<div class="lead">
<p>Twee homo&#8217;s werden door jongeren met een betonschaar mishandeld en natuurlijk wijst iedereen nu naar het onderwijs. Maar leraren kunnen niet toveren, hoezeer ze ook hun best doen.</p>
</div>
<p>Gisteravond zat Vera Bergkamp (D66) bij Pauw aan tafel, en reageerde op de mishandeling met een betonschaar van een homostel in Arnhem. Toen haar gevraagd werd wat er gedaan moet worden om dit soort geweld te bestrijden, begon ze haar antwoord met &#8216;Onderwijs!&#8217; Op scholen moet meer aandacht komen voor homo-acceptatie, zo stelde ze. Het waren toch immers veertienjarigen die met die betonjaar hadden gezwaaid? Die zitten nog op school, daar kun je ze aanpakken.</p>
<p>Het lijkt een maatschappelijke pavlovreactie geworden: er gebeurt iets dat niet door de beugel kan, iedereen is boos, en ’s avonds aan de talkshowtafels wordt resoluut naar scholen en lerarenopleidingen gewezen.</p>
<p>Dat is niet onlogisch. Jongeren zitten op school, scholen zijn kneedbare instituten, en dus denken we als samenleving op die plek invloed uit te kunnen oefenen op het gedrag van de jeugd. En scholen hebben niet alleen als taak om jongeren kennis en vaardigheden bij te brengen, ze gaan ook over discipline, normen en waarden. Toen ik zelf lesgaf was ik me daar terdege van bewust. Regelmatig scholden leerlingen elkaar onderling uit voor homo, met name in de lagere klassen. Elke keer weer zuchtte ik diep, legde ik de les stil, en ging het gesprek aan over het kwetsende taalgebruik. Iemand uitschelden voor homo is immers nog geen geweldpleging, maar het stelselmatig gebruiken van het woord in een negatieve context draagt wel bij aan een maatschappij waarin homohaat welig tiert.</p>
<h4>Leraren kunnen niet toveren</h4>
<p>Docenten hebben inderdaad een belangrijke rol in het leven en het ontwikkelen van een normen-en-waardensysteem van jongeren. Maar laten we die alsjeblieft niet overdrijven. Want maatschappelijke problemen op het onderwijs afschuiven en denken dat ze daarmee worden opgelost is lui én gevaarlijk. Leraren kunnen namelijk niet toveren. Het takenpakket van docenten is al overbelast, het aantal contacturen gering, en er wordt nu al geklaagd dat leerlingen zo slecht zijn in basisvaardigheden als rekenen en schrijven. Een docent kan z’n tijd maar één keer besteden. Nakijken, vergaderen en lessen voorbereiden gebeurt nu al vaak in de eigen tijd. Als je ook nog gaat eisen dat leraren even de obesitasepidemie, radicalisering én homohaat voor je oplossen, dan vrees ik dat het gros binnen de kortste keren overspannen thuis zit, of je heel hard uitlacht.</p>
<p>Daarnaast is het naïef te denken dat het onderwijs dit soort maatschappelijke problemen als geïsoleerd instituut kan oplossen. Wat heeft het voor zin om als docent te roepen dat homohaat niet oké is, als je leerlingen door hun vader in het weekend meegenomen worden naar een voetbalstadion waarin &#8216;homo&#8217; een vast onderdeel is van beledigende spreekkoren richting de tegenpartij? En, gekke vraag, waar waren de ouders toen deze pubers om vier uur ’s nachts met een betonschaar richting stadscentrum fietsten? Ik weet niet hoe het met u zit, maar toen ik veertien was hoefde ik het niet te flikken om midden in de nacht ergens anders te verkeren dan netjes in mijn bed.</p>
<p>Onderwijs kan alleen functioneren als pedagogisch instrument wanneer het is ingebed in een keten van maatschappelijke instituten die met hun neuzen dezelfde kant op wijzen. Zorg dat de pakkans bij geweldsdelicten zo groot mogelijk is en de straffen navenant. Leg wedstrijden stil bij kwetsende spreekkoren. Wijs ouders op hun verantwoordelijkheid, en hou ze daaraan. En ga vervolgens investeren in onderwijs. Leraren komen ook zonder het oplossen van maatschappelijke problemen al om in het werk. Zorg er eerst maar eens voor dat ze hun taken op een fatsoenlijke manier kunnen uitvoeren, voordat je nog een extra probleem op hun bordje kiepert.</p>
<div class="info-box">
<p>Meer onderwijs? Neem <a href="https://www.vn.nl/service/vrij-nederland-nieuwsbrief/" target="_blank">de nieuwsbrief van Vrij Nederland</a>.</p>
</div>


Aafke Romeijn

Homogeweld? Roep niet alleen maar ‘Onderwijs!’

Lesje begroten van Wennink

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Essay

Gooi die nazi-omroep uit het bestel!

Teun van de Keuken

Brommers in zee

Kort verhaal Rob van Essen

Elke tijd kent zijn splijtzwam

Niet wolf, wel wolf

Mikpunt van de twijfelbrigade

Hans against the machine

We legde de vraag voor aan vijf deskundigen

Is een kiesdrempel een goed idee?

De nieuwe Connie Palmen

Cultuurtip