Burgers meten zelf de kwaliteit van hun woonomgeving. Met deze week: Smart Citizens Lab van Waag Society van Frank Kresin.
Wat is dit nu weer?

Het in staat stellen van burgers om hun omgeving te begrijpen en naar eigen hand te zetten. Want de smart city kennen we wel, maar, denkt Waag Society, je hebt veel meer aan slimme burgers. Deelnemers aan het Smart Citizens Lab krijgen een toolkit met sensoren die de kwaliteit van de woonomgeving kunnen meten: licht, geluid en bovenal lucht. Geen onzinnige exercitie, want de mensen op deze foto’s wonen rond de Amsterdamse Wibautstraat en Weesperzijde en daar is het CO2-happen geblazen. Burgers die weten hoe het met hun omgeving zit, en met de invloed daarvan op welzijn en gezondheid, kunnen het heft in eigen hand nemen. Als de toolkits hun werk hebben gedaan, bekijken en bespreken de bewoners de data en bedenken ze wat ze eraan willen doen. Hun eigen gedrag veranderen, de buren aanspreken of de gemeente erop wijzen dat er normen worden overschreden.

Weet de gemeente dat zelf niet?

Instanties als de GGD, het RIVM en het KNMI doen ook wel onderzoek, maar geven zelf toe dat dat te beperkt is. Metingen worden maar her en der gedaan, zegt Frank Kresin van Waag Society. Wil een mens echt wijzer worden over zijn omgeving, dan moet er gemeten worden op fijnmazig niveau.

Rond de Wibautstraat en de Weesperzijde is het CO2-happen geblazen.

Waarom gaat dit de wereld verbeteren?

‘Omdat burgers zelf de middelen in handen krijgen,’ zegt Kresin. ‘Handelingsperspectief, noemen we dat bij Waag Society.’ Meten leidt tot inzicht, leidt tot beter beleid, tot een schonere stad. ‘In Nederland wordt gedaan alsof het er niet zo slecht voorstaat met de luchtkwaliteit. Zeggen ze: we zitten onder de Europese norm, dus er is ruimte om de maximum snelheid op te voeren naar 130. Hallo? Er zijn straten waar de lucht soms wel giftig zou kunnen zijn.’ Maar zonder meten geen weten.

Foto: An-Sofie Kesteleyn
Loopt het?

Kresin merkt in elk geval – ‘maar dat is misschien een beetje meta, hè?’ – dat de methode wordt opgepakt. ‘We hebben in de afgelopen drie jaar een meetup-groep van 660 geïnteresseerden verzameld. Dat geeft wel aan dat er iets speelt. Ondertussen leiden we een grote Europese onderzoeksgroep waarmee we deze metingen ook in Pristina en Barcelona doen. Over twee jaar gaan we zien wat dit echt heeft opgeleverd.’