Roman
Zo normaal mogelijk doen. Dat is het devies als je zestienjarige dochter zwanger raakt. Een bevriende huisarts inschakelen die een officiële smoes verzint, camouflerende kleding kopen, het onderwerp buitenshuis doodzwijgen.
Een probleem is pas een probleem als de buren ervan weten.
Nest is, na twee goed ontvangen verhalenbundels, het romandebuut van Sanneke van Hassel. Het decor is Schoonoord, een kakkineus dorp. Het drama wordt beschreven vanuit het perspectief van een aantal buurtbewoners en insiders. De buren, de dokter en de gezinsleden zelf komen aan het woord in korte hoofdstukken. Pas in het laatste hoofdstuk kruipen we ook in het hoofd van Julia, het zwangere meisje. Goede keuze die past bij de manier waarop de familie Van Wees met het probleem omgaat. In de eerdere hoofdstukken wordt er constant op Julia&#8217;s belang gehamerd, iedereen wil de beste, minst pijnlijke oplossing voor háár &#8211; zonder Julia ook maar één keer te vragen wat ze zelf de beste oplossing vindt.
Met zo veel personages aan het woord bestaat het risico dat de lezer telkens moet terugbladeren. Wie was nou ook alweer wie? Dat probleem heb je bij Nest nooit. Boven elk nieuw hoofdstuk staat de naam van degene die aan het woord is, maar zelfs dat is nauwelijks nodig. Iedereen heeft een eigen stem. Van Hassel zet haar personages neer met een paar dominante eigenschappen, die in vrijwel elke zin doorklinken. De vader, Heppe, is een wat vulgaire, seksistische advocaat, snel verongelijkt. Die verongelijkte toon is consequent volgehouden: bij teruglezing valt op dat hij in bijna alles wat hij zegt wel iemand beschuldigt.
Toch behoud je sympathie voor hem. Net als hij irritant dreigt te worden, laat Van Hassel hem stilstaan bij zijn falen als vader en als echtgenoot, laat ze hem bijvoorbeeld beseffen dat hij zijn vrouw nooit meer &#8216;schat&#8217; noemt.
Van Hassel laat met al die diverse personages zien dat ze verscheidene idiomen beheerst. Proleterige mannen, hun truttige, in formaliteit vastgeroeste vrouwen, maar ook de puberende dochters, en hun scharrels: ze klinken allemaal geloofwaardig, ze worden nooit karikaturen &#8211; het zijn in de eerste plaats levende personages en dan pas vertegenwoordigers van een generatie.
Met name in de latere hoofdstukken geeft Van Hassel het verhaal een iets zwaardere thematische lading, lijkt ze meer nadruk te leggen op de hulpeloosheid van de mens tegenover de natuur. &#8216;Wij zijn nietige wezens, de natuur herstelt zichzelf,&#8217; denkt de dokter in het voorlaatste hoofdstuk. Je zou het een kernzin kunnen noemen, maar dan wel een weggemoffelde kernzin, waar niet te lang bij stilgestaan wordt. Het thema &#8211; als je het al zo zou mogen noemen &#8211; leidt niet af van het verhaal. Het wordt gesuggereerd, niet gedramd. Geen grote woorden. Ook in de zwaardere passages is Van Hassel stijlvast: korte, soepele zinnen, die zich ervoor lenen om hardop voorgelezen te worden.
Veel van wat goed is, lijkt simpel. Alsof bijna iedereen het kan. Alleen al uit de grote stroom moeizaam geschreven boeken blijkt het tegendeel: heel weinig mensen kunnen het. Sanneke van Hassel wel.
Sanneke van Hassel
Nest
De Bezige Bij
188 p., € 16,90

Dries Muus

Proleten, pubers, scharrels

MAGA-miljoenen ontwrichten Europa

MAGA in Europa

Verhaal van de Week

'Een slimme rekenmachine'

Aritificial Intelligence

De zomer van de klimaatcrisis

Hannah Prins

Heinens denkfout

Hans against the machine

Publieke omroep

Onderzoek

Laurens Dassen

Essay 

Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Debat op dinsdag

Uit het strafkamp in Belarus: Martin

Kort verhaal

Dit moet je deze maand zien, lezen of bezoeken

Cultuurtips