<div class="lead">
Frank Martinus Arion is overleden. Jeroen Vullings herinnert zich zijn machtige lach.
</div>
Ja, het was een genoeglijke, tweede <a href="https://www.vn.nl/frank-martinus-arion/" target="_blank">ontmoeting</a> in 2006, toen Frank (spreek uit: Frènk) Martinus Arion meemaakte dat zijn roman Dubbelspel uit 1973 een tweede leven kreeg dankzij de CPNB-campagne Nederland Leest: via bibliotheken werden 700.000 exemplaren uitgedeeld. Arion was een van die schrijvers die, wat ze ook verder publiceren, vereenzelvigd worden met dat éne boek. Dat was al zo vóór 2006 en daarna helemaal.
Het niveau van Dubbelspel heeft hij nooit geëvenaard. Dat boek ademt ideologisch de linksige jaren zeventig; op een wat dieper niveau gaat de vertelling over een dominospel op een middag in Curaçao, over klassentegenstellingen. Maar ook over vreemdgaan en leven op de Antillen. Een moderne klassieker.
Arion – zo’n schrijversnaam die ik eind jaren zeventig voor ‘mijn lijst’ op school verplicht moest lezen – had ik zeven jaar daarvoor voor het eerst ontmoet, op het literaire festival Winternachten in Den Haag. Daar moest ik op een zaterdagavond van half negen tot kwart voor twaalf in gesprek met zowel Surinaamse schrijvers en dichters als hun Antilliaanse evenknieën. Dat was leuk, maar de mij toebedachte interviewwijze was dat minder. Doorgaans is interviewen overzichtelijk; je bereidt je voor en je maakt er wat van. Maar daar had je ‘binneninterviewers’ – de vakspecialisten Michiel van Kempen en Aart G. Broek, die mij eventueel mochten souffleren – en een ‘buiteninterviewer’ (ik) die de vragen stelde. Ik vond het ongemakkelijk om te praten over de Surinaamse en Antilliaanse letteren naast de zwijgende, échte experts. Temeer daar beiden indrukwekkende bloemlezingen van ‘hun’ respectieve literatuur op hun naam hadden.
Het deel van de avond waarop de Surinaamse schrijvers optraden verliep rustig, zeker in vergelijking met de uren dat de Antilliaanse (mondelinge) literatuur voorbij zou trekken. Opeens sloeg de vlam in de pan. Een verontwaardigde mevrouw attaqueerde Aart G. Broek, omdat hij – naar ik begreep &#8211; als ‘witte’ het recht niet zou hebben gehad de literatuur van de Antillen in kaart te brengen. Er werd opgewonden taal geuit over en weer, de zaal kolkte; dit wordt matten, vreesde ik. Maar temidden van de heibel was er een rustpunt: de machtige lach van Frank Martinus Arion, die zich kostelijk vermaakte.
In de pauze gaf hij mij een advies én steeds meer glazen: ‘Drink gewoon een whisky, Jeroen, dan wordt alles vanzelf re-la-xed.’ De rest van de explosieve avond zei ik als toonbeeld van benevelde sereniteit niet veel meer dan: ‘Kalm aan, jongens.’ En het werkte, de rust trad uiteindelijk in.
Goede reis, Frènk.