De Griekse pensioenen zijn zo’n ingewikkelde rotzooi, dat je de statistieken kunt inzetten om zowel het gelijk van Tsipras als dat van de Eurogroep te bewijzen.

The Guardian heeft datajournalist Alberto Nardelli vrijgemaakt om alle data die over Griekenland verspreid wordt van context te voorzien. Het blijkt natuurlijk weer duivels genuanceerd en ingewikkeld te zijn. Vooral de kwestie van de Griekse pensioenen. In dit stuk legt Nardelli het dilemma uit. De chaos blijkt nog groter dan verwacht, maar: er is al flink ingegrepen door de Grieken.

In onderstaande grafiek het aantal mensen in Griekenland dat met pensioen is en dat de zestig nog niet eens gepasseerd is. Dat is ammunitie voor iedereen die graag naar de Grieken (of Kroaten, of Slovenen) wijst als luie donders die een goed pak rammel verdienen.

 

Of je bekijkt hoeveel Griekenland aan pensioenen uitgeeft ten opzichte van de andere landen. En ziet ze fier bovenaan staan. Dat kan best wat minder, zou je zeggen. En daarom wil de Eurogroep ook, in het laatste voorstel, dat de Grieken 1% van hun Bruto Nationaal Product bezuinigen op de pensioenen. Die maken daar nu nog 16% van uit.

 

Mocht je aan de andere kant staan en vinden dat de Grieken al veel gedaan hebben en dat de Eurogroep zich aanstelt, dan kun je bijvoorbeeld laten zien hoe de uitgaven van Griekenland in de laatste jaren gedaald zijn.

Of je laat zien dat de Grieken per persoon helemaal niet zoveel uitkeren aan pensioen. Het bedrag dat gepensioneerden krijgen is relatief laag, zoals te zien in onderstaande grafiek. Zo kan je beter in Nederland gaan wonen.

 

Het is verleidelijk om enkele van zulke grafiekjes in de sociale media af te vuren om je mening te onderbouwen. Maar ze bewijzen dus weinig. En je kunt zeker niet beweren, zoals De Correspondent vandaag (impliciet) doet, dat zulke grafiekjes een neutrale werkelijkheid laten zien in een zee van meninkjes.

In het geval van Griekenland heb je niets aan deze cijfers als je niet weet dat er veel bejaarde Grieken zijn, dat er weinig jonge Grieken zijn die een fatsoenlijke baan hebben en (dus) belasting betalen, dat er voor Grieken van rond de vijftig nauwelijks banen zijn, dat er geen goede arbeidsongeschiktheidsverzekering is in Griekenland, dat er verschillende pensioenleeftijden gelden voor verschillende beroepen, dat de belastingdienst én de pensioendienst nodig gemoderniseerd moeten worden (wat geld kost), et cetera.

De Griekse crisis valt niet op te lossen door een optimum te berekenen van alle formules. De economie valt niet los te zien van de politieke werkelijkheid (lees over dit onderwerp ook het interview met de Tjechische econoom Tomáš Sedlácek). En dat is misschien ook wel de enige exit-route uit deze impasse: dat de grafieken geen winnaar gaan aanwijzen, maar dat beide partijen samen een dappere politieke beslissing nemen.

Een voorzetje: de Grieken hebben nu genoeg gedaan aan de pensioenen maar beloven het belastingstelsel te moderniseren en de Eurogroep geeft ze het geld om dat te doen.