Vrij Nederland bezoekt broedplaatsen van vernieuwing. Deze week: Inspidere van Jalila Essaïdi. ‘Bulletproofskin’ is met spinnenzijde stukje versterkte huid, dat een kogel kan tegenhouden.
Wat doet die spin daar?

Spinnenzijde maken. Deze gouden wielwebspin komt uit tropisch Madagaskar en maakt draad dat tien keer zo sterk is als staal. Het heeft daarnaast uiteenlopende andere nuttige eigenschappen. Het is biologisch afbreekbaar, flexibel, geleidt warmte beter dan koper en is biocompatible: het past bij het DNA van de mens. Zo kon biotech-kunstenaar Jalila Essaïdi de bulletproof skin ontwikkelen, een met spinnenzijde versterkt stukje huid dat een kogel kan tegenhouden. Het was een proof of concept, maar moest mensen ook aan het denken zetten: willen wij dat wel? Die filosofische component ging aan veel mensen voorbij. Na de lancering kreeg Essaïdi mailtjes van soldaten, of zij dat ook konden krijgen.

Spinnenzijde: sterk, natuurlijk, flexibel en biocompatible. Hoe gaat dit de wereld veranderen?

De techniek voor de kogelwerende huid kan helpen bij brandwonden en doorligplekken. Door ‘genetisch te spelen’, zoals Essaïdi dat noemt, kun je het tempo regelen waarop de zijde door het lichaam wordt afgebroken. Essaïdi werkt ook aan de toepassing van spinnenzijde in beschermende kleding, die ze op de markt zal brengen met haar bedrijf Inspidere. ‘Spinnenzijde heeft miljoenen jaren trial and error doorlopen.’ Uiteindelijk komt het er voor Essaïdi op neer dat de samenleving vooruit wordt geholpen door betere materialen. ‘Olie raakt op en de wereld is op zoek naar alternatieven.’

Foto: Boudewijn Bollmann
Zo’n spinnetje maakt toch niet genoeg zijde voor de wereld?

En als je er veel van bij elkaar zet, vreten ze elkaar op. Maar er zijn methodes om het spinnendraad op te schalen. Via de melkindustrie, bijvoorbeeld. Melkgeiten worden genetisch gemanipuleerd zodat ze een extra proteïne aanmaken die ook in de zijde van de wielwebspin zit. Met electrospinning kan die proteïne uit de melk worden gewonnen.

Loopt het een beetje?

Inspidere gaat voorspoedig. Essaïdi: ‘Ik heb eigen octrooien en hoop over één of twee jaar met de eerste producten naar buiten te komen. Ik wil het groot lanceren, zodat het voor een ruim publiek wereldwijd beschikbaar wordt.’ Essaïdi hoopt dat mensen dan vanzelf kiezen voor deze betere materialen, en verwacht in de nabije toekomst sowieso een veel groter aanbod van alternatieven voor op olie gebaseerde producten. ‘Die zullen eerst nog duurder zijn, maar uiteindelijk gaan we opschalen. Met een goed product gebeurt dat altijd. Alleen duurt het zo lang, hè?’