Komend weekend vieren we 10-10-10, de vijfde verjaardag van de grootscheepse verbouwing van ons Koninkrijk. Erg vrolijk zal het er niet aan toegaan.

Het was de eerste minister die ik mocht interviewen: hij heette Ernst Hirsch Ballin, was van het CDA en zat op Justitie. We schrijven het jaar 1991, ik werkte voor het Financieele Dagblad en het gesprek ging over de Antillen, waarvoor hij verantwoordelijk was. Nederland zat met het eiland Sint Maarten hopeloos in zijn maag. Ondernemer Claude Wathey deelde er de lakens uit, georganiseerde criminaliteit, financieel wanbeheer en politieke corruptie waren schering en inslag.

‘Ik heb veel energie gestoken in het op gang brengen van veranderingsprocessen,’ vertelde de minister die het eiland feitelijk onder curatele had gesteld. Volgens hem was er al een hoop verbeterd: meer politie, een openbaar ministerie en belastingheffing. En om dat allemaal een beetje in goede banen te leiden pushte Nederland ene Dennis Richardson, oud-gemeenteambtenaar van Haarlem en Bloemendaal, voor de functie van gezaghebber, een soort burgemeester van het eiland.

Vier jaar later reisde ik voor NRC Handelsblad naar de Caribische delen van het Koninkrijk. De verhalen draaiden om georganiseerde criminaliteit, financieel wanbeheer en politieke corruptie. Op Curaçao schreef ik over het witwassen van crimineel geld, op Aruba over een fraude rond de bouw van een hotelcomplex met betrokkenheid van de Italiaanse maffia, waarbij de zittende premier Henny Eman smeergeld ontvangen zou hebben. Vanuit mijn hotel belde ik met een daar gestationeerde Nederlandse politieman die nogal kortaf reageerde. Later vertelde hij me dat hij bang was dat de telefoonlijn werd afgeluisterd.

Ik vloog door naar Sint Maarten. De orkaan Luís had daar kort tevoren het halve eiland weggevaagd. Ik ontmoette er Dennis Richardson die – het was Nederland gelukt – als nieuwe gezaghebber met tijdelijke volmachten zijn stinkende best deed zijn eiland weer op te bouwen. Terwijl de financiële en bestuurlijke crisis gewoon voortwoekerde. Het leek me een verstandige en capabele man.

We zijn nu meer dan twee decennia verder en vieren komend weekend 10-10-10, de vijfde verjaardag van de grootscheepse verbouwing van ons Koninkrijk. Maar een groot feest wordt het niet. De afgelopen vijf jaar stonden bol van spanningen tussen Nederland en de Caribische delen. Op Aruba ging premier Mike Eman – broer van Henny – in hongerstaking tegen de Nederlandse bemoeienissen. En Sint Maarten? Dennis Richardson heeft het er inmiddels gebracht tot minister van Justitie, maar diverse onderzoeken wijzen op georganiseerde criminaliteit, financieel wanbeheer en politieke corruptie. Voor minister Plasterk – die ik in december interviewde – was de maat vol. Hij stelde het eiland maar weer eens onder financiële curatele en stuurt vijftig nieuwe rechercheurs de oceaan over.

Ik weet niet of ik een beter voorbeeld ken van politieke onmacht.