<div class="lead">
Onder het vandaag gevoerde debat over de Teeven-deal ligt een oude breuklijn: die tussen justitiële straatvechters en steile magistraten.
</div>
‘Fred Teeven was midden jaren negentig een jonge officier met een handicap. Hij had geen Nederlands recht gestudeerd in Leiden of Utrecht. En dan word je bij het OM niet voor vol aangezien.’ Zo schetste een Haagse insider die ik onlangs sprak de tragiek rond de deal met Cees H., waarover de commissie Oosting vorige week haar rapport presenteerde.
Dat crimefighter Teeven in die periode zijn eigen, eigenwijze weg koos, had óók te maken met de vertrouwenscrisis binnen justitie. Waar steile magistraten voorheen de lakens uitdeelden, was daar ineens een straatvechter die dwars door de onzichtbare hiërarchische verhoudingen brak.
Vanmiddag om 14:00 uur debatteert de Tweede Kamer met Mark Rutte over die deal. Welke informatie had de premier? En heeft hij de volksvertegenwoordigers voldoende en juist ingelicht? Vanaf de zijlijn proberen betrokkenen ondertussen de discussie te beïnvloeden. Gisteren riep commissievoorzitter Oosting de premier op om met <a href="http://www.nu.nl/politiek/4183336/oosting-roept-rutte-met-bewijs-tegenprestatie-teeven-deal-komen.html" target="_blank">bewijs</a> te komen als hij denkt dat de tegenprestatie van Cees H. in de Teevendeal misschien wel groter was dan tot nu toe wordt aangenomen. Vandaag haalde Hans Vrakking uit in <a href="http://www.telegraaf.nl/binnenland/24882427/___We_zijn_in_het_pak_genaaid___.html" target="_blank">De Telegraaf</a>: ‘We zijn door deze commissie in het pak genaaid,’ beweert de oud-hoofdofficier van justitie en voormalige baas van Teeven. ‘De vragen van de commissie waren zo bevooroordeeld, dat ik na mijn verhoor al wist welke kant het op zou gaan. Mijn officieren van toen, onder wie Fred Teeven, zijn willens en wetens beschadigd.’
Het was Vrakking die begin jaren negentig de jonge Teeven naar het Amsterdamse parket haalde. Daarmee begon de strijd tussen de crimefighters en de magistraten. De van oorsprong bouwkundige Vrakking en de voormalige bankbiljettencontroleur Teeven stonden schouder aan schouder tegenover keurige procureurs-generaal als de Haagse gymnasiast en Leidse corpsbal Johan de Wijkerslooth en de uit adellijk geslachten afkomstige Rutger Jules Cornelis graaf van Randwijck en jonkheer Lodewijk de Beaufort. ‘Kijk alleen even naar de namen. Daar hoorden Hans en Fred niet bij, die kwamen niet uit die club’, zegt een oud-opsporingsambtenaar die met beide partijen te maken had. ‘Toen Vrakking ook nog het IRT ophief (het interregionaal rechercheteam, dat in de jaren negentig leidde tot een schandaal in opsporingsland, HL) werd hij uitgekotst.’
Maar in Amsterdam maakten de onorthodoxe methodes van Teeven ondertussen school. Feit is dat Teeven in 1994 werd geconfronteerd met een ontnemingszaak tegen drugscrimineel Cees H., waar zijn collega’s Jules Wortel en Joao Valente een potje van hadden gemaakt. Ze eisten 500 miljoen gulden van de hasjhandelaar, zonder dat daar een degelijk fundament onder lag. Teeven zelf was druk doende om een andere grote vis aan te pakken: Johan ‘de Hakkelaar’ V. Daar lag de prioriteit van de crimefighter. Als hij bij dat doel Cees H. kon gebruiken als informatiebron, had Teeven er geen moeite mee om de crimineel daarvoor te belonen. Voor de latere staatssecretaris heiligde indertijd het doel de middelen.
Die houding, waarbij Teeven – in zijn uppie en naar eigen inzicht – onderhandelde met criminelen, in het belang ‘van volk en vaderland’, is nu als een boemerang in zijn nek beland.
In de richtingenstrijd hebben hij en Vrakking nog steeds medestanders. In meerdere publicaties klinkt de suggestie door dat door <a href="http://nos.nl/artikel/2075454-de-blinde-vlek-van-de-commissie-oosting.html" target="_blank">toedoen </a>van de commissie Oosting geheime afspraken dreigen te worden onthuld en dat daarmee wellicht levens in gevaar komen, zoals die van Cees H. en van Fred Teeven. Of dat daardoor eerdere drugszaken ‘kapot’ zouden kunnen gaan.
Maar dat is een rookgordijn. Het zijn juist Teeven en Vrakking geweest die tegen de commissie en in de media hebben laten doorschemeren dat er wel degelijk een tegenprestatie is geleverd door Cees H.. Ze lichtten tipjes van de sluier op om hun eigen positie te verdedigen, maar verscholen zichzelf daarna snel weer achter hun geheimhoudingsplicht. Had dan helemaal je mond gehouden. Nu dreigen de voormalige Amsterdamse crimefighters door hun solistische optredens af te zinken in het moeras dat ze zelf hebben gecreëerd.

Harry Lensink

Hoe de corpsballen wraak nemen op de crimefighters

Groetjes uit Engelen

Nederland breekt in tweeën

Verhaal van de Week

AfD wordt gevaarlijker

Duitsland

De Oranjezomer

Teun van de Keuken

Olie op het vuur

Hans against the machine

Ontsnappen aan onszelf

Essay escapisme

Bestaat 75 jaar

VN-Vluchtelingenverdrag

Oorlog Iran

Versterken het Iraanse regime

Aanvallen van Amerika

Zo raszuiver

Chard van den Berg

Het succes van ‘The Odyssey’

Cultuurstrijd