Veel valt er niet te vieren voor de vandaag jarige Partij van de Arbeid. Behalve dat Diederik Samsom zich wel eens tot een comeback kid kan gaan ontpoppen.

Onder de titel ‘respectloze hond’ gaf Lodewijk Asscher vanmorgen via Facebook zijn reaguurders van katoen. En dat deed hij zo spitsvondig, dat het prompt complimenten regende: ‘Briljante reactie’, ‘Chapeau!’, ‘Wat een baas!’.

Sommigen zien er vast een extra argument in om Asscher op het schild te hijsen als nieuwe leider van de PvdA, de partij die vandaag precies zeventig jaar is geworden. Maar daar kunnen ze nog een tijdje op wachten, misschien wel tot Sint Juttemis, want na jaren van gespeculeer over de vraag wanneer Diederik Samsom plaats zou moeten maken voor Lodewijk Asscher, liet Samsom vorige week eindelijk weten dat hij opnieuw beschikbaar is als lijsttrekker.

Tijdens een radio-interview reageerde Lodewijk Asscher hoorbaar opgelucht: eindelijk is hij verlost van de eeuwige vraag naar het leiderschap – althans: voorlopig. Want volgens zijn intimi wíl Asscher helemaal geen PvdA-leider worden, al was het maar omdat hij als lijsttrekker het risico loopt in de oppositiebankjes te belanden. En daar, zeggen zijn getrouwen, heeft Lodewijk helemaal geen zin in: hij wil invloed als bestuurder, minister, vicepremier, misschien zelfs als minister-president. Maar vanuit de oppositie machteloos tegensputteren in de Tweede Kamer? Nee.

Het was ook een ongemakkelijke situatie: terwijl Samsom binnen zijn eigen partij werd weggehoond vanwege de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen en andere omstreden maatregelen van dit kabinet, werd Asscher – vicepremier van datzelfde kabinet – door dezelfde critici als de grote verlosser gezien.

Samsom had het er zelf ook wel naar gemaakt door zich zo nadrukkelijk op te werpen als steun en toeverlaat van Rutte: niet voor niets noemde Felix Rottenberg hem in Vrij Nederland ‘de bedrijfsleider van het kabinet’. Maar sinds de PvdA-leider dit najaar eindelijk koos voor het offensief en samen met Jesse Klaver een klimaatplan presenteerde om de CO2-doelstellingen aan te scherpen, lijkt hij geleidelijk weer aan sympathie te winnen.

Een voorzichtig teken waren de milde reacties in zijn eigen partij op het Plan-Samsom dat hij eind januari bekend maakte: alle vluchtelingen in Griekenland moeten ‘per kerende veerboot’ terug naar ‘veilig land’ Turkije, tussen de 150.000 en 250.000 vluchtelingen worden legaal en veilig naar Europa gehaald. Een half jaar geleden zou zo’n plan van de fractievoorzittter binnen de PvdA nog hebben geleid tot een storm van protest omdat het overduidelijk voortbouwt op de veelbekritiseerde plannen van VVD-Kamerlid Malik Azmani, maar deze keer hield zelfs de Iraanse ex-vluchteling en PvdA-activist Sander Terphuis zich kalm.

Komend jaar zou Diederik Samsom zich best eens kunnen ontpoppen als the comeback kid, zodat niemand meer hoeft te roepen dat Asscher de partij moet redden. Dat zou een fijn cadeautje zijn voor de jarige Partij van de Arbeid.