FairPhone wil een eerlijke telefoon maken die mens en natuur zoveel mogelijk spaart.

De telefoon in uw broekzak is een smerig ding. U kent de verhalen over de omstandigheden in de Apple-fabrieken in China, u weet dat er een oorlog woedt – compleet met kindsoldaten, milities en massaverkrachtingen – over de ‘bloedmineralen’ die uw mobiel of smartphone draaiende houden, en u heeft vast wel eens van ‘e-waste’ gehoord: de enorme milieuvervuiling die gepaard gaat met de productie van communicatieapparaten.

Maar ja. Bellen moet je toch. En bovendien: u koopt uw slaafvrije chocolade al bij Tony Chocolonely, uw fairtrade koffie is van Max Havelaar en uw eerlijke eten haalt u bij Marqt, dus als er een alternatief zou zijn voor de mobiele moordenaar, dan had u daar allang op ingetekend.

Wel, dat alternatief is er. Het heet ‘de FairPhone’ en is van Nederlandse makelij. De telefoon moet ongeveer driehonderd euro kosten. Hij kan nagenoeg hetzelfde als een iets oudere iPhone. En mobiele providers als KPN en Vodafone doen mee, net als verschillende buitenlandse aanbieders.

Kinderarbeid

De drijvende kracht achter de FairPhone is Bas van Abel (35). Hij wil een ‘eerlijke’ telefoon maken die mens en natuur zoveel mogelijk spaart. Het is een project dat al jaren duurt, maar de financiering is zo goed als rond en over twee weken vertrekt Van Abel naar China om afspraken te maken met de fabriek die de eerste tienduizend exemplaren gaat maken. ‘Op productniveau is er natuurlijk heel veel aan te merken op telefoons,’ zegt van Abel. ‘Dan moet je denken aan kinderarbeid, milieuvervuiling, de oorlogen in Afrika. Maar de telefoon laat ook zien wat er op systeemniveau mis is. Niemand weet meer precies hoe een telefoon gemaakt wordt. Ons economisch systeem van arbeidsdeling en kostenreductie en winstmaximalisatie heeft ervoor gezorgd dat we zijn vervreemd van onze producten en productieprocessen. Ja, dat klinkt marxistisch. We staan met onze borden te protesteren op Wall Street maar weten eigenlijk niet waartegen. Er is zoveel complexiteit en abstractie dat we geen verantwoordelijkheid meer nemen voor al die dingen die mis gaan. Hoe los je dat op? Hoe verander je een systeem waarover niemand meer het overzicht heeft?’

Door bij het begin te beginnen en ieder schakel in het productieproces aan te pakken. Van Abel, die net terugkomt van een bezoek aan een mineralenmijn in Oost-Congo: ‘We maken afspraken met de leveranciers van grondstoffen, we gaan langs bij de fabrieken waar we mee samen gaan werken. We begrijpen nog lang niet alles, de FairPhone is ook een manier om het losgeslagen systeem te doorgronden, om de discussie te voeren. We doen het stap voor stap, honderd procent “eerlijk” bestaat vooralsnog niet.’ In mei begin de voorverkoop van de eerste tienduizend FairPhones, die in september 2013 worden geleverd. Zesduizend mensen hebben er al op ingetekend.

Nous Sommes FairPhone from FairPhone on Vimeo.

Naar de website van FairPhone