<div class="lead">
<p>Normaal worstelen mensen met een beperking zich door de Russische samenleving. Maar nu de Paralympische sporters geschorst zijn worden ze gekoesterd als nooit tevoren.</p>
</div>
<p>Ze zijn misschien wel de onzichtbaarste bevolkingsgroep in Moskou: mensen met een beperking. De stad is niet voor hen gebouwd, met haar razende verkeer en hoge stoepranden. Als je wil oversteken heb je vaak maar één optie: trap af, trap op, een ondergrondse tunnel door. Om nog maar te zwijgen over het Moskouse metrosysteem met haar spinnenweb van wandelgangen en roltrappen. Indrukwekkend, ja. Maar je moet wel kunnen lopen om het te kunnen bewonderen.</p>
<p>Mensen met een handicap worden dus letterlijk niet gezien. Totdat het Internationaal Paralympisch Comité (IPC) eerder deze zomer de Russische paralympische atleten collectief schorste. Sindsdien zijn ze sterren in een nieuw mediaoffensief.</p>
<p><em>With a little help from the Kremlin</em>, zetten de Russische staatsmedia de atleten nu neer als martelaren in een gevecht tegen het Westen. Als op 7 september de Paralympische Spelen in Rio beginnen, houdt Rusland als revanche haar eigen spelen in een buitenwijk van Moskou.</p>
<h5>Gemeen en onmenselijk</h5>
<p>Voorafgaand aan de Olympische Spelen werd nog gesputterd dat Rusland zeker niet het enige land is met een dopingprobleem. Nu is zelfs die &#8216;tegemoetkoming&#8217; verdwenen. De oorspronkelijke aanleiding van de schorsing, de aantijgingen van het World Anti Doping Agency (WADA) dat de Russische staat een actieve rol speelde in het massale dopinggebruik van atleten, wordt nu verworpen. De veroordeling wordt gezien als de ontmaskering van de internationale sportelite als de genadeloze pestkoppen van het schoolplein.</p>
<p>Poetin noemde de schorsing een &#8216;besluit buiten de grenzen van de wet, moraal en menselijkheid.&#8217; De woordvoerster van het Ministerie van Buitenlandse zaken Maria Zakharova deed er nog een schepje bovenop: &#8216;Dit besluit choqueert door hoe gemeen en onmenselijk het is,&#8217; schreef ze op Facebook. &#8216;Een klap voor alle gehandicapte mensen,&#8217; concludeerde premier Dimitry Medvedev.</p>
<div class="figure--right">
<figure id="post-337483 media-337483" class="align-left"><img srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/09/Schermafbeelding-2016-09-06-om-09.38.09-320x170.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/09/Schermafbeelding-2016-09-06-om-09.38.09-640x340.png 640w" alt="" /></figure>
</div>
<p>Ook het van oorsprong Russisch topmodel Natalia Vodianova doet mee. Ze <a href="https://www.facebook.com/photo.php?fbid=950218755107747&amp;set=a.201826443280319.43828.100003588949134&amp;type=3&amp;theater" target="_blank">publiceerde</a> een glamoureuze foto op Facebook van haarzelf naast Olesya Vladykina, een Russische zwemster met het uiterlijk van een Baywatch-ster, die één arm mist. &#8216;Ik zal het besluit van het IPC niet veroordelen, maar ik wil wel zeggen dat de schorsing een smet is op de hele Paralympische beweging,&#8217; schreef Vodianova eronder.</p>
<p>De meeste Russen, ook veel critici van het Kremlin, delen het gevoel dat het IPC disproportioneel streng is. Vele Russische atleten mochten tijdens de Olympische Spelen in Rio wel meedoen. Waarom nu dan de Paralympische atleten collectief niet?</p>
<p><q class="pull-right">Ga nu weg of we bellen een psychiatrische inrichting en sluiten je op in de kelder.</q></p>
<h5>De rolstoel-realiteit</h5>
<p>Tegelijkertijd zit er ook veel hypocrisie in de Russische reactie. Rusland zet zichzelf nu neer als grote verdediger van de rechten van gehandicapten, maar vanuit een rolstoel ziet de realiteit er heel anders uit. Behalve de beroerde infrastructuur is ook de mentaliteit nog weinig veranderd sinds de Sovjet-tijd toen gehandicapten werden gemarginaliseerd. Ze leken niet op het ideaalbeeld van Aleksej Stakhanov: de fysiek onuitputtelijke <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Aleksej_Stachanov" target="_blank">werker</a>.</p>
<p>Nog steeds is het leven van de gemiddelde gehandicapte Rus een gevecht tegen vooroordelen. Vodianova zelf weet dat beter als geen ander. Haar 27-jarige autistische zus werd vorig jaar uit een café in Nizhny Novgorod <a href="https://www.theguardian.com/world/video/2015/aug/14/supermodel-natalia-vodianova-autistic-sister-cafe-moscow-video" target="_blank">gegooid</a> omdat ze door haar uiterlijk en gedrag de klanten zou afschrikken. &#8216;Ga nu weg of we bellen een psychiatrische inrichting en sluiten je op in de kelder,&#8217; werd haar verteld.</p>
<p>Volgens een <a href="https://www.hrw.org/news/2014/09/15/russia-children-disabilities-face-violence-neglect" target="_blank">rapport</a> van Human Rights Watch leefde in 2014 30 procent van de kinderen met een handicap in tehuizen, vaak onder omstandigheden van geweld. Ook toelating tot gewone scholen is een probleem, volgens een ander <a href="https://www.hrw.org/report/2015/09/01/left-out/obstacles-education-people-disabilities-russia" target="_blank">rapport</a>.</p>
<p>Vriend Ilya vertelde me hoe zijn tante in een rolstoel al twintig jaar haar appartement niet uitkomt. Er is niets voor haar te doen in de stad en sowieso niemand die haar door de drukke stad kan begeleiden. Begrijpelijk dus dat het Russische hoerageroep voor het Paralympisch team nu door sommigen met cynisme wordt ontvangen.</p>
<p>&#8216;Een land dat normaal gesproken weinig doet voor gehandicapten, verschuilt zich nu achter hen — dat is vergelijkbaar met schuilen achter vrouwen en kinderen in een oorlog,&#8217; schreef sportjournalist Nikolai Yaremenko in een blog.</p>
<p>Vriend Ilya slaat een minder dramatische toon. &#8216;Laat ze maar eerst wat doen aan die stoepranden,&#8217; zegt hij.</p>


Eva Hartog Skorobogatova

Opeens krijgen Russen met een handicap alle aandacht

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips