Hans van der Linde

Eigenlijk was het een vrij onschuldig interview dat huisarts Hans van der Linde (1943) vorig jaar oktober gaf aan dagblad Trouw. De vraag was of de jaarlijkse griepprik wel van nut was. De aanleiding was een artikel in het Geneesmiddelenbulletin waarin werd gesteld dat er geen overtuigende wetenschappelijke aanwijzingen bestaan dat de griepvaccinatie werkt.

Van der Linde sloot zich hierbij aan. ‘Er is geen valide bewijs dat jaarlijkse vaccinatie van gezonde ouderen en risicopatiënten effectief is.’ Ook wilde Van der Linde wel iets zeggen over een ander punt van kritiek van de auteur van het artikel in Geneesmiddelenbulletin. Die schreef dat er bewijs was dat de studies naar de werking van de prik die door de farmeceutische industrie zijn gefinanicierd, de neiging hebben om gunstiger uitkomsten te laten zien. Ja, erkende Van der Linde, de macht van de pillenfabrikanten is groot. ‘De grenzen zijn steeds meer opgeschoven, ook door de rol van adviseurs op het terrein van vaccinatie, zoals Ab Osterhaus of Roel Coutinho.’

Oei. Die opmerking schoot vooral Coutinho, als directeur Infectieziekten van het RIVM verantwoordelijk voor de landelijke vaccinatieprogramma’s, in het verkeerde keelgat. Het RIVM besloot Van der Linde aan te klagen wegens smaad, omdat hij ‘ongegrond en welbewust het vertrouwen van de bevolking in de bescherming van de volksgezondheid’ zou schaden door ‘de integriteit en onafhankelijkheid van Coutinho ter discussie te stellen.’

Een huisarts die door de staat wordt aangeklaagd omdat hij zijn (op feiten gebaseerde) mening ventileert, verdient het alleen daarom al om in deze special te worden opgenomen. Hans van der Linde is een ander verhaal: de strijd tegen belangenverstrengeling en ondoorzichtigheid in de geneeskunde is een rode draad in zijn loopbaan. Al jaren vecht hij tegen de ongegeneerde beïnvloeding van de grote farmeceuten op zijn collega-artsen, de vervuiling van de geneesmiddelenmarkt door ‘nepmedicijnen’ en de wijze waarop commerciële belangen de wetenschappelijke objectiviteit onder druk zetten.

Maar de huisarts uit Capelle aan den IJssel is geen Don Quichot: hij haalt vaak zijn gelijk. In 2004 klaagde hij bijvoorbeeld met succes drie grote geneesmiddelenfabrikanten aan bij de Codecommissie Geneesmiddelenreclame, omdat die zijn collega-dokters te veel in de watten legden. Zij moesten hun activiteiten staken. En in 2008 werd door zijn toedoen de richtlijn voor de behandeling van hartpatiënten aangepast, nadat bleek dat de grenswaarde om cholesterolverlagers voor te schrijven om verkeerde redenen naar beneden was bijgesteld. Laat dat een les zijn voor Roel Coutinho: Hans van der Linde laat zich niet monddood maken.