The Invisible Man
Er is stil protest, lawaaiprotest, gewelddadig protest, naaktprotest. De Chinese kunstenaar Liu Bolin, ook wel bekend als The Invisible Man, verdwijnt uit protest. Voorbijgangers merken hem vaak pas op wanneer hij beweegt.
Bolin behoort tot de generatie van Chinese kunstenaars die zich begon te ontwikkelen rond 1990, toen China begon aan haar nog steeds doordenderende economische groei, net verrezen uit de puinhopen van de Culturele Revolutie. Het idee voor het verdwijnprotest van Bolin werd geboren toen de Chinese politie in 2005 zijn atelier liet sluiten. Bolin had tien jaar eerder zijn bachelor in de kunsten behaald aan de kunstacademie van Shandong. Internationaal verwierf hij al snel respect, maar in eigen land was hij de zoveelste in een reeks van moderne kunstenaars die werd geboycot door de overheid. Zijn kunst zou te onconventioneel zijn.
Bolin voelde zich de eeuwige buitenstaander in een China dat in razend tempo één grote stad leek te worden, en hij besloot te verdwijnen. Hij trok een traditioneel Chinees legerkostuum aan, beschilderde zichzelf en poseerde gecamoufleerd voor de bulldozer die even later zijn atelier zou vernietigen. Sindsdien verzint hij steeds nieuwe plaatsen om letterlijk op te gaan in het straatbeeld, om een punt te maken tegen de autoriteiten die hem het liefst niet als kunstenaar zouden zien. ‘Het individu dat ik ben, past niet in deze moderne maatschappij. Zodra ik mijn normen en waarden probeer te beschermen, word ik gezien als een bedreiging voor de massacultuur.’
Doodstil staan
Met het maken van een enkel beeld is Bolin soms wel tien uur bezig. Van tevoren schiet hij beelden met een fotograaf, waarna hij zijn positie en de positie van de fotograaf tot op de millimeter precies berekent. In elk schilderij draagt hij hetzelfde Chinese legerkostuum, het kostuum dat hij ooit aantrok om zijn atelier in te verdedigen. Hier schildert hij vervolgens zelf elk detail op. Voor plaatsen die hij zelf slecht kan verven, zoals zijn gezicht, heeft hij een schildersassistent. Om zijn kleren en huid perfect te (laten) beschilderen, moet Bolin urenlang doodstil staan, waarna een ingewikkelde fotoshoot plaatsvindt waarbij de hoek en het perspectief van waaruit de foto genomen worden exact moeten kloppen.
Aanvankelijk verdween Bolin in eigen land op toeristische trekpleisters als de Chinese Muur, de Tempel van de Hemel en de overblijfselen van het Suo Jia-dorp, waar eerder zijn atelier was gevestigd. Zijn werk beeldt uit hoe sommige Chinezen gevangen zitten tussen de overblijfselen van hun keizerlijke verleden en de strakke, nieuwe regels die de moderne tijd met zich heeft meegebracht. Onlangs trok Bolin naar New York, waar hij zijn expositie Hiding in the City presenteerde. Hij ging onder meer op in het straatbeeld van Ground Zero, een project dat hij later opdroeg aan de slachtoffers en nabestaanden van 11 september. Zou Bolin niet verdwijnen, dan zou niemand hem opmerken. Hij schittert door afwezigheid.
Courtesy Eli Klein Fine Art, © Liu Bolin.

Vera Mulder

Schitteren door afwezigheid

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips