{"id":100279,"date":"2008-12-06T10:01:00","date_gmt":"2008-12-06T08:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/cyberchondrie-ziek-van-google\/"},"modified":"2008-12-06T10:01:00","modified_gmt":"2008-12-06T08:01:00","slug":"cyberchondrie-ziek-van-google","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/cyberchondrie-ziek-van-google\/","title":{"rendered":"Cyberchondrie: ziek van Google"},"content":{"rendered":"
\n

In de echte wereld is de kans dat hoofdpijn veroorzaakt wordt door een hersentumor 0,0116 procent. In de virtuele wereld is dat drie procent. Dat wil zeggen, de kans dat informatie over hoofdpijn op het internet kanker als oorzaak aanwijst. De kans dat personen die hoofdpijn als zoekterm intoetsen vervolgens doorzoeken op een hersentumor als oorzaak, in plaats van cafe\u00efne of stress, ligt nog eens vele malen daarboven: zesentwintig procent. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Dat ontdekten Ryen White en Eric Horvitz, twee computerwetenschappers van Microsoft Research, in een uitgebreid onderzoek naar cyberchondrie, een term die verwijst naar een ongefundeerde angst voor bepaalde zware aandoeningen als gevolg van het zoekgedrag op het internet. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"\"<\/div>\n
\n

Een belangrijk concept binnen het onderzoek is escalatie: de mate waarin een persoon zoekt naar een veelvoorkomend en meestal onschuldig symptoom \u2013 hoofdpijn bijvoorbeeld \u2013 en vervolgens doorklikt naar een serieuze, zeldzame aandoening als een hersentumor. Dat blijkt nogal veel te gebeuren: zevenendertig procent van de zoekers die zoekt naar \u2018pijn op de borst\u2019 eindigt bij \u2018hartaanval\u2019. De kans dat een hartaanval de oorzaak is van pijn op de borst verschilt per bevolkingsgroep, maar is in elk geval een cijfer achter twee nullen na de komma. Nou was het al wel langer bekend dat de informatie die zoekmachines ontsluiten geen realistische weergave is van de werkelijkheid: het zijn immers resultaten gebaseerd op populariteit in plaats van kwaliteit. Combineer dat met onderzoek dat aantoont dat internetters genoegen nemen met de eerste paar resultaten die een zoekmachine hun voorschotelt, en de gevonden hoge mate van escalatie is niet zo verrassend. <\/p>\n

Wat wel verrast, is dat deze escalatie bij een deel van de internetters blijft hangen: maanden na het invoeren van de zoekactie \u2018hoofdpijn\u2019 of \u2018pijn op de borst\u2019 zijn de proefpersonen nog steeds in de ban van \u2018hersentumor\u2019 en \u2018hartaanval\u2019 als zij googlen. Met andere woorden, het onderzoek suggereert dat medische informatie op het web de zoekers ervan bang kan maken: dat internetgebruik kan leiden tot hypochondrie. <\/p>\n

Hypochonders<\/b>
Theo Bouman, klinisch psycholoog aan de Universiteit van Groningen en auteur van verschillende boeken en artikelen over hypochondrie, bevestigt dat internet mensen bang kan maken. \u2018Hypochonders zoeken vaak verdieping \u2013 ze gaan veel naar de dokter en pluizen informatie uit. Het internet is uitermate geschikt om bevestigd te worden in je angsten.\u2019 <\/p>\n

Hypochondrie is een serieuze psychiatrische aandoening. Personen die er aan lijden, zijn gespannen en hebben erg veel moeite met medische \u2018confrontaties\u2019 in televisieprogramma\u2019s, krantenberichten of in het ziekenhuis. Volgens Bouman word je geen hypochonder van de ene op de andere dag: je moet er een bepaalde aanleg voor hebben. Het is dus niet zo dat iedereen die googlet naar medische informatie ziektevrees kan ontwikkelen, wel kan het mensen met aanleg een belangrijk zetje geven. Psycholoog Anton Schmidt, oud-onderzoeker aan de Universiteit Maastricht, maakt een onderscheid tussen typen hypochonders: zij die informatie over ziekten vermijden, en zij die juist bezeten op zoek gaan naar informatie: \u2018Voor die laatste groep medische veelvraten is het internet slecht nieuws.\u2019 Schmidt noemt het onderzoek \u2018interessant\u2019 maar voegt eraan toe dat niet duidelijk wordt of de proefpersonen al angstig waren en hoe het zoekgedrag het gedrag in het dagelijks leven be\u00efnvloedt. Pas als daar veranderingen optreden, kan cyberchondrie als een serieuze aandoening worden beschouwd. \u2018Hoe dan ook kan het internet mensen onzekerder en ongeruster maken.\u2019 <\/p>\n

White en Horvitz geven in het artikel een aantal aanbevelingen om \u2018de kans dat gebruikers zich zorgen maken\u2019 te verkleinen. Deze aanbevelingen hebben alle betrekking op het internet zelf: ze pleiten voor meer onderzoek naar medisch zoekgedrag en voor aanpassingen van zoekmachines zodat zoekers meer gebalanceerde informatie krijgen. De twee Nederlandse psychologen weten niet hoe haalbaar dit is, en denken beide dan het verstandiger is maatregelen \u2018aan de vraagzijde\u2019 te treffen. Anton Schmidt: \u2018Bij hypochonders werkt cognitieve gedragstherapie goed. Daarin kan je ook het internetgedrag betrekken.\u2019 <\/p>\n

Dit geldt voor mensen die al als hypochonder te boek staan: wat te doen met de mensen die er \u2018slechts\u2019 aanleg voor hebben?<\/p>\n

Theo Bouman: \u2018Zoekmachines aanpassen is bevoogding. Ook een beetje Rouvoetiaans, maar verstandiger is om mensen al op jonge leeftijd op de hoogte te brengen van hoe Google werkt. Dan voelen ze zich serieus genomen in plaats van betutteld, en betutteling werkt ook bij hypochonders niet.\u2019 <\/p>\n

Saillant aan het onderzoek is dat de onderzoekers in dienst zijn van Microsoft. De softwaregigant heeft meer dan achthonderd wiskundigen, sociologen, psychologen, computerwetenschappers en natuurkundigen in dienst die op verschillende terreinen onderzoek doen. Dit is hard nodig, wil het bedrijf de belangrijke speler blijven op de markten waarop het actief is. Er is \u00e9\u00e9n markt waar Microsoft al jaren voet aan de grond probeert te krijgen: de internetzoekmarkt. Tevergeefs, want zoeken op het internet is Google. Google heeft wereldwijd een markaandeel van meer dan zestig procent; Microsofts zoekdienst LiveSearch slechts vijf procent. De concurrentiestrijd tussen de twee molochs is zo langzamerhand stof voor een spannend boek, en misschien is dit wel een nieuw hoofdstuk: hoewel de Microsoft-onderzoekers hun eigen zoekmachine bij het onderzoek hebben betrokken, zeggen ze eigenlijk dat de manier waarop Google werkt mensen banger maakt voor ziekten dan nodig is. En dat Microsoft de kennis in huis heeft om het probleem van cyber\u00adchondrie aan te pakken.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mensen die op internet zoeken naar medische informatie klikken graag door naar ernstige aandoeningen. Daardoor kunnen ze gaan denken ernstig ziek te zijn. Cyberchondrie heet dat verschijnsel.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":284279,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,459,59,375,405,457],"tags":[783,2257],"acf":[],"author_name":"Maurits Martijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/100279"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=100279"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/100279\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Maurits Martijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/284279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=100279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=100279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=100279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}