<div class="lead">
<p>Fotograaf Eddo Hartmann trok (onder begeleiding) door Noord-Korea. Kijkend naar zijn foto&#8217;s waan je je even in een andere wereld. Het enige dat mist is die permanente muziek die je overal in Pyongyang achtervolgt.</p>
</div>
<p>&#8216;Het is geen gezellige boel in Noord-Korea&#8217; is de conclusie die Wilfried de Jong trekt in zijn gesprek met fotograaf Eddo Hartmann naar aanleiding van het verschijnen van diens fotoboek over Noord-Korea. En gezelliger worden de betrekkingen met dit land er ook niet op. Noord-Korea, de VS en Zuid-Korea tonen elkaar hun militaire spierballen.</p>
<p>Van dit politieke en ideologische machtsspel is in Hartmanns boek geen spoor, het is geen journalistiek verslag. Bij het doorbladeren van het fotoboek overkwam mij een licht gespannen gevoel door de strakke regie die de foto’s uitstralen. Wie het werk van Hartmann kent, zal zich niet verbazen over de fascinatie van de fotograaf voor Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea. Hartmann, met zijn voorliefde voor de ruimte en architectuur, en een strakke opbouw van zijn foto’s kwam tijdens zijn reizen naar de DKPR (Democratic Korean People&#8217;s Republic) volop aan zijn trekken.</p>
<p><q class="pull-left">Heel Pyonyang is ontworpen voor mensen die in groepen leven, voor de parades in de brede straten.</q></p>
<p>De titel van zijn boek geeft het al een beetje weg: <em>Setting the Stage</em>. De stad die gebouwd is als een groot ideologische podium, waarin de ruim 3 miljoen bewoners elk hun eigen rol spelen. Het gaf Hartmann tijdens zijn eerste reis het gevoel &#8216;alsof je terug gaat naar de jaren vijftig&#8217;. De hele stad is ontworpen voor mensen die in groepen leven, voor de parades in de brede straten. De beelden met geregisseerde mensenmassa’s en parades zijn de beelden die bekend zijn uit documentaires en fotoreportages, aldus Hartmann.</p>
<p><iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/TCvHpsxhz3M?feature=oembed" frameborder="0" gesture="media" allow="encrypted-media" allowfullscreen></iframe></p>
<p>Hij wilde een ander Pyongyang laten zien: de lege ruimtes waarin de bewoners leven met hooguit een enkel individu. Het versterkt het gevoel bij de toeschouwer dat je naar een filmset kijkt. Hartmann zelf werd ook geregisseerd tijdens zijn bezoeken: altijd was hij in gezelschap van een of meerdere gidsen die aangaven wat wel en vooral wat <em>niet</em> gefotografeerd mocht worden. Zo wordt de toeschouwer samen met de fotograaf door de monumentale stad geleid, langs historische monumenten, over enorme verlaten pleinen, in de naar Moskou s voorbeeld gebouwde metro. Met overal het oog van de Grote Leider dat via enorme billboards en standbeelden naar ons kijkt. We missen alleen de muziek die je in het echte Pyongyang als een soundscape altijd omringt. Onwerkelijk is misschien het juiste woord voor de stad en het gevoel dat je krijgt bij het bekijken van de foto’s. Maar ook zie je een schoonheid die bijna ongemakkelijk voelt.</p>
<figure id="post-377101 media-377101" class="align-none">
<p><figure style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/12/Unknown-2-2.jpg" alt="" width="1280" height="959" /><figcaption class="wp-caption-text">Eddo Hartmann, Lady in blue, Changgwangwon health complex, Pyongyang 2016</figcaption></figure><figcaption></figcaption></figure>
<div class="info-box-red-border">
<p>Het gesprek tussen Wilfried de Jong en Eddo Hartmann is ook te zien op de tentoonstelling <em>Setting the Stage</em>, van 9 december tot 4 maart in Huis Marseille in Amsterdam. Het boek <em>Setting the Stage</em> is een uitgave van Kannibaal.<br />
<a href="http://www.settingthestage.nl/#1" target="_blank">www.settingthestage.nl</a></p>
</div>


Jenny Smets

Geen gezellige boel daar in Noord-Korea

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips