**** Shira Keller. M. Podium, 144 p., € 17,50
door Marjolijn Pouw
Roman 
Shira Keller is niet de eerste schrijver die een leerlinge ten tonele voert die haar leraar verleidt. Ze heeft het in M., haar debuutroman, geraffineerd verpakt. &#8216;M.&#8217; staat voor Markus Prins, de naam van Leah Rosenbergs begaafde leraar klassieke talen. Hij is de eerste liefde van de 15-jarige gymnasiaste. Als hij de verhouding beëindigt, kerft Leah Markus&#8217; initiaal in haar handpalm, over het litteken heen van de baccararoos uit haar vaders rozenperk, waaraan ze zich als kleuter had verwond. Ze wilde haar vader omhelzen, maar struikelde en greep zich aan de bloem vast. Deze brak, haar razende vader had geen aandacht meer voor zijn dochtertje en sloeg haar van zich af. 
Keller speelt met de klassieken. Ze klinken overal door in deze inwijdingsroman. Leah is het Doornroosje dat door Prins Markus wakker wordt gekust. Hij kan de rol van bevrijder echter niet op zich nemen, want het lot heeft hem die ruimte niet gegund. Het noodlot als bepalende factor komt ook naar voren als Markus zijn leerlingen het Oedipusdrama uitlegt: &#8216;Wat je in het leven uitvreet moet je zelf weten,&#8217; zegt hij, &#8216;maar het lot bepaalt hoe lang je draad is&#8230;&#8217; Verder verwijst M. naar &#8216;Pyramis en Thisbe&#8217;, een liefdesverhaal uit Ovidius&#8217; Metamorphosen. Wanneer Pyramis door een misverstand denkt dat hij zijn geliefde Thisbe heeft verloren, stort hij zich in zijn zwaard. Ook Markus kiest de dood als zijn affaire met Leah uitkomt. Hij laat een teken voor Leah achter, dat zij pas na jaren op hun geheime bergplaats ontdekt. Tenslotte begrijpt ze haar leraar, ze kan zich bevrijden uit de cocon waarin ze zich als kind had teruggetrokken.
Net als bij Ovidius gaan de beelden bijna ongemerkt in elkaar over en roept de ene associatie de andere op zonder het verhaal te verstoren. De onnadrukkelijke, moeiteloze stijl geeft ruimte. Keller zet tot interpretatie aan, maar dwingt niet. Hier is een volleerde schrijfster aan het woord. 
Rogi Wieg. Khazarenbloed. In de Knipscheer, 72 p., € 17,50
****
door Rob Schouten
Poëzie 
Rogi Wieg is een van onze eigenaardigste dichters en eentje die je niet makkelijk thuisbrengt. Een pure lyricus maar met een geleerde woordenschat. Iemand die de grote onderwerpen, liefde en dood, schaamteloos bezingt maar op een manier dat je als lezer denkt: is-ie nou gestoord of niet? Hij weet het van zichzelf want dat is hij ook, voortdurende zelfkenner; ergens noemt hij zijn werk geen &#8216;oefeningen in talentvolle gekte. En ook wel.&#8217; En zo laat hij de lezer zitten met een dilemma, moeten we hem nu serieus nemen of niet? Toch maar wel doen, vind ik, maar met de aantekening dat hij soms ook maar wat daast. Doet hij dat niet, dan is het ook in zijn jongste bundel Khazarenbloed prachtig, bijvoorbeeld hier: &#8216;De dood is van alle anesthesiologen / de minst geleerde.&#8217; Verder veel liefde, &#8216;Ik houd van te veel&#8217; en veel blues en waanzin ook. Zeker is Rogi Wieg een verdoemde dichter, maar het zou heel verkeerd zijn hem daarom ook te miskennen. 
*** Marc Tritsmans. De stilte van de wereld na ons. Nieuw Amsterdam, 128 p., € 19,95
door Rob Schouten
Poëzie 
De Vlaamse dichter Marc Tritsmans heeft in Nederland geen groot publiek. Waarschijnlijk omdat hij in de schaduw van Herman de Coninck werkt, en iets verder weg: van Rutger Kopland. Hij is een gevoelig en vooral ook menselijk dichter zonder grote stemverheffing; die vallen niet zo op als ze niet iets heel bijzonders te bieden hebben. Ergens schrijft hij &#8216;hoe een plooibaarder en zachter / ik uit mijn pantser naar buiten breekt&#8217;. Misschien zou hij met zijn pantser aan meer aandacht trekken. Mooie zinnen, dat wel, maar soms ook wat zweverig. Zoals &#8216;elk woord verraadt dat iemand het geschreven heeft&#8217; of het verlangen &#8216;een lege plek in de vorm van een mens te zijn&#8217;. Dat komt uit vroeger werk, later wordt het wat koeler en energieker, al blijft het verlangen naar harmonie overheersen: &#8216;Eenheid zal komen / in een verblindende flits waarin we / materie ontstijgen. Triomfantelijk / in nietsontziende energie.&#8217; Misschien is het wel een verkeerde tijd voor zo&#8217;n sublimerende stijl.

Rob Schouten