<div class="wpg-element paragraph">
<p>Sheila Heti is wel héél snel tot feministisch-literair icoon gemaakt.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Is Sheila Heti een feministische visionair, een stem van haar generatie? Of biedt ze alleen inzicht in haar eigen navel? In recensies van haar boek How Should a Person Be? lijkt alleen het één of het ander mogelijk. De heftige ontvangst doet denken die van de tv-serie Girls, van en met Lena Dunham. Dun­ham gaat het onrealistische vrouwelijk lichaamsbeeld in de media te lijf; ze is de patroonheilige van mollige meisjes met kleine tieten, zeggen de voorstanders. Dun­ham laat alleen blanke meisjes met blanke luxeproblemen aan bod komen; ze is een racist, aldus de tegenstanders.</p>
<p>Op kleinere schaal, maar even intens wordt de discussie rondom Heti’s boek gevoerd. James Wood, oppercriticus van The New Yorker, schreef een weifelende recensie, waarop een populaire feministische publiciste hem op slate.com van seksisme betichtte, omdat Wood net een vergelijkbaar boek van een jonge mannelijke schrijver (Ben Ler­ner) wél juichend had ontvangen. Een critica van de Los Angeles Review of Books had bijna tienduizend woorden nodig om te stellen dat Heti een ongeloofwaardig beeld van vrouwelijke seksualiteit geeft. Een vrouw kan kennelijk nog steeds niks controversieels op papier zetten zonder dat het direct met haar sekse in verband staat. De critici lijken meer bezig met hun idealistische verwachtingen dan met de vraag of het wel of niet een goed boek is.</p>
<p><b>Overanalyse</b><br />Hoofdpersoon Sheila woont in Toron­to en worstelt met een toneelstuk dat ze schrijft in opdracht voor een feministisch theater. Om vrouwelijke interactie te onderzoeken, neemt ze de gesprekken met haar beste vriendin Margeaux op. Het lukt haar maar niet om haar stuk af te maken, ze krijgt ruzie met Mar­geaux en vlucht enige dagen naar New York. Heti gebruikt die gebeurtenissen, en vooral Sheila’s herinneringen en gesprekken met vrienden, om ideeën over modern kunstenaarschap, vriendschap, man-vrouwverhoudingen en identiteit uit te werken. Proza wordt afgewisseld met e-mails en als scripts uitgeschreven gesprekken. Het boek is autobiografisch, met een scheut fictie.</p>
</p></div>
<div class="figure--left">
<figure id="post-42189 media-42189" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2013/03/f0fac3ab-2087-48bc-b3fa-d6872099464b_SheilaHeti1.jpg" alt="Sheila Heti. Foto: Sylvia Plachy" /><figcaption>Sheila Heti. Foto: Sylvia Plachy</figcaption></figure>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Sheila wil exceptioneel zijn. In plaats van haar toneelstuk te schrijven denkt ze vooral aan het effect dat het zal hebben en de bewondering die het zal opleveren. Haar lege ambitie komt ook op andere vlakken in haar leven naar voren: ze wil een stabiele relatie omdat ze denkt dat ze daar ‘consistent, wise­, loving and true’ door zal lijken en gaat naar New York omdat daar de meeste belangrijke kunstenaars vandaan komen. Ze heeft een identiteitscrisis maar is niet zozeer op zoek naar zichzelf, als wel naar de eigenschappen die haar het beste, echtste soort mens zullen maken. Heti schetst een beeld van haarzelf en haar vrienden als mensen die zich graag willen bewijzen, maar blijven steken in overanalyse en te veel zelf­bewustzijn.</p>
<p><b>Platte ergernis</b><br />Voor mensen zoals ik (jonge, blanke, grootstedelijke hoogopgeleiden die nooit een echt vak hebben geleerd) is Sheila’s constante zelfbewustzijn pijnlijk herkenbaar. Zij en haar soortgenoten kunnen zich niet concentreren, niet afmaken waar ze aan begonnen zijn als dat moeite dreigt te kosten. Ze bekijkt, voelt zich constant bekeken en geniet van hoe relevant ze zich daardoor voelt. Dat schuurt mooi, maar door Heti’s weinig subtiele aanpak gaat het ook wel eens mis. Sommige conversaties zijn wat al te pretentieus of narcistisch – dan wordt zo’n gesprek gauw niet meer dan geleuter van naïeve westerse artistiekelingen die te veel tijd hebben om te piekeren. Die passages roepen geen reflectie, maar platte ergernis op.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Grappig, slim, en soms teveel met zichzelf bezig</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Na haar traditionele roman Ticknor (2005) begon Heti – net zoals de hoofdpersoon van haar boek – de gesprekken met haar vrienden op te nemen en uit te schrijven om in de vingers te krijgen hoe mensen écht met elkaar praten. Die spreekstijl heeft ze in haar boek verwerkt, wat de woordkeus prachtig levensecht maakt, vol van de knullige charme van gesproken taal. Een ander hoogtepunt is de beschrijving van de vriendschap tussen Sheila en Margeaux, de enige echte liefdesaffaire in het boek. Heti beschrijft hun diepe band schaamteloos en liefdevol. Sheila en Mar­geaux maken grappen en bespreken dagelijkse filosofietjes, kunst en identiteit. Hun vriendschap is een waarde op zich, waar in de meeste boeken, films en televisieseries vriendschap tussen vrouwen vooral dient als decor voor catfights en gebabbel over mannen.</p>
<p>‘One good thing about being a woman is we haven’t too many examples yet of what a genius looks like. It could be me,’ zegt Sheila. Vrouwen zouden best wat nieuwe creatieve genieën als boegbeelden kunnen gebruiken, maar die behoefte moet niet geprojecteerd worden op iedere vrouw die iets succesvols over vrouwen maakt. Heti is natuurlijk geen feministisch-literaire verlosser, maar een goede schrijver en denker. How Should a Person Be? is grappig, slim, confronterend en tegelijkertijd – net als de karakters – soms te veel met zichzelf bezig.</p>
<p><i>Sheila Heti, ‘How Should a Person Be? A Novel from Life’, Henry Holt &#038; Company, 320 p. De vertaling (door Iannis Goerlandt), ‘Hoe moet je zijn?’, komt 14 juni uit bij Meulenhoff. </i></p>
</p></div>
<figure id="post-42189 media-42189" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2013/03/67419263-e7a7-45c4-b063-641878b41ff4_0_howshouldapersonbe1.jpg" alt="" border=" /></figure>
<div class="wpg-element title-and-author">
<h3>How should a person be?</h3>
<p>Sheila Heti</p>
</p></div>


Wiegertje Postma

How should a person be?

Nie wieder is nu

Meebuigen is zinloos

Verhaal van de Week

Van burgerverzet tot dictators

Social media als geheim wapen 

Klimaat, klimaat, klimaat!

Teun van de Keuken

Wat gebeurt er nu>

Europa na de AfD

Weg met de model-minderheid

Interview Pete Wu

Sport wordt almaar duurder

Hans Against the Machine

Schieten en huilen in Israël

Cultuurtip

Staken is winnen

Debat op Dinsdag