoon uit te spelen, geen ongelijk geven: ‘Het was even slikken in werkgeversland. De capriolen die wij uithaalden, waren niet gebruikelijk, maar we deden het om verbeteringen te bewerkstelligen. En dan mag het, volgens mij.’<\/p>\n

57.000 dollar per uur<\/b>
‘Organizing druist natuurlijk lijnrecht in tegen het poldermodel,’ vindt Hoogenboom. ‘Wij onderhandelen niet. We voeren actie. Organizing brengt de vakbonden terug naar waar het ooit om begonnen was. Wie in een hi\u00ebrarchische positie ten opzichte van z’n werkgever staat, heeft als individu niet de mogelijkheid om zaken in zijn voordeel te veranderen. They’ve got the money, we’ve got the numbers.’<\/i><\/p>\n

De fijne kneepjes van het organizersvak werden Hoogenboom in een stoomcursus van drie weken bijgebracht door Amerikaanse trainers van de SEIU. Ondanks de culturele kloof tussen beide continenten staken de FNV-organizers veel nuttigs op van hun overzeese docenten.<\/p>\n

Het Amsterdamse kantoor van FNV Bondgenoten is gevestigd in een futuristisch bedrijfspand tegenover treinstation Sloterdijk. In de hoek van het vertrek staan de protestborden te verstoffen die herinneren aan de victorie van een jaar geleden: ‘Nooit meer onzichtbaar. Schoonmakers voor een betere toekomst’ en: ‘Wurgcontracten houden schoonmakers arm’. Een ander stuk karton vermeldt onder een tamelijk schurkachtige portretfoto van een captain of industry<\/i>: ‘Dit is Henri Kravis van Kohlberg Kravis Roberts & Co. Verdiende 57.000 dollar per uur.’ Goed voorbeeld van een door de SEIU in Amerika aangezwengelde actie tegen de winsthonger van het dubieuze beleggingsfonds KKR waar heel wat bedrijven aan ten prooi vielen. ‘Bonden uit de hele wereld sloten zich bij die actie aan. Wij ook,’ zegt Herrie Hoogenboom. <\/p>\n

Drie jaar geleden was hij een van de eerste organizers in Nederland, inmiddels werken er ruim twintig bij diverse FNV-bonden. Naar Amerikaans voorbeeld gaan zij de werkvloer op om ‘leiders’ te werven, de vrijwilligers die de acties tot een succes moeten maken. Zoals Judy Lock, die onder auspici\u00ebn van Asito Schiphol helpt schoonhouden. ‘Mensen moeten weer het idee krijgen dat FNV Bondgenoten ergens voor staat,’ zegt ze. ‘Die acties van vorig jaar gingen niet alleen om een loonsverhoging van \u00e9\u00e9n euro en tien cent per uur maar, heel belangrijk, ook om het verkrijgen van meer respect.’<\/p>\n

‘Moeilijk te meten, maar als je over respect begint, weet iedereen w\u00e9l meteen wat je bedoelt,’ vult Hoogenboom aan. ‘In het begin beschouwden onze FNV-collega’s organizers als veredelde ledenwervers, maar zo zien wij onszelf niet. Wij duwen mensen in beweging. We willen winnen en we zijn graag zichtbaar als vakbond. Het is mooi als dat tot ledenwinst leidt, maar dat is niet het uitgangspunt.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Gekonkel en machtsstrijd<\/b>
De Service Employees International Union<\/a> noteerde in juni dit jaar de toetreding van het tweemiljoenste lid, in twaalf jaar tijd een verdubbeling van de achterban. Het succes van de bond komt grotendeels op het conto van de charismatische leider Andy Stern, een kalende vijftiger die een beetje aan Jan Marijnissen doet denken. De twee barricadetijgers weten hun radicalisme met een beminnelijke glimlach te verkopen. Ze zijn zich terdege bewust van de macht van het getal en schuwen het gebruik van populistische oneliners allerminst.<\/p>\n

In 1973 meldde Stern zich aan bij de SEIU, op de dag waarop hij, net afgestudeerd van de universiteit, als maatschappelijk werker zijn entree maakte in het arbeidsproces. Via de afdeling in Pennsylvania schoot hij omhoog in de nationale bondshi\u00ebrarchie. In 1984 kwam hij in dienst van het SEIU-kantoor in Washington, waar hij met de co\u00f6rdinatie van de ledenwerving werd belast. Stern kon dermate goed opschieten met zijn baas John Sweeney, dat hij deze in 1995 als campagneleider hielp om tot voorzitter van de overkoepelende vakcentrale AFL-CIO te worden gekozen.<\/p>\n

Vlak voordat Sweeney de overstap naar de AFL-CIO maakte, delegeerde hij de leiding van de SEIU aan een beroepsluitenant. Diens eerste daad bestond uit het op staande voet ontslaan van kroonprins Stern, maar die maatregel sorteerde een averechts effect. De plaatselijke afdelingen kwamen in actie om Andy Stern voor de bond te behouden. Met succes: in 1996 werd hij de nieuwe SEIU-voorzitter.<\/p>\n

Het gekonkel en de machtsstrijd die aan zijn benoeming vooraf waren gegaan beschouwde Stern als symptomatisch voor de Amerikaanse vakbeweging, waar niemand elkaar leek te vertrouwen. In toespraken mocht de SEIU-voorzitter voortaan graag van leer trekken tegen vakbondsbestuurders die het te druk hadden met representatieve besognes om zich om het lot van het industri\u00eble proletariaat te bekommeren. <\/p>\n

De twee urgente zaken die volgens hem alle aandacht verdienden, waren globalisering en de noodzaak om het ledental op te krikken. Het totaal van achtenvijftig bonden vond hij bovendien te veel; daarvan zou een aantal moeten fuseren om sterker komen te staan in onderhandelingen met werkgevers.<\/p>\n

Toen die inzichten niet door de overkoepelende AFL-CIO werden gedeeld, dreigde Stern dat de SEIU en gelijkgestemde bonden zich zouden afsplitsen. In 2005 stapten de SEIU, de grootste en snelst groeiende bond van Amerika, samen met de Teamsters en vijf kleinere bonden inderdaad uit de federatie. De afvalligen gingen verder in de nieuwe coalitie Change to Win.<\/p>\n

Europeanen slechte betalers<\/b>
Gevleugelde woorden van Stern: ‘While we were invading Iraq, the Europeans invaded us.’ Wat hem betreft wordt het hoog tijd dat vakbonden zich even multinationaal organiseren als de grote concerns. Na een geslaagde campagne tegen de karige beloning voor personeel van warenhuisketen Wal-Mart, signaleerde de SEIU een nieuwe trend. De Franse, Britse en Scandinavische ondernemingen die de Amerikaanse markt hadden ontdekt, bleken vaak slecht van betalen. In eigen land hielden ze zich keurig aan de cao’s, maar in de Verenigde Staten spiegelden ze zich liever aan de werkgeverspraktijken van Wall-Mart.<\/p>\n

De Franse firma Sodexho, gespecialiseerd in dienstverlening aan het bedrijfsleven, ontmoedigde haar honderdduizend Amerikaanse en Canadese medewerkers om lid te worden van een vakbond. De SEIU besloot via advertenties in Franse kranten wereldkundig te maken dat Sodexho zich in de VS en Canada minder sociaal opstelde dan in eigen land. Dat hielp. Binnen anderhalve week vergaderden afgevaardigden van de bond met Sodexho over een collectieve arbeidsovereenkomst voor het Noord-Amerikaanse personeel.<\/p>\n

Gesterkt door deze ervaring belegde Stern in april 2005 in Londen een bijeenkomst voor vertegenwoordigers van twaalf Europese en Australische vakbonden, waaronder Abva\/Kabo en FNV Bondgenoten. Als het een examen was geweest, zou hij cum laude zijn geslaagd in zijn poging om de genodigden te overtuigen van het nut van internationale samenwerking.<\/p>\n

Strijd met het grootkapitaal<\/b>
Minstens vijftig vlaggetjes prikte Debbie Schneider op de wereldkaart die boven haar bureau hangt. Het hoofdkwartier van de SEIU, sinds vier jaar gevestigd in een compacte blokkendoos in het centrum van Washington, kent sinds enkele maanden een afdeling ‘internationale betrekkingen’. In de kwart eeuw dat ze bij de vakbond op de loonlijst staat, vervulde Debbie Schneider bijna alle denkbare functies, maar het als staflid leidinggeven aan het team dat de contacten met het buitenland onderhoudt, beschouwt ze als de kroon op haar werk. Uit hoofde van haar beroep is ze veel op reis. Steeds verder weg moet ze, zeker sinds zelfs Chinese vakbonden zich bij het netwerk hebben aangesloten. De samenwerking met geestverwanten aldaar vordert nog wat stroef, zeker in vergelijking met de souplesse waarmee het contact met bonden in Duitsland, Frankrijk, Engeland, Nederland, Polen en Zweden verloopt.<\/p>\n

‘We proberen dat aantal uit te breiden,’ zegt Debbie Schneider, ‘maar ons geduld wordt wat dat betreft op de proef gesteld. Met Spanje en Rusland werken we minder samen dan we zouden willen. Bij bonden in Belgi\u00eb en Itali\u00eb vinden we evenmin veel aansluiting.’<\/p>\n

Daar staat een opmars tegenover in landen waar militante vakbonden popelen om de strijd met het grootkapitaal aan te gaan: India, Indonesi\u00eb, Australi\u00eb, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Kenia, Brazili\u00eb, Uruguay, Mexico, Argentini\u00eb en Chili. Voor propagandadoeleinden werd een dvd vervaardigd met korte filmpjes die afgevaardigden uit de hele wereld op locatie inspraken om het moreel op de SEIU-conventie in Puerto Rico in mei van dit jaar op te krikken. De Nederlandse bijdrage behelst een impressie van een Utrechtse gracht, met op de voorgrond Henk van der Kolk, voorzitter van FNV Bondgenoten, die verzekert dat hij het united we stand<\/i> helemaal onderschrijft.<\/p>\n

‘Wij pretenderen niet dat we beter zijn dan de buitenlandse bonden waar we mee samenwerken,’ zegt Schneider. ‘We sturen alleen trainers om organizers op te leiden als daar om gevraagd wordt. Ons belangrijkste exportartikel is het verhaal over hoe SEIU kans zag om in twaalf jaar het aantal leden te verdubbelen tot twee miljoen. Daar hebben we enorm in ge\u00efnvesteerd. We namen honderden mensen in dienst die maar \u00e9\u00e9n opdracht hadden: leden werven voor de bond. Hoe groter we zijn, des te sterker we staan in onderhandelingen. Onze ledenwervers staan ‘s morgens vroeg aan de poort van bedrijven. Ze klampen werknemers aan en proberen een vertrouwensband op te bouwen. Dat lukt alleen in een-op-eengesprekken en een systematische, planmatige aanpak. Zwaar werk, maar het moet gebeuren. Doen we het niet, dan nemen werkgevers het van ons over.’<\/p>\n

Oorlog<\/b>
De ledenwerftactiek van de SEIU moet per land worden aangepast, ook omdat de vijandige toon die sommige Amerikaanse bedrijven aanslaan als vakbonden ter sprake komen, nergens wordt ge\u00ebvenaard. ‘In de Verenigde Staten is het evidenter dan in enig ander land ter wereld dat het nut heeft om lid van een vakbond te worden,’ legt Debbie Schneider uit. ‘In een verzorgingshuis waar de vakbond betrokken is bij het opstellen van de arbeidsvoorwaarden schieten de lonen twintig, dertig procent omhoog. Iedereen weet welk direct voordeel lidmaatschap van de bond oplevert. Dat niettemin veel mensen huiverig zijn om zich aan te sluiten, heeft maar \u00e9\u00e9n reden. De Amerikaanse grondwet geeft iedereen het recht om zich in een vakbond te organiseren, maar in negentig procent van de gevallen wordt de wet gebroken. Werkgevers intimideren personeel dat met de bond sympathiseert. Als het zou lukken om die intimidatie uit te bannen, zou zeker vijftig procent van de werkenden in dit land georganiseerd zijn in plaats van tien procent. We horen het dagelijks. Angst om een baan niet te krijgen of angst om een baan te verliezen geeft de doorslag om geen lid van de bond te worden. Dat maakt dat de Amerikaanse situatie zo drastisch verschilt van die in bijvoorbeeld Nederland.’<\/p>\n

Ooit gehoord van het fenomeen union buster<\/i>? Dat is een rap van de tongriem gesneden anti-propagandist die het personeel in de baas z’n tijd op het verderfelijke karakter van vakbonden komt wijzen. Wie het woord ‘union’ intikt op YouTube, kan kiezen uit een bonte stoet mini-documentaires en reclamespotjes waarmee het Amerikaanse werkgeversfront de onderbetaalde burger bestookt. Onvermijdelijk trekken de beruchte, met een verborgen camera geregistreerde dus onscherpe beelden voorbij van de op heterdaad betrapte districtsbestuurder die een stapeltje bankbiljetten in de binnenzak steekt. Gefrustreerde ex-vakbondsleden (of ingehuurde acteurs die als zodanig figureren) monkelen hoe misleid zij zich voelen: ze betaalden zich blauw aan contributie, maar de bond kon niks garanderen. Ze ‘probeerden’ loonsverhoging los te peuteren, maar als dat niet lukte, kon je fluiten naar de centen die je in je na\u00efviteit naar de bond had overgemaakt.<\/p>\n

Debbie Schneider herinnert zich de tragikomische spijtoptant Martin Jay Levitt, schrijver van de bestseller Confessions of a Union Buster<\/a>. Helaas leeft de man niet meer, maar hij was een graag geziene gastspreker tijdens bijeenkomsten waar het SEIU-kader werd klaargestoomd om er tegenaan te gaan. ‘Martin kon heel goed verwoorden welke strategie ondernemers volgen in hun oorlog tegen werknemers die zich willen organiseren,’ zegt Schneider.<\/p>\n

Het hoge woord is eruit. Jazeker, oorlog. Dag in, dag uit.<\/p>\n

Smerige trucs<\/b>
De vijandschap tussen de SEIU en tegenstrevers die vinden dat de baas de baas moet blijven, verklaren het wantrouwen dat communicatie met de bond bemoeilijkt. Hoewel mailtjes worden afgesloten met een bemoedigend ‘in solidarity’<\/i>, stuit een ogenschijnlijk simpel verzoek van een Nederlandse journalist op onuitgesproken bezwaren. De vraag was of bemiddeling mogelijk was bij het leggen van contact met actieve vakbondsleden. Praten met woordvoerders die in dienst zijn van de bond kon natuurlijk ook, maar het zou interessant zijn om daar de praktijkervaringen van workers aan toe te voegen.<\/p>\n

Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan.<\/p>\n

Voorlichter Matt Nerzig van de New Yorkse SEIU-local 32BJ (de afdeling die onder meer beveiligingspersoneel organiseert) knikt welwillend. Hij belooft zijn best te zullen doen, maar ook hij slaagt er niet in om binnen drie weken \u00e9\u00e9n moedig vakbondslid bereid te vinden om met een representant van de Nederlandse pers te praten.<\/p>\n

Leah Gonzalez van SEIU-local 1122 in New York, het bondsfiliaal voor werkers in de gezondheidszorg, garandeert met tegen beide oren een telefoonhoorn geklemd (terwijl vanuit haar handtas een mobieltje bliept) dat ze zich zal beijveren om een zegspersoon te vinden. Helaas, twee miljoen leden, maar het blijkt dat niemand mans genoeg wordt geacht om het woord te voeren.<\/p>\n

Uiteindelijk legt Hannah Sassaman van SEI Health Care in Philadelphia uit waar het gebrek aan medewerking uit voortkomt. ‘We kennen je niet, dus waarom zouden we je vertrouwen? Vergeet niet dat de vakbond in dit land onder druk staat. De meest smerige trucs worden uitgehaald om ons een hak te zetten,’ zegt ze. Ook speelt een rol dat de SEIU graag controle houdt over wat over haar gezegd en geschreven wordt.<\/p>\n

De terughoudende reacties bevestigen de ijzeren reputatie die de bond volgens een dissidente vleugel verwierf sinds Andy Stern aan de macht kwam. De United Healthcare Workers-West SEIU uit Californi\u00eb verwijt haar voorzitter een bureaucratische, antidemocratische inslag.<\/p>\n

Lange mars<\/b>
Het kostte wat moeite voordat het zover was, maar ten slotte zullen in het bondskantoor te Philadelphia twee vrouwelijke organizers vertellen over het rekruteren van leden onder verpleegkundigen en personeel van de thuiszorg. De laatste categorie is, zegt Morgan Grass, het lastigst op te sporen. Thuishulpen passeren geen bedrijfspoort waar ze aan het begin of einde van de dag door de vakbond op hun rechten kunnen worden aangesproken. ‘Ik moet ze dus opzoeken op de adressen waar ze werken. Bij mensen thuis. Gelukkig spreek ik Spaans, veel vrouwen die dit werk doen komen uit Mexico of Midden- en Zuid-Amerika. Een deel werkt als uitzendkracht, de rest wordt rechtstreeks betaald door de bejaarden of de gezinnen die zowel hun klant als werkgever zijn.’<\/p>\n

Volgens de Amerikaanse wetgeving mag de vakbond voor de belangen van het personeel in een bedrijf opkomen als eenenvijftig procent van de werknemers (ook als die geen bondslid zijn) daar schriftelijk mee instemt. Het inzamelen van handtekeningen in het kader van dit Card Check-systeem is dus stap \u00e9\u00e9n in de lange mars naar betere arbeidsvoorwaarden. <\/p>\n

Voor thuiszorgwerkers die hun uren rechtstreeks bij hun individuele opdrachtgevers declareren (de Direct Care workers), zal de vakbond eerst een pro-formastichting moeten oprichten die als collectief aanspreekpunt voor de eenpitters fungeert. Het wettelijk minimumloon voor employ\u00e9s in de Amerikaanse thuiszorg is 7,15 dollar per uur. Er blijkt zowaar een voordeeltje aan zo’n laag inkomen te zitten: de SEIU-contributie in Pennsylvania bedraagt 1,8 procent van het nettoloon. Wie weinig verdient, is weinig kwijt aan de vakbond.<\/p>\n

‘I love it,’ zegt Morgan Grass over het vak van organizer dat ze sinds vijf jaar beoefent. ‘Er werken vooral laagopgeleide immigranten in de thuiszorg die blij zijn met elke dollar die ze verdienen,’ licht ze toe. ‘Ze vinden alles al gauw best. Mijn taak is om ze te politiseren. Ik zet hun schamele uurloon af tegen de miljoenen die de baas van zo’n thuiszorgorganisatie verdient. Ik maak duidelijk dat het eigenaardig is dat zij zieke mensen verzorgen, maar dat ze z\u00e9lf een groot probleem hebben als ze ziek worden en niet verzekerd zijn. Dus we zorgen dat ze daar kwaad om worden en dan geven we ze educatie. We geven aan hoe we door gezamenlijk actie te voeren de situatie kunnen verbeteren. Met video’s en folders laten we de successen zien van mensen die in vergelijkbare omstandigheden verkeerden, in opstand kwamen en het wonnen van hun baas.’<\/p>\n

Wederzijds intimideren<\/b>
Regina Simmons hoort tot de organizers die geen universitaire opleiding achter de rug hebben. Ze komt voort uit de beroepsgroep die ze sinds drie jaar onder auspici\u00ebn van de vakbond ter zijde staat. Als verpleegkundige bij verzorgingshuis Haverford Nursing Home in Philadelphia kreeg ze de smaak van het actievoeren te pakken toen de directie een einde dacht te kunnen maken aan bonussen voor het personeel. <\/p>\n

Van de honderdvijftig medewerkers van het instituut waren er hooguit tien lid van de SEIU. ‘Een organizer belde me ‘s avonds thuis op. Hij vroeg me om een bijeenkomst te beleggen waar we de maatregel van Haverford zouden bespreken,’ vertelt Regina Simmons. ‘Twee dagen vergaderden we met vijf verpleegsters en de man van de bond. Dat was het begin. Ik werd de contactpersoon tussen de bond en het personeel. We verdeelden de taken: al onze collega’s moesten thuis worden opgezocht, we bespraken de situatie eerst met iedereen onder vier ogen, legden uit wat we met steun van de vakbond konden doen om het bonussysteem te behouden en we schreven nieuwe vergaderingen uit waar steeds meer belangstelling voor was. <\/p>\n

Per dag meldden twintig, dertig collega’s zich aan bij de SEIU. Iedereen had het gevoel dat we aan de winnende hand waren – en dat was ook zo. Als onze eisen niet werden ingewilligd, zouden we in staking gaan. De directie krabbelde terug, we kregen de garantie dat de bonussen bij Haverford blijven bestaan. Nadat deze slag door ons was gewonnen, rees de vraag of we de oorlog niet verloren hadden. In Amerika kun je wachten op het moment waarop een werkgever de aanstichter van arbeidsonrust terugpakt.’<\/p>\n

Zou de directie even heftig op de klacht van een nieuwe bewoonster hebben gereageerd als er kort tevoren geen arbeidsconflict was geweest? Regina Simmons vraagt het zich af. De bejaarde dame die ze ‘s morgens in bad had gestopt, beschuldigde haar er achteraf van dat ze gestompt, geschopt en gekrabd was. Er waren geen getuigen, niemand had tumult gehoord, maar toch werd de verpleegkundige voor drie dagen geschorst. <\/p>\n

Intussen zou een commissie onderzoeken of er inderdaad geschopt, gekrabd en geslagen was. De uitslag was ontnuchterend: ‘Mij werd ontslag aangezegd omdat de beschuldigingen klopten. Ik stond perplex. Ik had tien jaar in dat verpleeghuis gewerkt. Er was nooit iets op de kwaliteit van mijn werk aan te merken geweest. Iedereen wist dat die vrouw psychische problemen had. Als ik werd ontslagen, zouden mijn collega’s hun vertrouwen in de vakbond verliezen. Een week zat ik thuis, toen kwam het bericht dat mijn ontslag was teruggedraaid. Ik denk dat de directie begreep dat de rechter mij in het gelijk zou stellen.’<\/p>\n

Na het incident liep Regina Simmons zich een half jaar als member organizer<\/i> het vuur uit de sloffen voor de bond. Toen de SEIU haar vroeg om fulltime organizer te worden, kon ze haar baan opzeggen. Opgetogen legt ze uit dat acties in de gezondheidszorg meestal beginnen met een bliss. Dat betekent: folders uitdelen aan het personeel en oproepen om de actievergadering van de bond bij te wonen. Tijdens die bijeenkomst zal de petitie worden opgesteld waar de handtekeningen van zoveel mogelijk sympathisanten onder moeten komen. <\/p>\n

De brief zal niet zomaar aan de directie overhandigd worden; dat gebeurt tijdens de met het nodige rumoer omgeven March on the Boss<\/i>. Alle deelnemers aan deze mars gaan op de foto. De bedoeling is dat de portrettengalerij weifelaars van gedachten doet veranderen, al kijkt de vijand natuurlijk over de schouders mee. De directie vindt het wel prettig om de hoofden van alle dwarsliggers naast elkaar op een papiertje te hebben staan. Meer dan eens begint met gedoe over die foto’s het harde spel van wederzijds intimideren en ge\u00efntimideerd worden. Geen betoger laat zich graag bij de baas ontbieden om verantwoording voor een spandoektekst af te leggen. En geen baas houdt ervan om thuis onverwacht bezoek te krijgen van een meute die de buurt haarfijn komt informeren over het fooitje waarmee deze man zijn personeel denkt te kunnen afschepen.<\/p>\n

Balsturige directrice<\/b>
Bij Kingsbridge Heights Nursing Home, een verpleeghuis in het verpauperde New Yorkse stadsdeel West Bronx, werd een half jaar gestaakt. Sinds een paar weken is het werk hervat, maar een benedenwoning tegenover het instituut fungeert nog steeds als actiecentrum. In een zangerig Engels licht de uit Ghana ge\u00efmmigreerde SEIU-leider Isaac Nortey (62) zijn finest hour toe. Niemand minder dan Barack Obama wenste de stakers van Kingsbridge in een handgeschreven briefje alle sterkte toe, terwijl die man in het heetst van de verkiezingsstrijd waarachtig wel iets anders aan zijn hoofd had.<\/p>\n

In 2000 beloofde directrice Helen Sieger dat ze voortaan maandelijks voor elke werknemer een bedrag zou storten in het fonds dat als basis voor een collectieve ziektekostenverzekering diende. Die verplichting kwam de directrice niet na, maar ze reageerde kwaad toen de vakbond zich met de oplopende betalingsachterstand bemoeide. Zij was de baas, zou ze gezegd hebben, en daarom meende ze z\u00e9lf te mogen bepalen wat ze wel en niet deed.<\/p>\n

De SEIU besloot tot een bliss<\/i>, gevolgd door een March on the Boss. Op een actievergadering stak 97 procent van de tweehonderdtwintig werknemers de hand op toen gevraagd werd wie v\u00f3\u00f3r een staking was. ‘Volgens de wet moet er tussen de aankondiging en de staking tien dagen zitten, maar wij gaven haar dertig dagen bedenktijd. Helen Sieger hield voet bij stuk,’ zegt Isaac Nortey. <\/p>\n

De balsturige directrice kon het krijgen zoals ze het hebben wilde. De speurneuzen van de afdeling Labor Relations Research van de SEIU verdiepten zich alvast grondig in de jaarcijfers van het verzorgingstehuis (vijf miljoen dollar winst in 2006) en het boeiende priv\u00e9leven van mevrouw Sieger die lid bleek te zijn van de joods-orthodoxe Babov-sekte. Voor haar riante villa aan de 50th Street in Brooklyn verzamelden zich de SEIU-spreekkoren. ‘Ons bleek dat ze weinig contact met de buurt heeft. Iedereen vindt het een beetje typische vrouw,’ vertelt Nortey. ‘Ze ligt ook overhoop met haar familie.’<\/p>\n

Zes maanden lag het verpleeghuis plat. Vierentwintig uur per etmaal hield een picket line van minimaal vijftien vakbondsleden met grimmige sandwichborden de wacht voor de ingang van het gebouw. Voor de uitzendkrachten die zich tijdelijk over de pati\u00ebnten ontfermden, viel het niet mee om zich een weg langs de boze demonstranten te banen. Ze kregen eieren, tomaten en verwensingen naar het hoofd geslingerd. Auto’s werden bekrast, \u00e9\u00e9n keer zelfs abusievelijk het voertuig van een actief bondslid. Kortom, het was oorlog.<\/p>\n

Halverwege de staking bezweek de actievoerende verpleegkundige Audrey Smith Campbell aan een astma-aanval. Treurig, vooral vanwege het in de media breed uitgemeten detail dat het slachtoffer verstoken bleef van haar vierhonderd dollar kostende medicijn sinds ziekenfonds Medicare de vergoedingen wegens nalatigheid van Helen Sieger had stopgezet.<\/p>\n

Spion<\/b>
Rond het lunchuur stroomt het voormalige SEIU-stakingscentrum aan Cannon Place vol met zorgverleners van het verpleeghuis aan de overkant. Terwijl pizzadozen en blikjes cola rondgaan, wordt nog \u00e9\u00e9n keer grimmig gelachen om de malle directrice die zou hebben geprobeerd om vakbondsleden om te kopen. Wat ze niet wist: onder de zogenaamd werkwilligen bevond zich een spion die alles doorbriefde aan de vakbond. Tijdens de staking legden SEIU-vrijwilligers familiebezoeken af om zoveel mogelijk pati\u00ebnten uit het omstreden verpleeghuis overgeplaatst te krijgen naar elders. Op zeker moment stond een derde van de bedden in Kingsbridge leeg.<\/p>\n

Nu het werk is hervat, rekent de vakbond het tot haar plicht om de bezettingsgraad in het tehuis terug te helpen brengen tot het oude peil. De National Labor Relations Board oordeelde dat Helen Sieger fout zat. Ook de rechter oordeelde dat de directrice haar verplichtingen schromelijk veronachtzaamde. Tegen betaling van honderdvijftigduizend dollar werd ze op borgtocht vrijgelaten, in afwachting van het vonnis dat mogelijk in gevangenisstraf voorziet. Maar voorlopig laat de directrice zich elke ochtend door haar chauffeur afzetten voor de deur van het verpleeghuis, waar ze tot afgrijzen van de ex-stakers de dag doorbrengt met het afhandelen van de lopende zaken.<\/p>\n

‘Deze vrouw moet weg van die post,’ vindt Isaac Nortey. ‘Desnoods spannen we een procedure aan als zij niet uit zichzelf opstapt. Ze is ongeschikt om een verpleeghuis te leiden.’<\/p>\n

Nortey tikt op het glas van zijn horloge. Hij draagt dat T-shirt met de opdruk ‘marshal’ niet zonder reden. Als lid van de ordedienst is hij graag op tijd. Over een uur begint een grote SEIU-demonstratie in Manhattan, schuin tegenover Madison Square, waar de thuiszorgverschaffers Best Care en Prestige Care kantoor houden. Via acties probeert de bond te bereiken dat collectieve ziektekostenverzekeringen voor thuishulpen worden afgesloten. Er zijn genoeg petjes, fluitjes, shirts en protestborden voor iedereen. Vervolgens ontrolt zich een zeer Amerikaans ritueel.<\/p>\n

‘What do we want?’ roept de cheerleader.<\/p>\n

‘Health care now!’ antwoordt de massa in koor.<\/p>\n

De politie heeft het beschaafde oproer volmaakt onder controle, ook als de stoet in beweging komt en aangroeit tot een leger van enkele duizenden betogers. De stemming zit er goed in, helemaal als ter hoogte van Union Square een combo het Get up, stand up uit de speakerkasten laat knallen.<\/p>\n

Proletari\u00ebrs aller landen<\/b>
Dit verhaal eindigt op hetzelfde adres als waar het begon: op de derde verdieping van FNV Bondgenoten, tegenover het treinstation Amsterdam-Sloterdijk. Het blijkt nog knap lastig om Michael Crosby en zijn Mexicaanse collega Valery Alzaga daar op te sporen. Het tweetal runt sinds kort het Nederlandse kantoor van de SEIU, maar hun telefoons zijn niet doorgeschakeld naar de receptie en niet \u00e9\u00e9n gepolste voordeurdeler heeft ooit van hen gehoord. Daar hoopt Crosby, zegt hij even later, met spoed een einde aan te maken.<\/p>\n

Twee\u00ebndertig jaar diende hij het vakbondswezen in zijn vaderland Australi\u00eb. Tegenwoordig denkt hij op mondiaal niveau. ‘Bittere noodzaak,’ zegt hij. ‘Als arbeiders honderd jaar geleden een fabriek platlegden, zaten zij, maar ook hun baas zonder verdiensten. Dat was een gelijke strijd. Maar tegenwoordig zijn de meeste fabrieken in handen van multinationals. Daar ligt echt niemand wakker van een stakinkje bij een van de honderden vestigingen. Alleen een wereldwijd netwerk van sterke vakbonden kan tegenwicht bieden aan de ondernemingen van tegenwoordig.’<\/p>\n

De internationale vakbeweging moet minstens zo slim worden als de grote concerns, vindt Crosby. Dat aloude adagium, volgens welke proletari\u00ebrs aller landen zich moesten verenigen, was zo gek nog niet. ‘Ondernemers praten over teruggaan naar de core business. Dat moeten wij ook doen. Onze core business is: streven naar meer macht voor de werkenden, waar ook ter wereld.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kijk eens aan, vakbondsman Herrie Hoogenboom liet de aard van zijn beroep over de volle lengte van zijn rechteronderarm tatoe\u00ebren. ‘Organize’<\/i>, staat er in grote, blauwe letters. Er is over nagedacht. De Amerikaanse spelling, met een z waar Engelsen een s gebruiken, accentueert het transatlantische karakter van zijn missie. Organizing<\/i>. Overgewaaid uit Amerika.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":284451,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,57,1117,55],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Rudie Kagie","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/100673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=100673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/100673\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Rudie Kagie","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/284451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=100673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=100673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=100673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}