<div class="lead">
<p>In het belangrijkste proces ooit voor het Internationale Strafhof in Den Haag werd Heineken-zakenpartner Jean-Pierre Bemba vandaag tot 18 jaar veroordeeld.</p>
</div>
<p>Het hof heeft vanmiddag gesproken. De Congolese oorlogscrimineel Jean-Pierre Bemba is veroordeeld tot een een gevangenisstraf van 18 jaar. <a href="https://www.vn.nl/heineken-internationaal-strafhof-bemba/" target="_blank">In maart werd</a> de voormalige rebellenleider – én lokale zakenpartner van bierbrouwer Heineken – al schuldig bevonden aan misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden vanwege de wandaden die zijn troepen begingen tijdens een operatie in het buurland Centraal-Afrikaanse Republiek in 2002 en 2003.</p>
<p>Het proces geldt als het belangrijkste ooit voor het Strafhof en is door diverse mensenrechtenorganisaties als historisch gekwalificeerd. Het is immers voor het eerst dat het hof in Den Haag massaverkrachting tegen burgers als een oorlogswapen erkent en niet als een randverschijnsel van het conflict. En het is de eerste keer dat het hof een rebellenleider veroordeelt die zelf in een ander land was toen de strafbare feiten werden gepleegd en dus niet ter plaatse het commando voerde.</p>
<p>Vergeefs waren de pogingen van de verdediging om de rechter ervan te overtuigen dat niet Bemba, maar de destijds door een staatsgreep bedreigde Centraal-Afrikaanse president Ange-Félix Patassé verantwoordelijk was voor de stelselmatige verkrachtingen, de moordpartijen en de plunderingen van Bemba&#8217;s troepen. Het hof achtte bewezen dat Bemba uitstekend op de hoogte was van wat er gebeurde en niet heeft gedaan waartoe hij bij machte was om de misdaden te voorkomen.</p>
<p>De aanklagers hadden een straf van minimaal 25 jaar tegen Bemba (53) geëist, terwijl diens advocaten vinden dat de acht jaar die hij al vastzit in Scheveningen een juiste strafmaat zou zijn. Los van dit proces is Bemba ook beschuldigd van kannibalisme, dat zou hebben plaatsgevonden tijdens een operatie van zijn troepen in Oost-Congo.</p>
<p>Bemba is via zijn vader Jeannot, een steenrijke Congolese zakenman die zich in de entourage van dictator Mobutu bevond, gelieerd aan de Nederlandse bierbrouwer Heineken, de marktleider in Congo. Bemba senior was aandeelhouder en <em>administrateur </em>(bestuurslid) van Bralima, de Congolese dochteronderneming van Heineken, en werd tijdens een bezoek aan Nederland met alle egards ontvangen op de Heineken-brouwerij in Zoeterwoude. Na zijn overlijden in 2009 erfden Bemba en zijn familie het belang van 5 procent in het brouwbedrijf.</p>
<p>Hoewel zij behalve Heineken de enige aandeelhouder zijn binnen Bralima en in die hoedanigheid niet alleen meedelen in de winst maar ook stemrecht hebben om invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering, liet de brouwer in een eerdere reactie weten het oneens te zijn met de kwalificatie van Bemba als zakenpartner. De brouwer gaf ook te kennen een poging te hebben gewaagd de familie uit te kopen, maar die zou te zeer aan het belang zijn gehecht.</p>
<p>Heineken is in Congo eveneens in opspraak geraakt vanwege <a href="http://www.nrc.nl/next/2016/04/30/ontslagen-tijdens-chaos-in-congo-1616499" target="_blank">een klacht</a> van een groep van 168 ontslagen oud-medewerkers in de oostelijke stad Bukavu. Zij vinden dat de bierbrouwer misbruik heeft gemaakt van een burgeroorlog om een groot deel van het personeel op straat te zetten. Volgens de oud-medewerkers werden ze per direct vervangen door dagwerkers, zonder dat zij een redelijke ontslagvergoeding hebben gekregen. De klacht loopt bij het Nationaal Contactpunt OESO-richtlijnen in Den Haag, dat zich naar verwachting uiterlijk deze maand uitspreekt over de ontvankelijkheid.</p>
<div class="info-box">
<p><a href="https://www.vn.nl/de-foute-afrikaanse-connecties-van-heineken/">Dit voorjaar</a> publiceerde Vrij Nederland een reconstructie van ruim tachtig jaar Heineken in Congo, waaruit blijkt dat de connectie met de omstreden Bemba slechts het topje van de ijsberg is van Heinekens omstreden handelspraktijken in Congo. Olivier van Beemen is auteur van het boek <em><a href="http://www.heinekeninafrika.nl/">Heineken in Afrika</a> </em>(Prometheus, november 2015), dat onder meer tot vragen in de Tweede Kamer en het Europees Parlement leidde.</p>
</div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-331296 media-331296" class="align-left"><img decoding="async" src="https://dezwijger.nl/programma/heineken-in-afrika" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-21-om-16.02.53-320x214.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-21-om-16.02.53-640x427.png 640w" alt="" /></figure>
</div>
<div class="info-box">
<p>Op 11 juli organiseert Pakhuis De Zwijger in Amsterdam een (gratis) discussieavond rondom zakendoen in conflictgebieden en ethisch ondernemerschap. Meer informatie en aanmelden <a href="https://dezwijger.nl/programma/heineken-in-afrika">hier</a>.</p>
</div>


Olivier van Beemen

Heineken-partner Bemba in historisch proces veroordeeld tot 18 jaar cel

MAGA-miljoenen ontwrichten Europa

MAGA in Europa

Verhaal van de Week

'Een slimme rekenmachine'

Aritificial Intelligence

De zomer van de klimaatcrisis

Hannah Prins

Heinens denkfout

Hans against the machine

Publieke omroep

Onderzoek

Laurens Dassen

Essay 

Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Debat op dinsdag

Uit het strafkamp in Belarus: Martin

Kort verhaal

Dit moet je deze maand zien, lezen of bezoeken

Cultuurtips