<div class="lead">
Vrij Nederland-redacteuren Jaco Alberts en Harry Lensink bloggen over het geruchtmakende jihadproces. Vandaag drie Nederlandse IS-strijders die bij verstek worden berecht. Eentje volgt het proces via twitter vanuit IS-gebied.
</div>
‘Volg jihadzaak met een zak chips en ijsthee, wat een poppenkast.’ Het is een twitterbericht van Abou Hatim La Haye op 7 september j.l., de eerste dag van het grote jihadproces. Op de profielfoto kijkt een knappe bebaarde krijger voor een lemen hutje met een kalasjnikov om zijn nek lachend de camera in. Het zou gaan om de 25-jarige Hatim Mohamed R.
Vandaag bespreekt de rechtbank de zaak van Hatim zelf. Er mag dan een bevel tot zijn aanhouding zijn uitgevaardigd, in de ‘bunker’ in Osdorp zal hij niet verschijnen omdat hij iets anders te doen heeft: Hatim vecht als IS-strijder in Syrië. Hetzelfde geldt voor de broers Anis en Soufiane Z., van wie de laatste vermoedelijk in de strijd is gevallen.
Tijdens de procedurevergaderingen eerder in het jaar had de rechtbank zichtbaar moeite met de vervolging van deze drie strijders. Rechtbankpresident René Elkerbout bleek vooral bang voor een ‘spookproces’ in het geval van de dode Soufiane. Toch is het begrijpelijk dat het OM juist deze drie Syriëgangers wil berechten, ook al zal het dan bij verstek zijn. Justitie wil het bestaan van een terroristische organisatie bewijzen die zich bezighield met opruiing en ronseling voor de jihad, maar ook met de gewapende strijd ter plekke. Dat zijn geen losse activiteiten van individuele extremisten, denkt het OM, maar het een loopt in het ander over. En voor de inkleuring van dat beeld zijn de drie mannen onontbeerlijk.
De spil is Soufiane, die al eerder zonder succes door justitie op de korrel werd genomen wegens een vermeende jihadreis naar Pakistan. Hij nam naast hoofdverdachte Abu Moussa een prominente plaats in de Haagse vriendenclub in en organiseerde ontmoetingen met moslimradicalen uit andere jihadistische brandhaarden als Zoetermeer en Delft. Bij hem thuis vond de politie de meest uitgebreide bewijzen voor een organisatorisch verband, het OM noemt ze ‘de oprichtingsstukken’.
Maar Soufiane stond vanuit Den Haag ook in contact met zijn broer Anis en Hatim, die al eerder naar het strijdtoneel vertrokken. Uit afgeluisterde telefoongesprekken blijkt zonneklaar dat de drie hulp verlenen bij de reis van andere Hagenaars naar Syrië. Zo belt Soufiane met Hatim en vertelt dat Abdelhakim B. bij de grens staat te wachten: ‘Hij wacht nog steeds he.’ Hatim antwoordt: ‘Ik heb hem een sms gestuurd. Ik ga hem zo snel mogelijk inshallah morgen halen.’ Soufiane weer: ‘Bel hem even, hij is een beetje in paniek. Hoor je mij?’
Ook Soufiane’s jongere broer Anis helpt bij het binnenhalen van Haagse Syriëgangers, maar doet Soufiane tevens verslag van gevechten in Syrië voor de verboden terreurorganisatie Jabhat al-Nusra waarvan hij op dat moment lid is: ‘Iedereen begint te schieten,’ vertelt hij vol vuur: ‘Ik doe mijn AK (mitrailleur, red,.) op rush, die automatic en ik begin [Anis doet het geluid van een mitrailleursalvo na], magazijn op.’ In dat gevecht wordt Anis bijna door een vijandelijke tank overreden, maar overleeft op het nippertje.
Als Soufiane met zijn broertje belt, heeft hij zelf volgens de politie al een mislukte poging gedaan naar Syrië te vertrekken. Samen met zijn vriend Abu Moussa werd hij in maart 2013 aangehouden in <a href="https://www.vn.nl/abu-moussa-de-grote-vis-in-het-jihadproces/" target="_blank">Griekenland</a> op verboden militair terrein bij de Turkse grens. Met vier mobiele telefoons en 6.000 euro cash in zijn rugzak. Abu Moussa <a href="https://www.vn.nl/de-hoofdverdachte-in-de-jihadzaak-zit-klem/" target="_blank">beriep zich</a> twee week geleden op zijn zwijgrecht toen hij hierover voor de rechtbank onder vuur werd genomen. Uiteindelijk slaagde Soufiane er eind van dat jaar in Syrië te belanden en maakte daar naam als ‘Fighting Journalist’. Zo produceerde hij een film over gevechten in Syrië onder de naam ‘<a href="https://www.youtube.com/watch?v=miqGbVdj2xQ" target="_blank">Oh, Oh Aleppo</a>’. De verdachten in Nederland voorzagen de video van ondertiteling en verspreidden hem op internet.
Ook Hatim R. liet via internet geregeld van zich horen. In Nederland deed hij nog mee aan Ardennentrips en demonstraties die Abu Moussa organiseerde. In Syrië plaatste hij foto’s van kruisigingen in Raqqa, de hoofdstad van het door IS uitgeroepen Kalifaat, en schreef dingen als: ‘Wat krijg ik een warme gevoel van binnen na het zien van een Frans man die onthoofd wordt’, met de toevoeging: ‘Hopelijk dat NL hier een les uit leert.’ Zwijgend was hij te zien op een <a href="https://www.dailymail.co.uk/news/article-2795186/isis-pounded-air-kurds-kobane-commander-says-jets-drones-killed-fanatics-warns-battle-isn-t-over.html" target="_blank">IS-video</a> waarin Westerse krijgers hun geboorteland bedreigen. Op sociale media had Hatim wel tekst: ‘Als ik nu in NL was dan wist ik wat ik moest doen. Bloed aan me handen.’
Het lijkt erop dat in elk geval Hatim zijn proces op ‘veilige’ afstand met interesse volgt. Kort na zijn tweet over de chips en de ijsthee werd zijn twitteraccount voor de zoveelste keer uit de lucht gehaald. Inmiddels heeft hij weer een nieuwe en volgt hij diverse rechtbankverslaggevers die van de jihadzaak kond doen.

Jaco Alberts

Harry Lensink

Vandaag in de jihadzaak: het spookproces

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips