De ingetogen mecenas
Ruurt Hazewinkel, op 26 maart op 82-jarige leeftijd overleden, was oud-directeur van het Nieuwsblad van het Noorden, een krantenman in hart en nieren; gedreven en opvliegend van aard, maar alom geliefd en gerespecteerd bij zijn personeel. Hij verzamelde kunst, was een mecenas, schonk vele miljoenen aan musea, kunstinstellingen en hulpbehoevenden en toen hij, altijd bescheiden en ingetogen, na zijn pensionering eindelijk eens een mooie auto (een jaguar) wilde kopen, vroeg de dealer: &#8216;Mijnheer, kunt u zich dit wel permitteren?&#8217;
Hij werd op 30 maart 1929 geboren in Groningen waar zijn grootvader, afkomstig uit een geslacht van zeevaarders, een drukkerij was begonnen. De grootvader, die ook Ruurt heette, kocht in 1886 het Nieuwsblad van het Noorden, een nieuwe krant in gewone taal voor gewone mensen. De gegoede burgerij zei het Nieuwsblad niet te lezen, maar te kopen voor het dienstmeisje. Al in 1903 kon grootvader Ruurt aan het Zuiderdiep een monumentaal krantengebouw neerzetten, gedurfd in vooruitstrevende jugendstil; het grensde aan de achtertuin van de villa waar het gezin woonde. Zelf schreef grootvader Ruurt niet, maar tot zijn drieëntachtigste hield hij alle touwtjes in handen; híj bepaalde wat wel en niet in de krant kwam. Hij werd opgevolgd door twee zonen, Jan en Nico. Hun zonen, Ruurt en Frans, namen als derde generatie in de jaren zestig het bedrijf over. Van kinds af aan speelden zij tussen de papierrollen op de drukkerij &#8211; wat strikt verboden was &#8211; en wisten ze dat zij de Hazewinkel-dynastie zouden voortzetten. Ruurt ging naar de Grafische School in Amsterdam, daarna werkte hij als leerling-journalist bij het Algemeen Handelsblad, Het Algemeen Dagblad en de Haagsche Courant, waar hij zijn toekomstige echtgenote ontmoette, de redactiesecretaresse Rien Beringer die op het conservatorium piano had gestudeerd en schilderde. Toen het tijd werd om terug te gaan naar Groningen, nam Rien les op de kunstacademie Minerva en werd lid van De Ploeg. Ruurt begon als directie-assistent en redacteur foto en vormgeving. Hij kon intens genieten van een mooie krant, Rien plaagde hem dan met: &#8216;Je kijkt alleen maar, je leest hem niet eens.&#8217; Dat was niet waar, hij las alles, wond zich op over fouten alsof het hem persoonlijk trof. Beter om dan uit de buurt te blijven. Eens zou hij een servies op de grond hebben gesmeten, maar dat ontkende hij: &#8216;Dat zou ik zonde hebben gevonden.&#8217; Meneer Ruurt, klein en dapper, deed de redactie en de productie, meneer Frans, lang en lenig, de commercie. Ruurt was meestal als eerste (om tien over acht) op de krant. In alles was hij precies, de persen mochten geen minuut te laat gaan draaien. Maar als er groot nieuws was werden zij even stopgezet; voor extra edities. Ruurt had eigenlijk ook hoofdredacteur willen zijn. Hij zei eens dat als hij geen krantenman zou zijn geworden hij producent of regisseur had willen zijn van een film-, televisie- of theaterproductie; achter de schermen, nooit zelf op het podium.
Rien en hij woonden op een boerderij in Paterswolde; het liefst zat hij in Riens atelier. Ze hadden geen kinderen en Ruurt zag het als zijn plicht om het fortuin dat hij met de uitgeverij (&#8216;en met goed beleggen&#8217;) had verdiend, terug te geven aan de samenleving. Bij het eeuwfeest van de krant in 1988 gingen Ruurt en Frans met pensioen en lanceerden het Hazewinkelfonds voor mensen in nood die geen uitkering kregen. Tien jaar later, in 1998, richtten Ruurt en Rien de Stichting Beringer Hazewinkel op om de &#8216;schone kunsten&#8217; in de regio, Groningen en Drenthe, te steunen. In het Groninger Museum financierde de Stichting het Prentenkabinet en het Ploegpaviljoen. Als Ruurt ergens in geloofde, schreef hij spontaan en ongevraagd &#8216;uit eigen zak&#8217; een cheque uit, soms wel van een ton, zoals een nog altijd verbaasde curator eens overkwam. Hij steunde de restauratie van het station van Groningen en schonk een miljoen voor hersenonderzoek aan het academisch ziekenhuis.
In 2002 werd het Nieuwsblad, ondergebracht bij de NDC mediagroep, Dagblad van het Noorden. Het deed pijn, maar als nuchtere Groninger zei Ruurt: &#8216;Familiebedrijven zijn er niet voor de eeuwigheid.&#8217; Er was nog altijd de reddingsboot Kapiteins Hazewinkel, vernoemd naar zijn zeevarende voorvaderen, minstens 99 kapiteins. Die boot, geschonken aan de Nederlandse Redding Maatschappij, &#8216;vond ik misschien wel het leukst&#8217;, zei hij. Vanaf de Kapiteins Hazewinkel wordt zijn as uitgestrooid.
Suggesties voor deze rubriek? Mail naar uithetleven@vn.nl

peter brusse

Uit het leven

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips