Scènes uit een hysterische vechtscheiding

Bij gebrek aan beter kun je er wellicht wat troost uithalen. Allemaal hebben we zo onze ervaringen met break-ups en scheidingen en fraai zijn ze zelden. Maar zo vuig, vies, irrationeel en hysterisch als Europa en de Britten het maken, nee, daar kunnen zelfs de smerigste vechtscheidingen niet aan tippen.

Na een break-up kiezen sommige vrouwen ervoor linea-recta naar de kapper te gaan om zich een nieuw kapsel aan te meten. Stiekem hoopte je toch dat Boris Johnson het afgelopen weekend voor een dergelijke actie had gebruikt. Nee, nee: niet eens voor een verandering van zijn coupe stro. Liever voor een lumineus idee voor een radicale nieuwe start waarmee zowel de Britten als Europa verder kunnen. Een helder uitgestippelde lijn voor de nabije toekomst. Een mens kan hopen.

Maar nee, Johnson kiest de onuitstaanbare rol van de vermoorde onschuld. Na dagenlange afwezigheid liet hij gisteravond plots weer van zich horen, in zijn column in de Telegraph. De hashtag where is Boris kon al snel vervangen worden door how dare Boris?  Feitelijk hoeft er helemaal niet zoveel te veranderen, stelde Johnson het volk gerust. U kunt gewoon nog in Europa op vakantie, studeren of een huis kopen en we zorgen dat we toegang houden tot de interne markt. Cake hebben én ‘m eten: het zal wel iets Brits zijn. ‘We blijven toch gewoon vrienden?’ klonk zelden onverdraaglijker.

Ondertussen kunnen ook politici aan de andere kant van het kanaal er wat van. Zoals het CDA-kamerlid Raymond Knoops, die gisteren op de Limburgse radio pleitte er een vluggertje van te maken. ‘Quick en dirty eruit,’ waren zijn letterlijke woorden, wellicht in de hoop dat van zulke taal nog íemand opgewonden zou maken over het Europese project. En ook minister Koenders pleitte gisteren voor een ‘snelle Brexit’, ongeacht hoe de Britten er zelf instaan. Zaterdag maakte hij het zelfs nog iets vuiler, door volgens Sky News te beweren dat de Britten de toegenomen immigratie vooral aan zichzelf te danken hebben. Hadden ze maar niet zo’n ruime verzorgingsstaat moeten hebben. Dixit de sociaal-democraat. Een lesje natrappen waar Beyoncé nog een puntje aan zou kunnen zuigen.

En dan heb je nog het nauwelijks verhulde leedvermaak om de instortende pond of om de mogelijkheid dat het Verenigd Koninkrijk uiteenvalt. Of de blijdschap om de bedrijven die misschien een plekje op de Amsterdamse Zuidas willen innemen. De irrationele hoop op een tweede referendum.

Och, die gebroken harten. Zelfs de Britse minister van Financiën George Osborne lukte het vanochtend niet de onstuimige zee aan emoties te temmen, niet in de laatste plaats omdat hij het was die voorafgaand aan het referendum de angst voor de gevolgen nog eens flink aanwakkerde. We hebben geen haast en wachten af, was Osbornes boodschap.

Dat bepalen wij zelf wel, hoor je de Europese politici alweer terugschreeuwen. Of anders: Dit is toch wat jullie really really wanted? Ik moest de afgelopen dagen denken aan een van de vele aforismen van Franz Kafka: ‘Vanaf een bepaald punt kun je niet meer terug. Dat punt moet bereikt worden.’ Hoe nietszeggend ook, ergens verklaart het misschien de Britse hang naar een leap in the dark.

Het licht is alleen nog steeds niet aangegaan.