De gesprekken van de dag, volgens de elite. Pardon, de redactie. Vandaag: handen omhoog of ik schiet, hoor je nou bij de elite of niet? Zelfs Trump lijkt het niet te weten.

Gisteren bezocht ik Museum Voorlinden in Wassenaar. ‘Veurlinden’, corrigeerden we onszelf in de auto, ter hoogte van de landgoederenroute. ‘Ach, een eekheurn!’, zei Niels. Op het terrein in de modder wachtte ons een jongeman met zwarte, glimmende puntschoenen en een parapluutje. ‘Bent u slecht ter been? Zo niet, vindt u de parkeerplaats aan uw linkerhand.’ De gehuurde Opel Corsa paste als purschuim tussen twee brandschone bolides.

Op het natte terras van het museumrestaurant stonden een paar jongens te hangen. Eentje nog in hockeysokken, de anderen paasbest. Hun vader maakte binnen een praatje bij de kapstok en schoot overduidelijk niet op. Recalcitrant als een wachtende puber maakte een van de jongens een koprol in het gras. Iedereen lachen. ‘He’, zei zijn broer. ‘Dat doet me denken aan dat filmpje met die neger. Haha, met die neger, weet je wel?’

Met wat nattevingerwerk en het namenonderzoek in de Volkskrant in mijn achterhoofd, concludeer ik dat deze jongen waarschijnlijk Floris of Olivier heet. Hij heeft een ‘elitenaam’, net als zijn zusjes Emma en Sophie. (Bij Kijkt Verder vind je een vermakelijk overzicht van de recente namentrends en statistieken. Hint: als je wilt dat er maar een kind komt opdagen als je roept, kun je je beter niet wagen aan ‘LUUK!’ of ‘SARA!’)

Het is een fascinerende categorie, de ‘elitenaam’. Het regent vragen en vooroordelen (veureurdelen): betekent dit dat de ouders van Emma en Floris meer verdienen dan die van Tess en Flynn? Zijn ze wit, zijn ze rechts? Vreten ze subsidie, delen ze die uit, of houden ze zich verre van linkse hobby’s? Is het elitair om een woord als ‘neger’ schijnbaar achteloos tevoorschijn te toveren? In andere woorden, de vraag die we onszelf deze week herhaaldelijk hebben moeten stellen: wie horen er bij de elite?

Donald Trump en Nigel Farage poseerden dit weekend in een gouden lift. Farage was bij Trump op bezoek in zijn Trump Tower, om hem met zijn overwinning te feliciteren. Hij is de eerste buitenlandse politicus die bij de President-Elect aanschuift, en is in z’n nopjes. De grappen waren snel gemaakt:

https://twitter.com/Jason_Spacey/status/797714388757213188

Het is inderdaad een gek idee dat deze heren, die zwemmen in het geld en er maar wat graag mee te koop lopen, spreekbuizen zijn van de ‘gewone man’. Maar is dit het establishment, is dit de elite?

https://twitter.com/SarahSluimer/status/797935012695904256

 

Stafchef

Trumps keuze voor Reince Priebus als stafchef wordt door de NOS omschreven als een handreiking naar het Republikeinse establishment. Een verzoenend gebaar: Priebus is een bondgenoot van Paul Ryan, en ontegenzeggelijk onderdeel van de politieke elite: het soort dat Trump verafschuwt en waartegen hij zich ten volste en vanuit zijn tenen af zet. In een poging zijn anti-elitaire koers niet te verloochenen kiest Trump voor Stephen Bannon als strategisch adviseur. Bannon, de man die al jaren een conservatief rechtse, racistische beweging aanvoert op zijn site Breitbart News (Wilders is er gek op), en die zich herhaaldelijk heeft uitgesproken over zijn hekel aan Joden.

Trump lijkt het zelf ook niet meer te weten. Zijn geld en zijn leefstijl onderscheiden hem van de man die hij vertegenwoordigt, maar zijn extreme opvattingen en zijn ongepolijste retoriek maken dat hij binnen het establishment eveneens buiten de boot valt.

Hij doet me denken aan de Voorlinden-puber. In een gestreken overhemd en hockeysokken op het terras van Museum Voorlinden. Zondagmiddag-elite, niet te missen. Maar als hij zijn mond opendoet, doemt de twijfel op: hoe rijm ik Kunst met een grote K en een akelig woord als ‘neger’? Ben je elitair als je geld hebt, als je met twee woorden spreekt en Olivier of Sophie heet, of als je progressief denkt en er linkse hobby’s op nahoudt? Of is het een optelsom?

Cabaretier Peter Pannekoek vroeg het zich zaterdag hardop af in zijn column bij Spijkers met Koppen. ‘Wie is dat dan, de elite? Hoor ik daarbij?’ Ook hij kwam er niet uit, maar verwoordde keurig netjes een collectief onderbuikgevoel: ‘En als ik er niet bij hoor, nou, fuck de elite!’

Noot: Ik heb het trouwens enorm naar m’n zin gehad in Museum Voorlinden. De tijdelijke expositie ‘Full Moon’ is absoluut de moeite waard. Ik raad iedereen een bezoek aan.