<div class="lead">
<p>Op de Krim zou een buste van de laatste tsaar spontaan zijn gaan huilen, precies een eeuw na de Russische Revolutie. Een wonder, of een afleidingsmanoeuvre?</p>
</div>
<p>Het is alweer een eeuw geleden, in 1917, dat er een volksopstand losbrak in Rusland die uiteindelijk leidde tot de val van de Romanov-dynastie: de Russische Revolutie. In Amsterdam is er <a href="http://www.hermitage.nl/nl/tentoonstellingen/russische_hof/romanovs.htm" target="_blank">een tentoonstelling aan gewijd in de Hermitage</a>. Ook in Rusland wordt er aandacht besteedt aan deze datum met exposities en lezingen.</p>
<p>Maar het spannendste speelt zich online af. Je kan bijvoorbeeld de revolutie &#8216;realtime&#8217; <a href="https://project1917.com/" target="_blank">volgen via social media</a>, of een <a href="http://arzamas.academy/materials/1269" target="_blank">quiz doen</a> om te bepalen tot welke van de vele concurrerende groepen je had behoord in het Rusland van toen. (Dat leidt weer tot ingewikkelde gesprekken bij de koffieautomaat, want kan je als &#8216;internationalistische mensjewiek&#8217; nog wel door één deur met die collega die uit de test komt als &#8216;anarchist&#8217;?)</p>
<p>Op de Krim heeft de herbelevenis van de revolutie nieuwe proporties aangenomen.<br />
In de hoofstad Simferopol is een buste van Tsaar Nicolaas de Tweede, de laatste tsaar van Rusland, namelijk spontaan gaan huilen. Dat zegt tenminste het parlementslid Natalja Poklonskaja, de voormalige procureur-generaal van de Krim en door haar engelachtige uiterlijk inspiratie inmiddels <a href="http://www.bbc.co.uk/news/blogs-news-from-elsewhere-26663168" target="_blank">ook een Japanse anime ster</a>.</p>
<p>Tijdens een televisie-interview met het toepasselijk genaamde Tsargrad-kanaal omschreef ze het voorval blij als &#8216;een wonder dat niet kan worden uitgelegd door wetenschappers, of wie dan ook.&#8217;</p>
<p>Dat Nicolaas juist nu aan het wenen is, is geen toeval, volgens Poklonskaja: &#8216;De vorst is ons aan het helpen. Het is namelijk zo dat de Romanovs zijn gestorven zodat Rusland kan opbloeien en groot kan worden.&#8217; (De Romanovs werden in 1918 vermoord door de bolsjewieken.)</p>
<p>De media snelde ter plekke, waar lokale omstanders bevestigden dat de buste inderdaad al dagenlang tranen aan het laten was. Ook de iconen in een aangrenzende kapel waren onverklaarbaar vochtig.</p>
<h4>Het equivalent van Jezus Christus</h4>
<p>Sinds 2000 is alles rondom Nicolaas en zijn familie niet alleen een historische, maar ook kerkelijke kwestie. Dat jaar werden de Romanovs namelijk heilig verklaard. Voor propagandadoeleinden is de tsarenfamilie een handig symbool van het imperiale, conservatieve Rusland dat nu weer in de mode is.</p>
<p>Maar Poklonskaja’s obsessie gaat een stap verder. Ze behoort tot een groep gelovers die de tsaar ziet als het equivalent van Jezus Christus en zijn dood als een daad van zelfopoffering voor Rusland. In een wonderlijk toeval, is het desbetreffende standbeeld van Nicolaas vorig jaar juist op Poklonskaja’s initiatief opgericht naast haar voormalige kantoor in Simferopol.</p>
<p>Zelfs de Orthodoxe kerk lijkt Poklonskaja’s tv-uitspatting nu een stap te ver gaan. Een woordvoerder van de kerk had geen commentaar op het wonderlijke voorval. Wel werd er een speciale commissie opgesteld van vijf hoogstaande leden van de Orthodoxe Kerk om het beeld ter plekke te inspecteren. De conclusie was: zo droog als een kurk. Maar in een poging tot een compromis werd in een persbericht bericht dat het beeld onder supervisie zou worden gesteld, voor het geval het wonder zich zou herhalen.</p>
<p>Terwijl de definitieve conclusie op zich laat wachten, is het Russische Internet al losgebarsten. De zogenaamde &#8216;Kerk van het Vliegend Spaghettimonster&#8217; kwam met een eigen culinair wonder:</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="en" dir="ltr">Russian Pastafarian Church of the Flying Spaghetti Monster says Monster has been weeping ketchup. Nothing to do with the weeping tsar bust <a href="https://t.co/9LnlHU5LhI">pic.twitter.com/9LnlHU5LhI</a></p>
<p>&mdash; Anna Shamanska (@_shamanska) <a href="https://twitter.com/_shamanska/status/839752009242771457">March 9, 2017</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>Maar de meeste grappen bleven dicht bij het historische thema. Zo moest Stalin ook een traantje laten:</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">Замироточил <a href="https://t.co/QrHG8bCiqo">pic.twitter.com/QrHG8bCiqo</a></p>
<p>&mdash; Константин Семин (@KSyomin) <a href="https://twitter.com/KSyomin/status/837912153768230913">March 4, 2017</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>En grepen sommigen hun kans om te wijzen op de gevolgen van de revolutie en het bloedige regime dat daarna aan de macht kwam. &#8216;In navolging van de trend, is nu ook het monument van Stalin aan het wenen. En dan wel op de manier waarop dat gebeurt bij een grafschender,&#8217; zegt deze twitteraar.</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">В погоне за трендом, памятник Сталину сегодня тоже замироточил.<br />Именно так, как и должен мироточить памятник упырю: <a href="https://t.co/P4pkcRwpnz">pic.twitter.com/P4pkcRwpnz</a></p>
<p>&mdash; Пятая Колонка (@5th_kolonna) <a href="https://twitter.com/5th_kolonna/status/838021792740564992">March 4, 2017</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>Maar de meest populaire huilebalk was de hoofdpersoon van de revolutie, Lenin.<br />
&#8216;Niet te geloven! Kameraden, mijn buste van Vladimir Iljich laat tranen. Ik raakte hem aan en m’n rugpijn verdween gelijk. Ik ben in shock.&#8217;</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">ОФИГЕТЬ!<br />У меня бюстик Владимира Ильича замироточил, товарищи!<br />Потрогал его и тут же перестала болеть спина.. Я в шоке.. <a href="https://t.co/Fs65mrevMf">pic.twitter.com/Fs65mrevMf</a></p>
<p>&mdash; Сергей Голубев (@SFGG76) <a href="https://twitter.com/SFGG76/status/837884185239044096">March 4, 2017</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>De wonderen speelden zich niet alleen online af. In Svetogorsk, een stad dichtbij de grens met Finland, zag een lokale bestuurder tijdens een wandeling ook wat nattigheid op een standbeeld van Lenin (nog steeds alomtegenwoordig in vrijwel elke stad in de voormalige Sovjet-Unie). Het zag er niet uit als regen zei hij, concluderend dat Rusland een golf van wonderen aan het ondergaan is.</p>
<p>Een andere verklaring, zeggen sommigen, is dat dit allemaal één grote afleidingsmanoeuvre is. Een dag voor Poklonskaja&#8217;s uitspraak publiceerde corruptiebestrijder Alexei Navalny namelijk een rapport waarin hij het enorme, en volgens hem corrupte, vermogen van premier Dmitri Medvedev blootlegde.</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="en" dir="ltr">Kremlin Critic Says Russian Premier, Dmitri Medvedev, Built Property Empire on Graft - The New York Times <a href="https://t.co/p1McnFUalR">https://t.co/p1McnFUalR</a></p>
<p>&mdash; Alexey Navalny (@navalny) <a href="https://twitter.com/navalny/status/837397873947983873">March 2, 2017</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>Dat onderzoek, dat misschien wel het best valt te omschrijven als het nationale equivalent van de Panama Papers, werd compleet genegeerd door de staatsmedia.</p>
<p>Of de woorden van Poklonskaja inderdaad met aardse politieke strategie te maken had blijft de vraag. Maar het wonder houdt de Russen bezig. Bezig genoeg, in ieder geval, om niet zoals honderd jaar geleden de straat op te gaan.</p>
<div class="info-box">
<p>Meer Rusland? Neem <a href="https://www.vn.nl/service/vrij-nederland-nieuwsbrief/" target="_blank">de nieuwsbrief van Vrij Nederland</a>.</p>
</div>


Eva Hartog Skorobogatova

Honderd jaar na de Russische revolutie huilt de tsaar

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips