<div class="lead">
In RTL&#8217;s zoveelste variant op Big Brother pesten 100 mensen elkaar een gezinswoning uit. Ze zetten alles op het spel (ook hun fysieke en mentale gezondheid) voor een geldprijs. En wij kijken.
</div>
In september startte op RTL5 een nieuw realityprogramma met deelnemers die opgesloten worden in een huis vol camera’s. Je zou denken dat dit format sinds Big Brother enigszins uitgemolken is, maar toch is er weer iets nieuws bedacht. Honderd (!) kandidaten worden in een huis gestopt dat qua ruimte en voorzieningen bedoeld is voor een gezin van vier. Er is maar één toilet, twee bedden, maaltijden zijn slechts voor vier personen. De deelnemers kunnen eten kopen, maar het is duur (een maaltijd voor 200 euro), en het geld gaat rechtstreeks af van de prijzenpot van een ton. Je wint het spel door alle andere deelnemers het huis uit te pesten, en alleen over te blijven.
Ondertussen worden er volop psychologische spelletjes op de deelnemers losgelaten: ze kunnen geld verdienen door te besluiten dat de wc 24 uur niet gebruikt mag worden, of door elkaar te verbieden om te eten, drinken of roken. Wat er gebeurt laat zich raden: vorige week nog gingen een <a href="http://getthefckoutofmyhouse.nl/david-en-lorenzo-willen-dronken-bui-huis-verlaten/" target="_blank">aantal deelnemers</a> met elkaar op de vuist, sloeg een kandidaat de boel kort en klein, en werd er met volle pakken melk naar elkaar gesmeten. <a href="http://www.rtlxl.nl/#!/u/80597d2b-2297-416d-b0fb-1671841ceb36" target="_blank">Prachtige televisie</a>, als je ervan houdt – alleen doen de kijkcijfers vermoeden dat niet veel mensen zitten te wachten op wegpest-tv. Maar wat me vooral opvalt: het is een format dat, meer dan ooit, gestoeld is op fysiek en psychologisch afzien in ruil voor een geldbedrag. Kandidaten geven niet alleen hun privacy op, maar ook hun nachtrust, psychisch welzijn, en zelfs hun voedsel, in ruil voor een minieme kans (1%) op een geldbedrag dat tegen de tijd dat het programma afgelopen is waarschijnlijk fors minder zal zijn dan de honderdduizend euro waarmee ze begonnen.
Het programma staat in een inmiddels lange traditie van formats die gebaseerd zijn op de vraag hoe ver mensen gaan in ruil voor geld. Dat begon ooit eenvoudig, met formats als Streetlive in de jaren negentig. Presentator Gijs Staverman vroeg mensen op straat of ze mee wilden doen aan een quizje. Wonnen ze, dan kregen ze 250 gulden. Verloren ze, dan stond daar een vervelende sanctie op. Zo kon je bijvoorbeeld een schoen kwijtraken, of je winterjas. 
In 1999 kwam daar als vergrotende trap Big Brother bij, waar kandidaten zich lieten opsluiten in een huis vol camera’s. Toch: in Big Brother werden allerlei maatregelen getroffen zodat het niet uit de hand zou lopen. De voorzieningen waren goed, er werd gezorgd voor weekopdrachten zodat kandidaten zich niet zouden vervelen, en ze konden zich terugtrekken in de &#8216;dagboekkamer&#8217;, waar ze hun hart konden luchten. 
In Talpa’s variant op Big Brother, De Gouden Kooi, waren de voorzieningen prima (er was zelfs een schoonmaakster), maar werden cruciale elementen zoals een gelimiteerde programmaduur en dagbesteding weggelaten. De deelnemers, die geen idee hadden hoe lang ze in het huis zouden zitten, en wat ze met die tijd aan moesten, gingen zich uit verveling bezatten en elkaar lopen jennen. Herinner je je Terror Jaap nog? De jongen die iedereen het leven zuur maakte door – bijvoorbeeld – in de woonkamer te kotsen om vervolgens door zijn eigen braaksel te rollen.
<q class="pull-left">Hoe zorg ik ervoor dat de deelnemers zich zo snel mogelijk ontdoen van elke vorm van beschaving?</q>
In Get The Fuck Out Of My House lijkt het programmaformat zelf er volledig op geënt om de deelnemers goed over de zeik te krijgen, in de hoop dat er crises ontstaan zoals de vechtpartijen van de voorbije week. Die worden vervolgens à la Jerry Springer opgebroken door beveiligingspersoneel, dat dag en nacht net buiten het zicht van de camera’s klaarstaat om in te grijpen. De hoofdvraag die de makers zich steeds weer lijken te stellen: hoe zorg ik ervoor dat de deelnemers zich zo snel mogelijk ontdoen van elke vorm van beschaving? Het lukt ze aardig, en als het even te saai wordt dan loopt presentatrice Nicolette Kluijver het huis in en stelt de deelnemers voor een dilemma. &#8216;Als deelnemer X 24 uur niks eet, dan krijgen jullie 1000 euro voor de pot.&#8217; De andere deelnemers mogen beslissen.
Get The Fuck Out Of My House is een programma waar niemand in his right mind aan mee zou doen. Dat wil zeggen: tenzij je het geld hard nodig hebt, natuurlijk. Als je een ton op je bankrekening hebt staan, dan is er geen haar op je hoofd die overweegt om je te laten vernederen op tv. Maar er zijn mensen die voor de kans op een geldbedrag hun kinderen wekenlang achterlaten bij een kennis om zich voor de camera’s uit te laten hongeren en weg te laten pesten. Rijke deelnemers zie je zelden of nooit in dit soort programma’s.
Dat roept bij mij het gevoel op dat het RTL5-programma een vreemd soort experiment is ter vermaak van het volk, ten koste van een stel arme sloebers die beter tegen zichzelf in bescherming genomen hadden kunnen worden. Het is de ultieme vorm van leedvermaak: je verkneukelen om mensen in benarde situaties die het minder goed hebben dan jijzelf.
Maar RTL zou RTL niet zijn als er niet altijd nog een schepje bovenop kan. Dat lukt ze zelfs dit keer. In het programma The Amsterdam Project volgen we een aantal Amsterdamse daklozen die 10.000 euro krijgen, om te kijken hoe ze die besteden. Alles onder het mom van hulpverlening, natuurlijk. Dat is geen wegpest-tv, maar armen-tv. En het publiek vreet het.

Aafke Romeijn

RTL, houd ‘the fuck’ op met wegpest-tv

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips