Jan de jongen, stille dromer
Jan Carmiggelt, op 23 februari op achtenzestigjarige leeftijd overleden, was een gelouterd journalist en radiomaker, een huismus, leider van het veteranenvoetbalelftal SC Buitenveldert 3 en bevlogen directeur van het Theo Thijssen Museum. Hij hield van geordende chaos en was een stille dromer; sommigen meenden zelfs dat hij een beetje leek op Thijssens Kees de jongen, &#8216;die alles zou kunnen nu hij eenmaal begonnen was&#8217;. Anderen bewonderden de manier waarop hij Kees&#8217; beroemde zwembadpas kon demonstreren: &#8216;voorover gaan lopen, net of je telkens viel en dan maar met je armen zwaaien, heen en weer&#8217;. Elke keer weer schoten hem bij het lezen van Kees de jongen de tranen in de ogen. 
Als eindredacteur bij RTV Noord-Holland bracht hij rust en duidelijkheid en was hij een inspirerend mentor voor jonge journalisten, onder wie ook even de huidige burgemeester van Rotterdam Aboutaleb. En hij kon luisteren, zonder daarna zelf te moeten gloriëren. Zijn charme werd geprezen, hij was geliefd, maar wie er in zijn radioprogramma, zijn elftal met beroemdheden als Frits Barend en Matthijs van Nieuwkerk, of zijn museum met de pet naar gooide, kon rekenen op een vileine opmerking. Hij hield van de kroeg, maar eigenlijk was hij het liefst thuis bij zijn vrouw Wicky en de twee dochters. Daar was alles binnen handbereik: boeken, muziek, films, spelletjes, wijn en alle sport op televisie. Toen een bevriend literator hem eens vroeg wat hem het gelukkigst maakte, antwoordde hij: een mooi doelpunt. En Jan speelde luchtgitaar.
Johannes Simon Carmiggelt werd op 19 november 1943 geboren, twee maanden nadat zijn vader, die ook Jan heette, in het concentratiekamp Vught was overleden. Jan sr., briljant econoom en jazzmuzikant, zat in het verzet, hij en zijn vrouw Loes hadden Joodse onderduikers in huis, ze werden verraden. Samen met zijn vrienden, Willem Drees en Jan Tinbergen, de latere Nobelprijswinnaar, werkte hij aan een politiek-economische blauwdruk voor na de oorlog. Toen Loes hoorde dat haar man was overleden, sloot zij zich op en was na drie dagen volledig grijs. De kleine Jan kreeg zijn vaders broer, Simon Carmiggelt, als voogd. Jan heeft zijn beroemde oom altijd bewonderd, kende veel van diens Kronkels vanbuiten, maar toch was er iets vreemds. Na de oorlog ontmoette Jans moeder een andere man, Wim Jungmann, met wie zij in 1947 trouwde. Jan heeft hem altijd onvoorwaardelijk als zijn vader beschouwd. Maar de Carmiggeltclan had bezwaren. Bij familiediners moest Wim in een andere kamer eten. 
Het gezin woonde in Bilthoven, waar Jan naar de Kees Boeke School ging, voetbalde en toneel speelde. Na de HBS wilde Jan naar de toneelschool, maar hij werd afgewezen. Als militair zou hij in Vught moeten opkomen, waar zijn vader in het kamp was gestorven. Loes, overtuigd pacifiste, heeft hemel en aarde bewogen om dat te voorkomen. Binnen een paar maanden werd Jan alsnog afgekeurd. Oom Simon hielp hem aan een baan bij Het Vrije Volk, en als verslaggever in Arnhem ontmoette hij Wicky. Hij wist het meteen: zij was het. Jan stapte over naar de omroep, eerst bij de VARA in Hilversum, daarna als pionier bij Radio Stad en RTV Noord-Holland. Amsterdam werd zijn grote liefde. Op vakanties ging het gezin naar Italië en Griekenland, Jan zette de tent op en als Wicky met de kinderen kerken, tempels en musea bekeek, zat Jan onder een boom te lezen. Op een keer ging hij met zijn vriend Jan Meng naar Frankrijk, de Tour de France zoefde voorbij en de twee waren diep ontroerd, ze hielden het niet droog, zo mooi was het. Samen met zijn jongere halfbroer, journalist Bart Jungmann, schreef Jan, na het vinden van Wims dagboek, een prachtig kleinood over hun ouders. Dat schrijven viel Jan niet mee, de grote roman bleef uit, wel kreeg hij een rol in de film Kees de jongen. Het worstelen met het leven was Jan liever dan het najagen van ambities. Hij was een tevreden mens. Soms dacht hij net als Kees de jongen zijn overleden vader op straat te zien, de vader die hij nooit had gekend. Maar, net als Kees, wist hij dat het niet waar was.
Suggesties voor deze rubriek? Mail naar uithetleven@vn.nl

peter brusse

Uit het leven

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips