<div class="lead">
Beelden van vluchtelingen, bang, verdrietig, wanhopig, op sterven na dood: het doet ons inmiddels weinig meer. Bekijk &#8216;The Journey&#8217;, de documentairereeks van The New Yorker. Dan krijgen we de empathie weer op peil.
</div>
‘Als de boot zinkt, zwem dan weg van de anderen.’
‘Waarom?”
‘De meesten kunnen niet zwemmen, ze zullen proberen zich aan je vast te klampen.’
Net voordat ik dit hoorde in deel 1 van <a href="http://www.newyorker.com/news/news-desk/the-journey-from-syria-part-one" target="_blank">The Journey</a> waren wij nieuwsconsumenten geconfronteerd met een beeld dat in al z’n horror de iconische opvolger leek van dat van de dode Aylan op het strand: dat van een kapseizende boot op volle zee, mensen die in paniek te water raken. De Aylan op de foto van weleer, die was al niet meer Aylan, slechts een dood kinderlichaam. De opvarenden op de kapseizende boot waren nog in leven, alleen niet langer op weg naar Europa maar Aylan achterna.
<q class="pull-left">Met onze gekapseisde empathie maken we ons op voor een lange zomer, vluchtelingenseizoen bij uitstek.</q>
Een nieuwe discussie over iconische beeld, over het hele verhaal in één foto, bleef uit. Myrthe Hilkens zette de foto op Twitter en schreef ‘We zijn er al aan gewend hè’. Uit het stilzwijgen dat volgde blijkt haar gelijk. Niet alleen aan de beelden zijn we gewend, ook aan de gewenning en de weeklacht daarover. Met onze gekapseisde empathie maken we ons op voor een lange zomer, vluchtelingenseizoen bij uitstek.
Toch moet u naar The Journey kijken, misschien wordt de empathie weer vlot getrokken. Het door de onvolprezen Laura Poitras gecoproduceerde zesluik is mooi gefilmd, de vluchtelingen zijn frisse, jonge mensen: Aboud is hipstercool, Fadwa en haar twee dochtertjes zijn mooi en slim. Iedereen is behangen met oorbellen, tatoeages en mobieltjes, festivalpubliek.
<figure id="post-328435 media-328435" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.18.36.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.18.36-320x181.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.18.36-640x363.png 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.18.36-1280x725.png 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.18.36-1920x1088.png 1920w" alt="" /></figure>
<figure id="post-328433 media-328433" class="align-center"></figure>
<figure id="post-328434 media-328434" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.19.09.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.19.09-320x176.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.19.09-640x352.png 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.19.09-1280x703.png 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.19.09-1920x1055.png 1920w" alt="" /><figcaption>Stills uit &#8216;The Journey&#8217;, The New Yorker, 2016</figcaption></figure>
Sommige beelden zijn door de vluchtelingen zelf gemaakt, een heel enkele keer zit er wat archiefmateriaal tussendoor maar het meeste is kalm in ogenschouw genomen door filmer Matthew Cassel, die niet alleen de hele reis van Turkije naar Nederland (voor Aboud) en Zweden (voor Fadwa en haar dochters) mee maakte, maar ook naar Damascus ging om Aboud’s achtergebleven vrouw Christine te filmen.
Met een groep van ongeveer honderd zielen gaat het te voet door Macedonië. Onderweg is er af en toe gelegenheid voor een praatje tegen de camera. Eerst denk je dat Fadwa’s dochter haar zin niet afmaakt als ze, gezeten op de schouders van Aboud, vertelt over Syrië: ‘ze wilden de auto hebben en een van ons’. Maar ze zegt het nog eens: ‘een van ons’. Wie ‘ze’ zijn doet er dan niet zo toe. Een man krijgt de vraag of hij de tiendaagse voettocht werkelijk gaat maken op de slippers die hij aan heeft. Antwoord: ja, en met een kogel in mijn been. De avondvierdaagse sfeer slaat snel om in de groep, een oude man wordt achtergelaten in de berm als hij te zwak is geworden om de groep bij te houden.
In deel 6, Nederland. Spoiler alert zou je tegen de vluchtelingen willen roepen. Wijzelf hoeven dat deel niet te zien, we kennen het al. Edwin ‘Utrecht’ Wagensveld en zijn Pegida, Geert Wilders. Wat in dat deel ook opvalt is dat het licht hier heel anders is dan op de Balkan.
<figure id="post-328436 media-328436" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.14.52.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.14.52-320x174.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.14.52-640x348.png 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.14.52-1280x696.png 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/05/Schermafbeelding-2016-05-31-om-15.14.52-1920x1044.png 1920w" alt="" /><figcaption>Still uit &#8216;The Journey&#8217;, deel 6, The New Yorker, 2016</figcaption></figure>
<div class="info-box">
<a href="http://www.newyorker.com/news/news-desk/the-journey-from-syria-part-one" target="_blank">Bekijk de film hier.</a>
</div>

Pieter van den Blink

‘The Journey’: een wake up-call voor de empathie

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips